Druckschrift 
2 (1487) Pars aestivalis de tempore
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Sermo.LXXXVI.

tionē vt ea que ſunt fidei rōne comp̄hendi poſſuntUtile ergo eſt vt etate ꝓponant̉ ea que ſunt fidei. in qua dictoꝝ non creditur ſed ſimpliciter dictis acquieſcit̉Huiuſmodi aūt eſt etas infantie. Infantes .n. cum eisa patre vel a mr̄e ꝓponunt̉ monitiones non querūtnem dictoꝝ. quia vſum rōnis non habent. ſed ſimpliciter dictis acquieſcunt. Et ſubdit poſt pauca. talibuspueris non debent p̄poni ſubtiliter articuli fidei. ſꝫ quedam groſſa p̄ponant̉ eis in ſumma dicēdo. Unus eſtdeus omnipotēs pater filius ſpūſſanctus. Et deifilius aſſumpſit carnē in maria virgine. ꝓpter peccata noſtra fuit paſſus. mortuus ſepultus. deſcēditad inferos eduxit ibi captiuas animas exiſtētes. tercia die reſurrexit a mortuis. aſcendit in celuꝫ. ſedet addexteram patris. ſic de alijs articulis fidei. hec ille. Deniqꝫ poſtqͣꝫ venerint ad annos diſcretionis debēt cibare eos ſolidioribꝰ vicꝫ alijs virtutibꝰ. Quia dicit Ariſto. vij. polliti. Peſſimū eſt non inſtruere filios ad v̓tutes obſeruantiā legum vtiliū. Et dicit Hol. ſuꝑ li. ſapientie. lec. liij. qm̄ reſpublica cōmunitate quacunqꝫ ſumma materia dꝫ eſſe de iuuentute vt in bonis moribus inſtruant̉. Et ſi nolunt acquieſcere etiā ad hocverberibꝰ inducant̉. quod docet ſapiens ſub metaphora. Eccī. iij. Equus indomitus euadat durus. filiꝰ remiſſus vadit ad p̄ceps. Et infra. Ne des illi ptātem iniuuentute. ne deſpicias cogitatus illius curua ceruicēeius in iuuentute. tunde latera eius dum infans eſt.Et vult dicere ſicut indomitus equus in iuuentutedure vadit. ita labit̉ in p̄cipiciū in via torta ſicut in viarecta. Ita iuuenis dimiſſus voluntati ſue nunqͣꝫ ſuā reportabit alios in quacunqꝫ ſocietate. ſed leuiter ruet invicia ſicut equus indomitus in p̄cipicia. Equus antiquus admittit ſellā. nec calcar. nec frenū niſi ad taliaſit aſſuefactꝰ in iuuētute. Ita nec adoleſcēs admittit aliquā ob̓iaꝫ niſi fuerit aſſuefactꝰ in iuuētute. dic̄ Ariſ... ethico. c. xiiij. Iuuenibꝰ ẜm ſe oꝑa virtuoſa non ſuntdelectabilia. Ideo oꝑtet vt vtāt̉ legibꝰ coactiuis. Etvt ibidē concludit neceſſariū eſt fieri quaſdā leges iuuenibꝰ quibꝰ cōpellant̉ ad mores cum pleni ſunt paſſionibꝰ voluptatū non poſſunt delectari in virtutibusniſi ẜm bonas leges informent̉. vbi aūt tales leges proeis non habent̉ debent duris verbis a vicijs compeſciad virtutes ad mores. dicat ad quem ſpectat correctio. Adoleſcens tibi dico ſurge .ſ. a via tua mala. aſſueſce virtutibꝰ. In quo verbo tria tangunt̉. Prīo humane lubricitas conditōis ibi. adoleſcens. Secundo diGuine vtilitas predicationis ibi. tibi dico. Tercio internevtilitas correctionis ibi. Surge. Primo ergo tangit̉ humane lubricitas conditōis cum dicit adoleſcens. qꝛ oīsadoleſcens ad lubrica eſt inclinatus. Iuxta illud Gen̄.viij. Senſus cogitatio generis humani in malū ꝓnaſunt ab adoleſcentia ſua. Et ſuꝑ illud Ecc̄s. xij. Adoleſcentia voluptas vana ſunt. Dicit Ambro. in libro deinterpellatōe Iob. c. vij. In principio adoleſcentia magis ad vicia lubrica eſſe cōſueuit. Habet .n. puericia innocentiā. ſenectus prudentiā. Adoleſcentia ſola inualida eſt viribꝰ infirma. ꝯſilio vicio calēs. faſtidioſa monitoribꝰ. illecebroſa delicijs. Quibꝰ aūt adoleſcētes vicijsmagis ſint ꝓni ponit Ariſto. ij. rheto. dicens. concupiſcitiui ſint faciliter ꝯcupitus ꝓſequentes. Et ſicut reuera vehementer quidā cōcupiſcunt. ita faciliter a concupiſcentijs deſiſtunt. Sunt etiā acute voluptatismagne. Sunt animoſi acute ire faciliter iram ſuamſequunt̉. Amant .n. honorē non ſuſtinent deſpici. Faciliter aūt ab ira deſiſtunt. Amant etiam victorias. qꝛ iuRuentus excellentiā concupiſcit. minus aūt his amat pecunias. quia exꝑti ꝙͣtum ad indigentiā hominū. Sūtetiam magne ſpei p̄ſumptuoſi. Et illius ponit Ariſt.vbi ſupra tres rōnes. Prima aut conditio ē obiectūſpei. Obiectū aūt ſpei eſt bonum arduum impoſſibi-

le. Quia .n. iuuenes multū putant ſe habere de futuro parum de p̄terito. Memoria aūt eſt p̄terita. Spes autem futura. Ideo multū habent de ſpe paſſibili parum de re de actu. vn̄ ſicut materia prima dicit̉ eſſe inpotentia ad formas. quantomagis actuat̉ tanto magis ꝑdit de paſſibilitate. Ita puer dum eſt iuuenis ē inpotentia ad oēm ſtatum. Poteſt eſſe ſacerdos. pōt eſſeep̄s eſſe pōt papa. Sed cum creuerit ad modicuꝫ vixſufficit portare aquā benedictā per eccīam parareſam dn̄oꝝ. Secūda quare iuuenes ſunt p̄ſumptuoſieſt caliditas nature. Habent .n. caloris ſpirituū abūdantiam cor in eis ampliat̉. Ex amplificatōe aūt cordis homo tendit ad ardua. Iuxta illud pſal. Uiā mandatoꝝ tuoꝝ cucurri cum dilataſti cor meū. Tercia cauſa eſt exꝑientia. Illi .n. qui nondum paſſi ſunt difficultates reſiſtentias in factis ſuis audaces ſunt ad tentādum oīa. Illi ergo qui iam frequenter ſuſtinuerunt repulſam laborauerūt fruſtra in conatibꝰ non defacilitant ea que non ſunt exꝑti. Hec quidē eſt cauſa quareiuuenes non debent fieri duces belloꝝ. ſicut dicit̉. ij. topicoꝝ. Nemo .n. iuuenes eligit in duces eo ꝯſueuerunt eſſe prudentes. Ꝙtum ad ſecundū tangit̉ vtilitas diuine p̄dicationis. cum dicit̉. Tibi dico ſurge. Inter .n. omnes etates magis vtilis eſt predicatio adoleſcētibus quia quicqͥd illa etas capit in quo imbuit̉ perſiſtit. Iuxta illud metriſte. Qd̓ noua teſta capit inuetera Mta ſapit. Ideo p̄dicandū eſt eis vt inſiſtant moralitatiaſſueſcant ſobrietati. ne torpeant ocioſitatē. fugiant amala ſocietate. Primo ergo p̄dicandū eſt eis vt inſiſtātmoralitati non vicijs. qꝛ ſi inſiſtunt vicijs in iuuētute incurabiles ſunt in ſenectute. Hypocras .n. ponit talem amphoriſmū in ſecunda ꝑticula. Epilentie quibusante iuuentutē naſcunt̉ mutatōem habent. dum .n. vigintiquinqꝫ fuerint annoꝝ. plurimū cōmoriunt̉. Iſtomodo eſt de peccatis de moribꝰ. quia lꝫ in iuuentuteeueniāt. Iuxta illud pſal. Sepe expugnauerūt me a iuuentute mea. Sed ſi in ſenectute vt plurimū cum hoīemoriunt̉. Ideo eſt inuētus in moribꝰ informāda. Iſtd̓enim fecerunt ſenes antiqui gentiles tripliciter vicꝫ ſcripturis libroꝝ. picturis geſtoꝝ figuris ſignoꝝ. Primoquidem ſcripturis libroꝝ. Explorauerunt .n. gētiles antiqui vbi meliores fuetunt magiſtri illis filios tam literis ꝙͣ moribꝰ imbuendos dederunt. Narrat Agelliusin libro architarū eo tꝑe quo Alexander natus ē pater eius Philippus rex macedonū valde letatus ē. Etamicabilē epl̓aꝫ ſcripſit Ariſtoteli. Saluteꝫ. Filiū meūmihi genitū de quo gaudeo dijs grates refero non ſolum natus eſt. ſed eo naſci cōtigit tꝑibꝰ vite tue.Spero .n. per te eruditus excellentia regia erit dignꝰIta legit̉ Trayanū Plutarcū. Uarronē. Senecammagiſtros habuerunt. Et ne a talibꝰ magiſtris aliquiddiſſolutionis vel lubrice leuitatis addiſcerent. ſūme cauebant. vt dicit Boetius in ꝓlogo metro ſecūdo. Do­ Ecuerunt eos picturis geſtoꝝ. Dicit .n. Egidiꝰ in de reꝝgimine principū. parte. ij. li. ij. c. vj. iuuenes ꝓhibēdiſunt ne turpia contemplent̉. Nam recte ſicut non decꝫeos turpiā loqui. ſic nec turpia videre. Et rōnem ponitph̓s .vij. ethi. dicens. Omnia prima amamꝰ magis propter qd̓ licet ip̄is extranea videre. qꝛ que prima inſpiciūtur cum maiori ammiratōe conſpiciunt̉ ergo magisea memoria retinent. magis circa ea ſunt attenti menti cōmeudando. vnde ph̓s docet vt non ſoluꝫ ꝓhibeātur iuuenes ad videndū turpia in re. ſed etiā in picturꝭvel in imagībꝰ vt ſi mulieres eſſent picte vel ſculpte turpiter. nude eēt iuuenibꝰ on̄dende. Naꝫ illa etasvt dictū eſt de ſe ꝓuocat̉ ad laſciuiā. oꝑtet ip̄amviſionē turpiū ad vlteriorē ꝓuocare. narrat expoſitor quidā ſuꝑ Iuuenalē li. vj. nobiles romani ſic diſpoſuerunt actus ſuos ſingulos dies ſummo maneoēs ſil̓ adibant actus triūphales in qͥbꝰ anteceſſores ſui

Od