Sermo.LXXXIII.
fenum agri quod hodie eſt ⁊ cras in clibanum mittiturdeus ſic veſtit. quanto vos magis modice fidei vicꝫ veſtiet ⁊ in neceſſarijs ꝓuidebit qͥ eſtis rationales ⁊ īmotales. q. d. ẜm Chryſ. ſuꝑ Math̓. Si floribus terrenisſuccurrit deus qui nati ſunt vt tm̄ modo videant̉ ⁊ pereant: quomodo hoīes negliget quos ſic creauit vt nōꝓ tempore ſint ſeu videantur ſed vt ꝑpetuo maneant.Nolite ergo ſolliciti eſſe dicentes. quid manducabimꝰaut qͥd bibemus aut quo oꝑiemur? hec omnia gentesinquirunt .ſ. nimia ſollicitudiue. q. d. ſꝫ chriſtiani nō dehent illa ita querere. Ꝙ em̄ gentes plus curent de veſtibus ꝙͣ virtutibꝰ ꝓbat Inno. de vilita. huma. cōdi. ꝑteij. c. xxix. Cum quidam ph̓s in habitu ꝯtemptibili auAlam principis adijſſet. ⁊ diu pulſans ad oſtium nō fuiſſet intromiſſus. ſed quotiēs tentaſſet totiens eum cōtigiſſet repelli: mutauit habitum ⁊ aſſumpſit ornamentum. tūc ad primā vocem aditus patuit venienti. Quiꝓcedens ad principem pallium quod geſtabat cepit venerabiliter oſculari. Suꝑ quo princeps admirans inquit: quid hoc deſignaret. ph̓s reſpondit. Honorantēhonoro. qꝛ quod iuſtus nō potuit veſtis obtinuit. Etſubdit Inno. cōtra hoc exclamando. O vanitas vanitatū honoris plus defert̉ veſtibꝰ ꝙͣ virtutibꝰ. plus venuſtati ꝙͣ honeſtati. Artificialis ſpecies ſubducit̉ ⁊ facies obducit̉ naturalis tanꝙͣ hoīs. artificium arteꝫ ſuperat creatoris. Moraliter aut ꝑ fenuꝫ ẜm Nicolaum delyra intelligunt̉ vani glorioſi ad tempus florentes. ⁊ p̄ignem gehenne inſtituentes qͥbꝰ dn̄s hic tāta bona tribuit vt tandē mittant̉ in ignem ⁊ in clibanū eterne cōbuſtionis. vbi comburunt ⁊ nō conſumunt̉. Qd̓ ꝓbaAug. in libro de ciui. multiplici exemplo. Primo quorūdam vermiū dicens. Unū genus vermiū in feruore calidarū aquarū ſcaturire reꝑitur. quoꝝ feruorem nemoimpune trectaret. Illi aūt ſunt nō ſolū ſine vlla mortisleſione. ſed etiā extra has nō pn̄t viuere. Scd̓o ponit exemplum pauonū. qui cuꝫ mortue fuerint nō putreſcūtꝙ ſemel hec auis ſi cocta erat allata ⁊ de pectore vſqꝫ adannū ſeruari poterit ⁊ nullam leſionem incurrit niſi ꝙaliquantulū corpulentie ſiccioris fit. Tercio exemplo ſalamandri. Salamander inquit in igne viuit. de cuiusetiā pellibꝰ corrigie precioſe fiūt q̄ vetuſtate conſumpteſi in ignem mittent̉ de veteribus noue fiunt. Etiaꝫ eſtaliud in hoc ꝓbandū exemplū ꝙ quidaꝫ ſunt altiſſimimontes ſicilie qui tanta tꝑis vetuſtate vſqꝫ nunc eſtuant flamis. ⁊ tamen integri ꝑſeuerant.¶ Dn̄ica ſedecima pꝰ trinitatis. Sermo pͥmus.Cce defunctꝰ efferebatur filius vnicus matris ſue Luce. vij. Rexapum ſemꝑ circumdat̉ multitudine apū tāAꝙͣ rex a familia. ⁊ moritur ipſe rex apes velut familia triſtes efficiunt̉. ⁊ circa mortuuꝫ corpus luctū nō minuūtimmo niſi ſubtrahant̉ fame ⁊ dolore moriunt̉. Moraliter ſpūs vel aīa hominis eſt velut rex. ⁊ habet triplicemfamiliā. vicꝫ ſapientes ad ꝯſolandū. milites ad pugnādum. artifices ad miniſtrandū. Intellectuales ergo ſenſus ſunt tanꝙͣ ſpūs vel anime ꝯſiliarij dicētes ei. Timedeum ⁊ mandata eius obſerua. Et iſti etiaꝫ ꝓtrahunip̄m ſpm̄ vel aīam ad diuina. Rōnales aūt ſenſus quidiſcernūt ⁊ oculo diſcretionis aſpernātur mala ⁊ eligūtbona ſunt milites qͥ hoſtes ꝯcupiſcentiaꝝ īpugnant ꝑarma iuſticie. Aīales v̓o ſenſus ſiue ſenſuales qͥ appetunt viſibilia ſunt tanꝙͣ artifices ⁊ ruſtici qͥ corꝑalibusrudimentis inſiſtunt ⁊ neceſſaria corꝑi miniſtrant. Utdicit Humbertus in tractatu de .vij. donis ſpūſſanctiin ꝓlogo. c. iij. Modo ſicut rex apum habet familiā ſuam in alueari ſic ⁊ ſpūs vel anima habet familiā in corpore fragili. Sed contingit interduꝫ ꝙ ſpiritus qui eſt
rex moritur ꝑ peccatum. quia mors ſpūalis anime vonit in quolibet peccato mortali. vt de peni. diſt. iiij. c. decens. Et Sapīe. xvj. dicitur. Homo ꝑ maliciaꝫ occiditaīam ſuam. Et Seneca epl̓a. lxxxij. ꝙ venenuꝫ maliciepeius eſt ꝙͣ ſerpentis. qd̓ ꝙͣuis mortiferum ſit alteri. eſttamen vita ſerpenti. ſꝫ venenū malicie principaliter nocet habēti. q. d. qꝛ occidit ip̄m ſpūaliter. exquo ſpiritusmoritur ꝑ pctm̄. ideo debet ad ſimilitudinē apuꝫ triſtari. nec debꝫ minuere luctum niſi ſubtrahat̉ ſpūs a morte ꝑ penitentiam ne efferatur in morte etiaꝫ corꝑis ⁊ dehabitatione damnet̉. Quia dicit Augꝰ. ẜmone. viij. deaduentu ad iudiciū ꝙ in morte ꝯſiſtant angeli tartareia deo tranſmiſſi. tunc ſi imꝑata fuerit aīa conturbabit̉.⁊ de ſtrato fugam petere non poterit. Sed tunc oculismiſeris ⁊ vultū plorabili rogans dep̄cans ⁊ orans dicꝫMiſerere mei opiator humani generis. ⁊ vos miſereamini angeli. nō me nudam ⁊ ſine fructu ad iudiceꝫ deportetis nō me peccatoreꝫ .ſ. ſpūm a corpore ſegregetis.rogo ꝑmittite ad modicū tp̄s me penitere. ſuſpirare lamentari. elemoſynas facere. deprecor deprecemini. rogo intercedite. male vitam expendi. Hec audiētes angeli dicunt. O aīa miſera oībus diebꝰ tuis in pctō vixiſti ⁊ modo vis penitere. ſol tuus occubuit. finis tuꝰ aduenit. deus iuſſit egredi de corꝑe. ſeꝑare ⁊ cruciare in et̓no igne ẜm opera tua. nō eſt decetero ſpes ſalutis ſꝫ et̓na damnatio. Et ſubdit Aug. Illa ſcientes ante illā horam curramus ad pnīam. ſuſcipit em̄ nos qui ſuſcepitlatronē. theloneariū. adulterā mulierē. hec ille. De hocad ſenſum myſticum dicunt verba p̄libata de ſpū peccatis mortalibꝰ mortuo. Ecce defunctus efferebat̉ .ſ. inmorte a corꝑe. In quo euangeliſta duo tangit in ſenſumorali. Primo anime morte deteſtabilem. ibi. Ecce defunctus. Scd̓o eius egreſſionem mirabilē. ibi. efferebatur. Circa quod notanduꝫ mors eſt quadruplex. ⁊ ẜmhoc quadruplices moriunt̉ mortui aut defūcti .ſ. morsmentalis extinctionis. mors carnalis reſolutiōis. morsclauſtralis ꝯuerſationis. mors infernalis amaricatiōisPrima ergo mors eſt mentalis extinctionis. vicꝫ quando mens vel aīa extinguit̉ ꝑ peccatum mortale. UndeHolk. ſuꝑ li. Sap̄. lect. xj. dicit. Pctm̄ vicꝫ mortale ſatis ꝯuenienter vocat̉ mors ꝓpter tres rōnes vicꝫ ꝓpterꝯſimilem defectum. ꝯſimilē effectū ⁊ ꝯſil̓em aſpectu. deprimo ergo moriente corꝑe talis eſt ꝓceſſus in deficiendo. Primo diſtemꝑat̉ ⁊ diſtrahitur. ſcd̓o infirmat̉. tercio morit̉. quarto effertur extra domū. quinto ſepeliturſexto a vermibꝰ ꝯſumit̉. Iſto modo ſpūaliter diſtemperat̉ ⁊ diſtrahit̉ ꝑ tentationem ⁊ cogitationē de peccatoScd̓o infirmat̉ ꝑ comitantē delectationē. tercio morit̉ꝑ ꝯſenſum. quarto aſportat̉ ⁊ elongat̉ ab hoībꝰ ꝑ culpeabominationē ⁊ diffamationē apud hoīes. quīto ſepelitur ꝑ malaꝫ ꝯſuetudinē. Sicut em̄ terra vel lapis onerat ſuppoſitos ⁊ opprimit corpꝰ ne reſurgat. ſic illa mala ꝯſuetudo eſt quaſi quedā moles grauiſſima oppͥmēs⁊ neceſſitans ad peccandū. qꝛ dicit Aug. li. viij. confeſſ.c. v. Lex peccati eſt vicioſa ꝯſuetudo. qꝛ trahitur ⁊ tenetur intus animus eo merito quo in eam volens illabit̉Et in eodem capl̓o cito poſt principium loquens de ſeipſo pro ſtatu peccati ante baptiſmū ſuum. Suſpirabāinquit ligatus nō ferro alieno ſed mea ferrea voluntatevelle meū tenebat meus inimicus. ⁊ inde mihi cathenam fecerat ⁊ ꝯſtrinxerat me. Ex voluntate quippe ꝑuerſa facta eſt libido. ⁊ dum ſeruit̉ libidini facta eſt conſuetudo. ⁊ dū ꝯſuetudini nō reſiſtit̉ facta eſt neceſſitasEt de hac etiam morte peccati pulcre loquitur Iſidorꝰlibro de ſummo bono. Cogitatio inquit praua delectationem parit. ⁊ delectatio conſenſioneꝫ. ⁊ cōſenſio actionem. actio conſuetudinem. conſuetudo neceſſitatem.Sicqꝫ his vinculis implicatus quadam cathena viciorum tenet̉ ita vt ab ea nequaꝙͣ vltra euelli valeat niEt ſt.ſi diuina gratia manum iacentis apprehenda
Cc iij
3B