Dnica. XVII. poſt Trinitatis
circa quantitatē cibi ⁊ potus. ſed ponit modū qͣꝫtuꝫ adoēs circūſtātias. Qui .n. ſobrius eſt ſumit cibū ⁊ potumquātū dꝫ. ⁊ qn̄ ⁊ quō dꝫ. Et ponunt doctores quīqꝫ ofO ficia ſobrietatis. Primū eſt ne ſtatim prandēdi terminūp̄ueniamꝰ. Qui .n. tp̄s p̄uenit nō expectādo donec falſa .i. fames p̄parata ſit. Iō inſipidū cibū comedit. Un̄Eccͣs. x. Beata terra cuius rex nobilis. ⁊ cuius principes cōmedunt tēꝑe ſuo. Per oppoſitū dicit̉ ibidē. Ueterre huic cuius rex puer eſt. Glo. moribꝰ ⁊ ſenſu. ⁊ cuiꝰprincipes mane cōmedūt .i. inordinate. qꝛ in hoc cōtingit gula qn̄ homo debita horā prandendi p̄uenit. ⁊ quidiebꝰ dn̄icis ⁊ feſtiuis comedūt ⁊ bibunt anteꝙͣ p̄dicatōem ⁊ miſſam audierūt. ſic̄ ptꝫ in vitaſpatrū. li. ij. c. iijQuidā frater impugnabat̉ a demonibꝰ vt ſtatim horadiei prima tantā famē ei faceret vt penitus nō ſuſtinerepoſſet. dicebat tn̄ in corde ſuo. qꝛ oportet me vel vſqꝫ adterciā expectare. ⁊ tunc cibum ſumere. Cunqꝫ fuiſſꝫ hora tercia idē dicebat cogitatōibꝰ ſuis. Etiā oꝑtet me ſuſtinere vſqꝫ ad ſextā. Cunqꝫ veniſſꝫ hora ſexta ponebatpanē ⁊ aquā. ⁊ ſic ad nonā expectauit. qꝛ veniēte ẜm cōſuetudine oēs horas cōpleuerat. ⁊ ponebat ⁊ comederet. Hoc ꝑ plures dies ſuſtinuit. ⁊ quadā die cū ſic ſuſtinuiſſet ad horā nonā. de ſportella in qua panis iacebat exire fumū magnū egredi per feneſtrā celle videbatItaqꝫ ex illa die nō eſurijt ſed cor eius roboratū in abſtinentia fuit. vtinā etiā nr̄i voratores ſic expectarent. ⁊ ſicgulā domarent. ne poſtea in inferno famē ſuſtinerēt vtdixi ſupra ſer. xliiij. L. Secundū eſt ne cibos lautioresqueramꝰ. qꝛ xp̄c manducauit panē. nec de lautis cibiscurauit. qꝛ dicit ſapiens. Initiū vite hoīs panis ⁊ aquaEcc̄i. xxxix. Ubi ꝑ panē ⁊ aquā intelligit glo. cibū ⁊ potum moderatū. Nā frequēter in ſcriptura panis noīe⁊ aque intelligit̉ oīs cibꝰ general̓r ⁊ potus. Un̄. iiij. Regū. vj. dicit̉. Appone eis pane̓. Et ſequit̉. Et appoſita ēeis magna ciboꝝ p̄paratio. Et ſic hic dicit̉ de xp̄o ꝙ intrauit ad phariſeū māducare pane̓ .i. cibaria ſibi appoſita ⁊ tn̄ moderate. Et iō dicit Sene. Uictus ſit tibi exfacili re nec ad voluptatē. ſꝫ ad cibuꝫ attende. Palatumtuū fames excitet non ſapores. Tercio dꝫ ꝑpendi cibosſtudioſitatē cauere. Studioſe cibos p̄ꝑare eſt hoſtis noſtri gladiū acuere. Cibus .n. delicatꝰ eſt gladius quo nitit̉ ꝯͣ ſpm̄ ⁊ ſic hō qui delicate comedit gladiuꝫ in manuſerui ſui ponit vl̓ tribuit cū quo ip̄m occidit. ⁊ certe magna abuſio eſt vt dn̄s tantā libertatem ſeruo tribuat vtip̄m v̓beret ⁊ occidat. Moral̓r āt ſpūs nr̄ dn̄s ē. Iuxtaillud Ariſtol̓. iij. ethi. Nos inquit ſumus dn̄i vicꝫ ẜmſpm̄ nr̄arum oꝑationū a principio vſqꝫ ad finē. Sꝫ corpus nr̄m eſt ſeruus. deberet .n. ſeruire deo ⁊ obedire ſpiritui. Quia dicit Aug. li. ſoli. Exteriora nanqꝫ ꝓ corporecuncta creaſti. corpꝰ ꝓpter aīam. aīam ꝓpter te. Iſte igit̉ſeruus ſi ſtudioſe ⁊ delicate nutrit vicꝫ corpus dn̄i .ſ. ſpiritū ꝑſequit̉. Quia dict̉ Prouer. iij. de corꝑe. Qui delicate .i. in delicijs nutrit ſeruū ſuū .i. corpus ẜm Paſcaſium. poſtea ſentiet eū ꝯtumace̓ .i. rebellē ⁊ indomabilē.Iō domandū eſt corpus moderate ꝑ abſtinētiā ne ſpm̄verberet ⁊ occidat. Figura Gen̄. xvij. legit̉ ꝙ Iſmael filius Agar male v̓berauit Iſaac filiū Zare ſpōſe AbraQd̓ ip̄a zara moleſte ferēs ⁊ accepta ptāte a viro ſuo efflixit yſmael ⁊ mr̄em eius pane ⁊ aqua. ⁊ vtrunqꝫ repellens tādē a ſede. Propter qd̓ agar hūiliata nimis ſil̓ cuꝫfilio ſuo domui reſtituta eſt. Moral̓r ꝑ zaram que interp̄tat̉ orietalis ſignificat̉ aīa que cū opus bonū ad conſūmatiōeꝫ deducit ip̄m yſaac qui interp̄tat̉ gaudiū genuit. qꝛ gaudiū eſt deo ⁊ angelis eiꝰ ſuꝑ vno peccatore penitentiā agente Luce. xv. Sed ꝑ agar que interp̄tat̉ ſolennitas vigilie notat̉ corpus vel hūana caro que de feſto ſequētis gaudij nihil curat. dūmodo tm̄ poſſet h̓ ſolennizare vigiliā. Filius aūt appetitus eſt carnalis. Ethic appetitus inuadit filiū libere .i. ſanctū aīe ꝓpoſitum.nec ſunt aliqn̄ in pace. Sed carnalis appetitus nititur
ſanctū aīe ꝓpoſitū tradere ſpūali morti. Sed hoc aīa ſpōſa xp̄i nullatenus debet ferre cū ptātem ſuꝑ carueꝫ ⁊ eiꝰappetitū habeat iuxta illud Gen̄. iiij. Subter te erit appetitus eius .ſ. carnis dicit dn̄s ad aīam. q. d. Tu potesdeuincere peccatū. qꝛ nullus peccat niſi volens. Affligat .n. eam pane ⁊ aqua. moderate reficiat. ⁊ interdumꝑ ieiuniū caſtiget. vt depoſitis vicijs ſubdat̉ aīe cū om̄iſuo appetitu. Quia dicit Ambro. li. j. de offi. Ieiuniuꝫ ēmors culpe. exiliuꝫ delictoꝝ. remediū ſalutis. radix gratie ⁊ fundamētū caſtitatis. Quartū eſt nimiū cibi ⁊ potus refrenare. Quia dicit Aug. Fieri pōt ꝙ ſine aliquovicio cupiditatis vel voraciſſima p̄cioſiſſimo ſapiēs vtatur cibo. Inſipiēs aūt fetidiſſime gule flama in viliſſimū cibum accendit̉. Et ſacros quiſqꝫ more dn̄i maluerit piſces veſci qͣꝫ lenticulā more Eſau. Nō ꝓpter ea cōtinentiores ſunt nobis plereqꝫ beſtie qꝛ vilioribꝰ eſcis alūtur. Quintū eſt mēſurā refectōis nō excedere. Quia dicit̉ Ezech. iiij. Cibus tuus quo veſceris erit tibi in pondere. Circa hoc querit̉ vtrū oīs exceſſus in cibo vel potu deſtruat virtutē ſobrietatis? Ad hoc dicit Guilhelmus ꝙ duplex eſt modus ſiue menſura ꝑtinens ad ſobrietatē. Unus attendit̉. in cōmenſuratōe nature. vnd̓menſurate ſumit cibum ⁊ potū qui ſumit qd̓ neceſſariūeſt. ⁊ iſte exceſſus pōt eē venialis ⁊ mortalis. Unde nōomnis exceſſus deſtruit virtutē ſobrietatis. Alius modus attendit̉ in comꝑatōe boni tꝑalis ad eternū. vndeẜm hunc modū ſeruat quis in ſumēdo cibū ⁊ potū qn̄tꝑale bonū nō p̄fert vel equat eterno bono. Immoderate v̓o hꝫ ſe ſumēdo cibum ⁊ potū cū tꝑale bonū p̄fertvel equat eterno. Et talis exceſſus mortale peccatū eſt ⁊deſtruit virtutē ſobrietatis. Ex hoc quo ad primū. Secundo in verbis p̄allegatisᶻ tangit impiā phariſeoꝝ obſeruatōem .i. inuidiā vel detractōem cū dicit. Et ip̄i obſeruabant eū .i. inuidi inſidiebant̉ ei ⁊ detrahebant factis ſuis. Dicunt naturales. Urſus cadens de arborequā vt caꝑet poma aſcendit. iratus oēs quos poterit ramos arboris ſatagit vngulis dentibuſqꝫ laniare. Moraliter ꝑ vrſum intellige iudaicā ꝑuerſitatē ⁊ prauitatē.Iuxta illud Tren̄. iij. Urſus inſidians factus eſt mihiSed ꝑ arborē ſubaudi fidē robuſtā. Iuxta illd̓ Math.viij. vbi granū ſinapis creuit in arborē magnā. Quia fides catholica creuit que prius abiecta videbat̉. Ab hacarbore fidei ſolida cecidit iudaica gens. qꝛ xp̄o eis fideꝫp̄dicante credere ei noluerūt. Idcirco moti inuidia videntes xp̄m exercere oꝑa pietatis. vicꝫ in reſuſcitatōnemortuoꝝ. illuminatione cecoꝝ. expulſione demonioꝝ.mundatione leproſoꝝ. ⁊ ſanatiōe hydropicoꝝ. ip̄m velut ramū viridē lacerare detractōibꝰ ſatagebunt. Ideoip̄oꝝ inuidia ſignificat̉ Dan̄. vij. ꝑ beſtiam que exibatde mari. ⁊ habebat tres ordines dentiuꝫ in ore ⁊ lacerabat carnes. Quia inuidia eoꝝ ꝓceſſit ab amaritudīe dyaboli. Quia inuidia eſt ſecundū peccatū dyaboli a quaſtatim nata eſt inuidia que ẜm Augu. de verbis dn̄i eſtfilia ſuꝑbie. Sed iſta mater neſcit eē ſterilis. vbi .n. fuerit cōtinue parit. Suffocat mr̄em ⁊ nō erit filia. Iſtā filiam beſtialē .ſ. inuidiā dyabolus phariſeis tēꝑe xp̄i deſponſauit. que quidē habuit tres ordines dentiuꝫ. quiaeum adulatorie inuitabant vt ei inſidiarent. vt hic. ipſiobſeruabant eū. Secūdo eum detractorie diffamabantvt .ſ. famā eius corā vulgo denigrarēt. Tercio v̓o eumnugatorie accuſabant. vt ip̄m ad mortē cōdemnarent.Sic moraliter his tribꝰ ordinibꝰ dentiū ſil̓r adhuc pulti inter xp̄ianos: vt taceam de phariſeis: vtunt̉. Primoquidē dulci adulatōe. Sed dicūt medici. qꝛ oē dulce eſt. Gopilatiuum. ⁊ rō eſt. quia ſtomachus nimis delectaturin dulci. ideo nimis diu in ſe retinet. ⁊ non vult ſingulismembris ꝑticipare ideo obeſt corꝑi. Item optimū ē oppoſitū eius amarū. ꝙ purgat ſtomachum. Hinc eſt ꝙomnis medicina vt in plurimū eſt amara. Moral̓r dullut in ore