Sermo.LXXXIX.

ſtatim iuſticia ſententiat. ſꝫ mīa ſnīam ſuſpendit ⁊ iudiciū ſicut princeps ſuꝑior. Iuxta illud Iaco. j. Miſericordia ſuꝑexaltat iudiciū. Secundo peccatū excludit a regno. ſicut lepra excludit hoīem a ſanoꝝ ꝯſortio. Sed illud impedimētū tollit diuina mīa. ne homo a regno excludat̉ ianuā reſerando ⁊ frangēdo. Xp̄c. n. dicit Io. x.Ego ſum oſtium. Iſtud oſtiū fregit diuina mīa cuꝫ baculo crucis tanto impetu ꝙ vna ꝑs porte deſcendit adinferna. ⁊ reliqua vſqꝫ in ſepulcrū. ⁊ ſic oſtium eſt aꝑtuꝫvt quilibet qui ſaltē voluerit poſſit intrare in regnum.Apoca. iiij. Uidi ⁊ ecce oſtiū aꝑtum. Tercio peccatumincludit in inferno. ſicut debitū non ſolutum detinet incarcere hominē. Iuſticia dicit. Amē dico tibi nō exibisdonec reddas nouiſſimū quadrātē ſeu minutū Math.v. ⁊ Luce. xij. Econtra mīa frangit ligamentū ne hō ininferno includatur ſed redimēdo eum ſicut orabat psͣRedime me dn̄e ⁊ miſerere mei. Et Apoca. j. Redemiſti nos deus. Et. j. Corinth. vj. Empti eſtis precio magno. Item dicit iuſticia pſal. Cōuertant̉ peccatores ininfernū omnes gentes qui obliuiſcunt̉ deum. Sꝫ mīadicit. Aporta inferi erue dn̄e aīas eoꝝ. Has igit̉ conſideratōes app̄hendunt ⁊ eleuant radij ſolares. vicꝫ diuine mīe ſine quo homo nihil pōt facere ⁊ ille quidē cōſiderationes cauſant nubes cōtritionis. doloris ⁊ timoris. ⁊ he redacte in pluniam lachrymaꝝ dulciſſimam lauant lutū culpe ſicut pluuia lauat feditatē platee ⁊ fecūdant aquā animi. ⁊ ꝓducunt fructū oꝑationis ſancte. ſicut patet de maria magdalena que fuit ſuꝑba. luxurioſa ⁊ auara ⁊cͣ. Quia ſeptē habuit peccata mortalia deſignata ꝑ ſeptem demonia Marci vlti. Sed radij diuinemiſericordie eleuauerunt in ea vapores cōſiderationis.ſcꝫ peccatoꝝ. Nam ẜm Greg. in omel̓. Cōſiderauit .n.quid fecit .ſ. peccata cōtra deum. ⁊ noluit moderari qͥdfaceret. ⁊ ſic ille conſideratōes cauſabant contritiōes etdolores que redacte ſunt in pluuias lachrymarū quibꝰpedes dominicos irrigaret Luc. xvij. Et ſic peccator hydropicus qui hꝫ tumorē ſuꝑbie. fetorē luxurie. ⁊ cupiditatem auaricie. indiget primo dn̄ica app̄henſione .i. cōtritione. Secundo indiget ſanatōe. ⁊ hec fit neceſſe perconfeſſionē. quia ſola contritio non ſufficit ad peccatoris curatōem niſi confeſſio ſubſequat̉. Qd̓ figuratū eſtj. Macha. v. vbi legitur ꝙ Iudas machabeus venit cōgregato exercitu obuiā Timotheo duci filioꝝ ammoniuxta torrentē. Quem videns Timotheus multum timuit conuocatis pͥncipibꝰ ſuis ait illis. Si Iudas videns torrentē inuadit nos non poterimꝰ aduerſus eū.Sed ſi timuerit ad nos tranſire ibimus nos ad ip̄m etvincemus eum. Tunc iudas ordinato notario qui oīanomina ſciebat fecit omēs ſuos ꝓprio nomine ⁊ cognomine vocari. Quo facto Timotheus ꝑterritus nimisfugatus eſt ⁊ eius exercitus ſimiliter. Et iudas combuſta terra inimicoꝝ aſcendit in montē ſanū ⁊ incolumenomnē exercitum ſuum ducens. ⁊ ibi obtulit ⁊ ſacrificauit holocauſta. Spūaliter iudas interp̄tatur confeſſio.⁊ ſignificat penitentē animā que primo cōtra dyaboluꝫvſqꝫ ad contritōem ⁊ lachrymarū effuſionē accedit fortiter pugnatura. ſed ſi vult obtinere victoriā oportet eāꝓgredi. Non .n. ſufficit ꝓ peccatis tm̄ lachrymas facere ⁊ fundere ⁊ conteri. ſed ⁊ neceſſe eſt peccata etiam cōfiteri. hoc .n. optime cognoſcit dyabolus. ideo congregato exercitu ſuarū tentationū ad reſiſtenduꝫ dicit. Sipenitens vltra non egrediat̉ ſed rubore ꝑterritus noncōfiteatur peccata ſua vincimus eum ⁊ nō poterit contra nos ſed captiuus noſter erit. Si v̓o audacter tranſeat torrentē lachrymarū ⁊ peccata ſua ꝑ cōfeſſionē manireſtare non timeat ſuꝑabit nos ⁊ vincet. Tunc igit̉ locandus eſt notarius .i. memoria que omnia peccata habet in ſcriptis ꝙͣtum ad nomen ⁊ qͣꝫtum ad cognomen.i. ꝙͣtum ad peccati ſubſtantiaꝫ. ⁊ ꝙͣtum ad omnē eiuscircūſtantiā ⁊ ad veram confeſſionē requiſitā. ⁊ ſic om-

nia peccata legitime cōfitendo ꝯterit dyabolū. ⁊ diſſipatur omnis eius habitatio quā ꝑ culpam habebat in aīaEt tunc ip̄a aīa hac obtenta victoria ſine aliqua leſioneaſcendit in montē ſyon ad eternam beatitudinē ſpeculando. ⁊ ſic ſecundo peccator indiget confeſſione q̄ notatur in ſanatōe. Quia ẜm Aug. libro de pnīa. Confeſſiolanguores ſanat. leproſos curat. mortuos ſuſcitat. ſanitatem auget. gratiāqꝫ conſeruat. Tercio indiget dimiſſione. Quia xp̄c hunc hydropicū ſanatuꝫ dimiſit. ⁊ hocſit ꝑ ſatiſfactōem. qꝛ nō ſufficit peccatori ꝙ cōtritōeꝫ habeat ⁊ peccata coram ſacerdote dicat niſi etiam ſatiſfaciat. Quod ꝓbat bea. Grego. in paſtoral̓. ꝑ tria exempla.Primū qui literas vel aliqd̓ falſum inſtrumentum ſcripſit nō ſufficit ꝙ vlteriꝰ nō ſcribat. ſed qd̓ male ſcripſitdeleat. Peccata nr̄a omnia ſcripta ſunt. Iuxta illd̓ hiere. xiiij. Peccatū meū ſcriptū eſt ſtilo ferreo. Non ſufficit ergo vt peccata quis dimittat niſi qd̓ male fecit doleat. ſed per ſatiſfactōem reſtituendo ſi quid male abſtulit. Quia dicit beatus Aug. xiiij. q. vj. §. ſi res. Non dimittit̉ peccatū niſi reſtituat̉ ablatum. Secundū exemplum ſi aliquis alicui blaſphemias dixerit nō ſufficit ꝙvlterius nō dicat niſi de his que dixit peniteat. Peccator deum blaſphemat inter gentes non ſufficit ꝙ a talibus blaſphemijs deſiſtat niſi de his culpabilē ſe reddat⁊ ſatiſfaciat. Tercium exemplū ꝙ debitor non abſoluit̉a debitis que contraxit ꝓ eo ꝙ alia non mutuat niſi eaque contraxit perſoluat. Quando peccamus debitoresdei ſumus. ſicut patet Luce. vij. Duo debitores erāt cuidam feneratori .i. deo. De his aūt debitis abſoluti nonſumus ꝓ eo ꝙ alia non cōmittimus niſi de his que cōmiſimus ſatiſfaciamus. Eſt autem ſatiſfactio ẜm Auguſti. de peni. diſ. iij. in. c. ſatiſfactio. cauſas peccatoꝝ excidere ⁊ eos ſuggeſtionibꝰ aditum non indulgere. Et ꝑcauſas peccatoꝝ intelliguntur radices vicioꝝ vel peccādi occaſiones vel oportunitates. vt de peniten. diſt. ij.Quia radix.¶ De eadem dn̄ica. Sermo tercius.Mice aſcende ſuperius⁊ erit tibi gloria ⁊cͣ. vbi ſupra. Dicit Ariſt. iij. Imetheoroꝝ. Si animal percutitur a ſulminemoritur. ⁊ multi homines parcuſſi a fulmine non moriuntur. quia homo eſt animal̓ rationabilius. id̓o fortenatura in hoc ſibi prebuit honorē. Spiritualiter ꝑ fulmen intellige iudicium extremū. quia ſicut dicit ibideꝫAriſto. vbi ſupra. Fulmen aliqn̄ liquefacit gladium invagina ip̄am non ledendo. Sic extremū diſtrictum iudiciū liquefacit aīam peccatoris puniendo corꝑe manēte illeſo. Nam ẜm Chryſo. tolerabilius eſt penaꝫ inferni ſuſtinere qͣꝫ verba irati iudicis quibꝰ dicturus eſt infinali iudicio Math. xxv. Ite maledicti in ignē eternūEt beatus Bern̄. ſuper pſal. Qui habitat. dicit. Quidtamcauendū quid tamplenū anxietate ⁊ vehementiſſime ſollicitudinis excogitari pōt ꝙͣ iudicandū aſtare illi terrifico ⁊ deifico tribunali ⁊ incertā ⁊ adhuc ſubitamqꝫ a diſtricto iudice expectare ſnīam vbi iudex teſte nōindiget. ⁊ vbi veritas diſcutit intentōes. Et in quadaꝫepl̓a ibidem ad Robertū monachuꝫ. Ueniet inquit qͥmale iudicata iudicabit. Illicita iurata confutabit qͥ facit iudicium ⁊ iniuriam patientibꝰ. Ueniet inꝙͣ venietdies iudicij vbi plus valebunt pura corda ꝙͣ aſtuta verba ⁊ conſcientia bona qͣꝫ marſupia plena. quoniā iudexnon falletur verbis nec flectetur donis. Idcirco iſtudfulmen diuini iudicij occidit eterna morte omne animal. id eſt. omnem hominem beſtialem qui magis ſequitur carnem ꝙͣ ſpiritum aut rationē. Sed parcit hominibus iuſtis. Iuxta illud Pſalmiſte. In memoriaeterna erunt iuſti: Ab auditione mala non timebunt.