Sermo.IXXXVIII.

die tradita vt eam cuſtodires nō parum tibi diſpliceretſi illa in tua cuſtodia fornicaret̉. Cum autē traditus esad cuſtodiendū angelo. Iuxta illud pſal. xc. Angel̓ ſuis mandauit de te ⁊c̄. Quanto ergo putas diſplicet ei cūtu ſub eius cuſtodia forniceris. Id̓o dicit BernardusIn quouis angulo reuerentiā exhibe tuo angelo. et neaudeas illo preſente cōmittere quod me pn̄te non auderes. quaſi diceret. Exquo nolles coram aliqua perſonahoneſta fornicari. minus coram angelo qui ſemꝑ videtfaciē dei Math. xviij. De tercio v̓o vicꝫ ꝙ fetet luxuriacoram hominibꝰ dicit Guilhel. ꝙ fetor eſt ī peccato iſtoquia a viris ſpūalibꝰ interdū ſentit̉. Et ponit exemplūꝙ quidam ſcholaris pn̄tiā ſcorte in domo ſua cognoſcebat. Et quidam archidyaconus ſentiebat ꝙ ſeruus ſuꝰfornicatus fuerat. Quarto pōt addi ꝙ hoc peccatū etiāfetet demonibus. quia legitur ꝙ dyabolus per quendādemoniacum confeſſus eſt ꝙ peccatum illud ei multūfeteret. Et cum interrogaret̉ cur illud cum tanta diligētia ꝓmoueret reſpondit. ꝓpter lucrum. ſicut cloacariusfetorem cloace rōne lucri intrat lꝫ fetoreꝫ abhorreat. Iōdicit quedam glo. Quid fetidius luxurioſo qui deū moleſtat. angelum fugat. demones letificat. ſeip̄m ferit. etOeterna luce priuatur. Sed diceres vnde ꝓcedit fetor luxurie? Reſpondet̉ ꝙ principaliter a fetore crapule ⁊ gule. Quia dicit Ioh̓es in Apoca. xxij. c. Qui in ſordibuseſt ſordeſcet adhuc. quaſi diceret. Qui in ſordibꝰ eſt crapule ꝓnus erit in ſordibꝰ luxurie. Sed tn̄ homo non ꝑcipit fetorem. Quod patet in ſimili. Quia poſtꝙͣ veſtimētū multum fetidum eſt noua ſuꝑueniens ſordes nōercipitur. que tamen incandida veſte ſtatim apparet.Hoc videmus in atrio mundo in quo vix pōt feſtucacadere quin ꝑpendat̉. Sed cum eſt immundū grandelutum non ꝑcipitur. Sic moraliter homo deditus crapule ſemꝑ eſt in ſordibꝰ. quia crapuloſi vt frequēter habentora ⁊ anhelitum fetidum ⁊ fetentia. vt dicatur illd̓pſal. Sepulchrū patens eſt guttur eoꝝ. Ideo cum ſordidior efficitur cadens in lutum libidinis non percipitUadit .n. de ſorde ad ſordem velut ſus que deſcēdit adſordidum ſtabulū ip̄oꝝ demonū. Figura Matth. viij.ꝙ quidā habens legionem ſpirituū immundoꝝ habitauit in ſepulcris. vnde v̓o virtute diuina expulſi ſuntdemones. ⁊ ſpiritus illi ingreſſi ſunt gregem porcorumdomini ꝑmiſſiōe. ⁊ immerſerūt eos in mari. Spiritualiter per ſpiritus illos immundos qui hoīem hunc tenebant in ſepulcris. ſubaudi gule ⁊ crapule vicia que viuentē hominē tenent in ſepulcro. Adeo enim ſpiritusgrauatur in nimietate cibi ⁊ potus vt ſit quaſi ſepultusQuia dicitur in Ozea Memphis ſepeliet eos. Memphis interp̄tatur ex ore nimietas cibi ⁊ potus ex oris vicio occaſionē habens. hoīem ſepelit. Unde Hieronyl.Qui luxuriatur viuens mortuus eſt. Qui inebriatur viueus mortuus eſt ⁊ ſepultus. Ideo crapula ⁊ gula mortuum condunt hoīem vt ſemꝑ eſt in fetore. ſemꝑ putreſcit ⁊ fedatur. Ducunt enim huiuſmodi vicia ad libidinem que ꝓpter immundiciā anime ⁊ corporis quam inducit porcine feditati comꝑatur. Sed inde vicꝫ de libidine deſcendūt ꝑmiſſione diuina in mari. i. in infernuꝫſtabulo igneo ⁊ immundo cum demonibꝰ deputandiquibus ſe per immundiciā copulauerunt celauerunt.Ideo dicit Bernardus. Luxuria eſt peſtis que cuꝫ gehenna familiarem habet ſimilitudinē. In gehennā em̄ſunt tria. odor fetidus. vermis cōſcientie. vrens flama.Sic perurens luxuria fetet ꝑ infamiā. vrit per conſcientiam. purit per concupīam. ⁊ ſubdit. Luxuria eſt peſtisomni monſtro damnoſior que corpus eneruat. animaꝫcōmaculat. famam perdit. proximum offendit. deumin amittit. Tercium genus hominū quod ſignificatur ꝑhunc hydropicum eſt cupientium auaroꝝ. quia hydropicus quantomagis bibit tantomagis ſitit. Sic cupiēsauarꝰ quantoplus bibit de terrenis diuitijs tantoplus

ſitit. Ideo dicit Egidius romanus de regimine principum parte. iij. libro. ij. c. viij. ꝙ nunꝙͣ cōmuniter homnes ſatientur poſſeſſionibus ⁊ diuitijs. ⁊ nunqͣꝫ poteſtquis tot habere quin plura vellet. Et allegat ibi ph̓m .j.polliticoꝝ qui aſſignat duplicem cauſam quare concupiſcentia diuitiarum eſt infinita. Prima ſumitur ex inordinatione voluntatis. quia homines ſtudentes circaviuere ⁊ non circa bene viuere. Quicunqꝫ autem ꝓpterip̄m bene viuere diuitias volunt fruitōnes corporalesnon infinitas querunt. bene enim viuere ⁊ virtuoſe viuere. homines ergo qui non curant virtuoſe viuere. ſꝫtotum eoꝝ ſtudium eſt vt viuant ẜm corporales voluptates. ⁊ cum diuitie maxime videantur vt per eas quilibet poſſit quod appetit. Ideo vt melius poſſent homines explere quod volunt diuitijs et poſſeſſionibusnon ſatiantur. Secunda cauſa ſumitur ex falſa eſtimatione finis. Nam vt diſtinguit ph̓us .j. politicoꝝ. Aliter appetitur finis. ⁊ aliter ea que ſunt ad finem. Nam.finis petit̉ in infinitum. Ea v̓o que ſunt ad finem ẜmmodum ⁊ menſurā ip̄ius finis. vt ſi finis medici eēt ſanare nunꝙͣ poſſet medicus tantā ſanitatē inducere. qͥnſi eſſet poſſibile vellet eam maiorē efficere. Medicus ergo ſanitatem quaſi appetit inducere infinitam. Sꝫ potionem oportet dare ẜm modum ⁊ menſuram ſanitatis. Contra ergo homines habent falſam eſtimatiōemde fine. vt putant ip̄m finem eſſe in diuitijs ponenduꝫideo appetunt eas in infinitū. Sed alia ratio pōt eē moralis. videlicet quia homines non habent charitatē adeterna. quia videmus ꝙ muſce nunqͣꝫ ponunt ſe ſuperſcūtellam dum cibus eſt calidus ibi. ſed cum tepeſcit etrefrigeſcit reſidentes in ip̄a totum quod eſt ibi fedant.ſic dum cor humanū retinet charitatis calorē ſemꝑ comedit ab ea muſca cupiditatis. Ratio eſt. quia oppoſita ſe non cōpatiunt̉ ſimul. charitas ⁊ cupiditas ſunt ſibi oppoſita. Quia ẜm Augu. in quodam ſermone. radix omniū bonoꝝ eſt charitas. Et radix omniū maloꝝeſt cupiditas. ⁊ ambe ſimul eſſe nō poſſunt. niſi vna radicitus euellatur alia plantari non poterit. Fruſtra ergo conatur ramos p̄ſcindere niſi radicem ſtudeat extirpare. Sed heu quia ſuperabundauit iniquitas ⁊ refriguit charitas multoꝝ Math. xxiiij. Ideo muſce cupiditatis ⁊ auaricie creuerunt ꝙ quaſi totum mundū inſatiabiliter repleuerunt. Figura Exod̓. viij. vbi legit̉ ꝙquarta pharaonis plaga fuit muſcarū multitudo quarum tanta erat infeſtatio vt vix poſſent homines quicqͣꝫ purum ſiue mundū comedere. ſic omnia fedauerūt.Spiritualiter per has muſcas ſic infeſtantes. ſubaudicupiditatis ⁊ auaricie actus qui adeo ſunt fedi ⁊ enormes ꝙ omnes mores humanos ꝓphanauerunt. Et notandum eſt ꝙ ſunt multa genera hominū. Primi ſuntmercatores qui ꝓpter auariciaꝫ in mercando multa vicia cōmittunt. Primū eſt vendere quantū poſſunt carius ⁊ emere quantū poſſunt leuius. Dicit tn̄ Guilhel.Cum mercatores laborent ꝓ omnibꝰ. ⁊ quaſi negociūcōe gerant pn̄t moderatū lucrū reciꝑe. ſecus de immoderato. vt extra de emp. ⁊ vendi. c. j. Secundū peccatūquod in eis abundat eſt mendacia in quibꝰ non eſt ꝑua culpa. Ideo dicit Chryſo. lxxxviij. di. c. eijciēs. Mercator ſine mendatio ⁊ ꝑiurio eſſe non poteſt. Ideo tercium peccatū quod in eis abundat ſunt periuria in qͥbus ſimiliter non eſt parua culpa. cum ſit contra illudExo. ij. Non aſſumes nomen dei tui inuanum. Et dicit Ray. quotiens ſcienter vel cauſa decipiendi ꝓximūꝑiurat vel mentitur peccat mortaliter ⁊ tenetur ad reſtitutionem inquantum decipit proximum illi eideꝫ decepto faciendam ſi ſcit quis ſit ille vel heredi eius. vel ſineſcit ꝑſonam tunc det pauperi ẜm auctoritatē eccleſie.Si v̓o ignoranter dicit falſum vel ſcienter intendens ſibi prodeſſe ⁊ proximo non obeſſe forte eſt veniale. HecRay. Quartum peccatum eſt qd̓ abundant in furtis