Druckschrift 
2 (1487) Pars aestivalis de tempore
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Dnica. XVI. poſt Trinitatis

pingebant̉ cum armis cautelis quibꝰ deuicerant hoſtes ſuos. vt ſic iuuenes adoleſcentes viſus illis accederent ad virtutes imaginatōem geſtoꝝ. Deinde tēplūAppollinis petebāt qd̓ tūc erat domus ſapīe. poſtea iudices ad foꝝ. ſenatores ad capitoliū deſcēdebant. Iudices vt cauſas tractarent. Senatores vt de cōi vtilitatereipublice deliberarēt. ſic tp̄s vſqꝫ ad horam nonā expenderunt. Et ne adoleſcētes a bonis occupatōibꝰ impedirent̉ totum tp̄s ante horā nonā ordinatū eratmeretrices nullo egrederēt̉ ante nonā. ne adoleſcetes aut iuuenes a ſuis informatōibꝰ viri a cōſilijs reipublice dilectōes libidinoſas aliquantulū traherent̉.Et hec eſt ẜm Huguitōem quare meretrices apudromanos nonarie dicebant̉. qꝛ ad horā nonā licuit eisegredi a ſuis domibus. non ante. Hec etiam poſui ſupra ſermone. l. Y. Tercio docebant adoleſcentes et iuuenes bonos mores figuris ſignoꝝ. Narrat Macrobius li. j. ſaturnaliū. apud romanos pueri nobiliū quadam vtebant̉ veſte que dicit̉ p̄texta. inde pueri nobiliū vocabant̉ p̄textati. Et habebāt corā pectore ſuo bullam quandā aureā habentē figurā corꝑis hūani. Bulla aūt fuit ſemirotūde figure qͣi medietas ſpere ad ſimilitudinē bullarū que fiunt in aqua. p̄texta auteꝫ erat depurpura eſt rubei coloris. vt pudore ſue nobilitatis avicijs ſe ſubtraherēt. cordis imaginē ante pectus portabant vt ſeinuicē intuentes ſe hoīes cogitarēt. hec macrobius. Sic igit̉ iuuētus in moribꝰ eſt informāda. Iuxta illud Eccī. xij. Memēto creatoris tui in diebꝰ iuuētutis tue. Secūdo p̄dicandū eſt adoleſcentibꝰ iuuenibus vt aſſueſcant ſobrietati. p̄ſertim debēt moderalti a vino ſobrij. Quia dic̄ Egidius vbi ſupra. Turbato cerebro ex nimia ſumptōe vini amiſſo vſu rōnis defacili ꝓrumpit̉ in verba inordinata. ex quibꝰ cōſurgūtdiſſenſiones lites. qꝛ ira ꝯſurgit ex inflamatōe ſanguinis. ꝓpter qd̓ vinū ſui caliditate inflamat ſanguinē. reddit hoīem animoſum iraſcibilē. quo facto faciliusuocat̉ ad diſſenſiones ad lites. Iuuenes ergo qꝛ ſuntamatores ꝯtumeliarū. vt vult ph̓s. ij. rhetorice. a nimiaſumptōe vini ſunt ꝓhibēdi. dicit apl̓us. j. Timo. ij.Iuuenes ſil̓r hortare vt ſint ſobrij. Un̄ narrat Aug. diquadā bona matrona li. ix. cōfeſ. c. viij. que curā filiarūquorundā nobiliū habebat. Eratqꝫ in eis coercēdis cuius opus eēt tanta ſeuitate vehemes atqꝫ in docendisſobria. Nam eas p̄ter illas horas quibꝰ ad menſam parentū moderatiſſime alebāt̉. Si exardeſcerent ſiti aquābibere ſinebat. p̄cauens ꝯſuetudinē prauā malaꝫ. addens verbū ſaluū. Modo aquā bibatis. qꝛ in ptāte vinum habetis. ad maritos veniatis facte dn̄e apothecarū cellarioꝝ aqua ſordebitis. ſed mos potandimanebit. Tercio p̄dicandū eſt eis ne torpeant vicio ocꝫPoſitatis. Nam ſcribit Plinius in ſpeculo natura. Beda Ambro. in hexame. accipiter pullos ſuos fuerint apti ad volandū extra nidū proijcit verberat eosalis. cauens ne de tenera etate pingueſcant marceſcātocio ſoluant̉ delicijs. Sic moraliter cōuenit amico circa iuuenes ordinari vt extra nidū ꝓprie voluntatis eijciant̉. de erroribꝰ aſtringant̉ caſtigent̉ ad capiendū predam ſuā ſtatim aſſueſcant. Sꝫ cleri debēt p̄da eorumhoc ē intelligētia ſcripturaꝝ. cōpellēdi ſunt ad librosSed ſi milites p̄da eoꝝ eſt ſtrenuitas victoria pugna. exerceant̉ in bellis. Si mercatores p̄da eoꝝ eſt lucrū. exerceant̉ in nūdinis. ſic oīno nullus exiſtatocioſus. vt quilibet dicere poſſit pſal. Pauꝑ ſum ego in laboribꝰ a iuuentute mea. Et ſic debent in virtuoſis ſemꝑ ꝓficere. ſicut dicit̉ in libro de natura rerū. Pullus aſini tanto turpior quāto ſenior. Et de capris dicitAriſto. ij. animaliū. fetus qui primo naſcit̉ eſt fortior melior. Et fetus qui poſtea generāt̉ ſunt peiores. Tales etiam mores inueniunt̉ inter iuuenes. in principio ſunt deuoti virtuoſi boni. Sed quātomagis ado

leſcunt tātomagis vicijs ſe īmiſcēt. fiunt turpiores. vtdicit Robertus Hol. lect. cxj. Quarto p̄dicandū ē iu­ 3uenibꝰ vt fugiant a mala ſocietate. Sicut .n. pueri inficiunt̉ a lepra corꝑali ita facillime inficiunt̉ familiaritatibꝰvicioſis. p̄cipue mulieribꝰ quarū blandicie etiā fortes emolliūt eneruāt. Prouer. vij. dicit Salomō. Defeneſtra domus mee ꝓſpexi iuuene qui tranſiuit plateas iuxta angulū. Et ecce mulier in habitu meretriciooccurrit ei dixit. Ueni fruamur cubitis amplexibus.Et ſecutus eſt eam ſicut bos qui ducit̉ ad victimā. Id̓odicit Egidius vbi ſupra. c. xij. parētes debēt inſtruere filios vt ſe ꝓhibeāt a ſocietate maloꝝ. qꝛ iuuenil̓ etasmaxime ē ꝓna ad malū inſecutōem paſſionū. defacili quis inducit̉ ad aliqd̓ ad qd̓ eſt ꝓnus. ergo a ſocietate mala eos ad praua inducit debēt abſtinere. Ꝙͣtum ad terciū tangit̉ interne agilitas correctōis cum dicit. Surge. Ubi nota. In adoleſcentibꝰ ſanguis recēseſt. ꝓpter qd̓ fortiter agunt qͥcquid agunt. Et ſi deū diligunt fortiter diligunt. Iuxta illud Can̄. j. Adoleſcentūle dilexern̄t te. Et addit eccīa. Sunt .n. nimis feruētiſſimi. ardor charitatis eis ſuadetur vt ad magna magnanimiter ſurgāt. Un̄ ſurgere debēt principaliter adtria. vicꝫ ad obediētie ꝓmptitudinē. ꝯſciētie rectitudi. ꝯtinentie ſollicitudinē. Primo ergo ſurgere debētad obedientie ꝓmptitudinē. qꝛ iuuenis ſine obedientiaabuſio eſt ẜm Aug. dicit Ariſto. iiij. ethic. Amiciciainter ſenes iuueneſqꝫ vtriſqꝫ eſt neceſſaria. Senibꝰ vteis qͥdeꝫ a iuuenibꝰ ſeruiat̉. iuuenibꝰ vt impeccabilesfiant. vt a ſenibꝰ a peccati occaſione p̄ſeruent̉. Timore .n. ſenioꝝ reuerētia ſolēt ſe iuuenes a ſuis moleſtijsrefrenare. Iob. xxix. Uidebant iuuenes me abſcōdebant̉. De iſta quidē obediētia iuuenū ad ſenes dic̄ Ualerius li. ij. apud antiquos ſenectuti iuuenes ita generaliter circumſpectū honorē reddebāt tanꝙͣ ſeniorescōmunes patres eēt oīm iunioꝝ. Sic .n. iuuenes facere cōſueuerunt. ſi hec cōſuetudo aboleta eſt. Quia Eſa.iij. Tumultuabit̉ puer ꝯͣ ſenē ignobilis ꝯtra nobilemSecūdo debent ſurgere ad ꝯſcientie rectitudinē. videlꝫdiſcant ſua peccata eoꝝ circūſtantijs diligēter diſcuſſiseuidenter integraliter exprimere. Quia ſi fuerit ꝯſciētia larga in iuuentute ampliabit̉ ſine menſura in ſenectute. dicit ſapiens Eccī. vj. Fili mi a iuuētute accipe doctrinā vſqꝫ ad canos inuenies ſapīam. in iuuentute cōgregaſti quō inuenies ea in ſenectute. q.d. nullo. Et dolorē hoīs merito plangentis p̄ſūptiōem ſue iuuētutis in ocioſitate inſolentia deſcribitSalomon Prouer. ij. Cur deteſtatus ſum diſciplinam increpationibꝰ acqͥeuit cor meū nec audiui vocemdocentiū me. mgr̄is non inclinaui aurē meā. Et merito pōt plangere talis. qꝛ metrice d̓r. Dāna fleo reꝝ plusfleo dāna dierū. Res poterit rebꝰ ſuccurrere nulla diebus. refert Amandus in hora. Sap̄. li. ij. c. ij. quo iuuene morituro defleuit ꝑditōem dierū ſuorū dicens. O mi deus quare neglexi quare tardaui. qͣꝫobremdiſſimulaui. cur tot gratioſos dies longiſſimos inuaniſſimis locutōibꝰ expedi quare tota vita mea didicimori. Et ſubdit alios adoleſcētes exhortādo dies ne ſuos inaniter tranſeant expendāt dicens. Eya vos oēsqui adeſtis. qui meā miſeriā videtis. flore iuuentutisadhuc gaudetis. qui adhuc tp̄s aptum habetis me reſpicite. meas quoqꝫ miſerias ꝯſiderate. in meo pericūlo dānū vr̄m declinate. Quia ẜm Eathonē felix ē queꝫaliena ꝑicula cautū faciunt. Et florē iuuētutis veſtre deo expēdite. cuſtodiētes fortitudinē rōem ad deūtp̄s ſacris actōibꝰ occupate ne ſil̓ia facientes ſil̓ia patiemini. Et ſubdit exclamādo. Heu inqͥt grata inuentusqualiter te ꝑdidi. O deus eterne tibi ꝯqueror miſeriamquā patior. Uerba increpatōis laſciuiens iuuētus odiuit. docentibꝰ .n. acquieſcere nolui. pie monētibꝰ aureminclinare neglexi. Peteſtā. increpa