Sermo.LXXXII.
ſollicitudine exceſſus ſibi cōmiſſoꝝ comꝑatur ydolo vtdicit Holk. lect. clxij. Ydolū em̄ recipit honores ⁊ nihilvalet. ponit̉ in loco ſolenni ⁊ celebri ⁊ nihil virtutis habet. portat gladiū vel haſtā ⁊ nunꝙͣ ꝑcutit nec caſtigat.Eodem modo prelatus negligens recipit hoīes. ponit̉in loco ſolenni. ⁊ habet auctoritatē corrigēdi defectꝰ ſb̓ditoꝝ ⁊ nihil facit. īmo videmus ꝙ paſſeres ⁊ alie anesvadāt ſuꝑ caput ydoli. ⁊ non obſtante verſatili gladioſuo. Ita nōnunꝙͣ diſſoluti ⁊ laſciui ſedēt ⁊ reqͥeſcūt ſuper caput talis prelati. ſicut familiares ſeruientes ⁊ cōſiliarij ⁊ ab eo ſupportant̉ a quo debent argui ⁊ puniri.Vnde ipſi eū fecibꝰ ſuis fedant. qꝛ culpis ſuis damnabilem eum ꝓbant. Tali prelato dicit̉ Zachar̄. x. O paſtor ⁊ ydolū delinquens gregeꝫ. Scd̓o ſollicitudo eſt neceſſitatis tꝑalis tolerabilis. De qua Gen̄. iij. In ſudorevultꝰ tui veſceris pane tuo. De hac ſollicitudīe dic̄ Egidius romanus in de regi. pͥn. ꝑte. iij. li. ij. c. xij. Decet inqͥt quemlibet volentē ẜm vita politicā ꝓuidere indigētie domeſtice habere curā de acquiſitiōe pecunie ẜm ꝙexigit ſtatus ſuus ⁊ ponit exemplū. Uidimus em̄ Fridericū imperatorem qͥ tante ſapientie ſecularis predicabatur quaſi nō fuiſſet ei ſimilis: habuiſſe multas poſſeſſiones nō obſtante ꝙ terre fertiliſſime in qua victualiamodici precij exiſtebāt. nihilominus tn̄ ſemꝑ ex ꝓprijsalimenta carniū volebat aſſumere. ⁊ hoc tā in beſtijs ꝙͣin volucribꝰ. Et ſubdit. Qui em̄ ſingula alimenta pecunia emit magis viuit vt aduena ꝙͣ vt ciuis. Quare decet principes ⁊ reges habere hoīes induſtrioſos taꝫ ſuper cultura agroꝝ ⁊ vinearū ꝙͣ ſuꝑ armentis boū ⁊ ſuper multitudine ouiū ⁊ alioꝝ animaliū deſeruientiumad indigentiā vite nō ſolū quadrupēdū ſꝫ etiam volucrum. ſicut alicubi eandem habere multitudinē columbarū vel aliarū auiū ex quibus alimenta domeſtica ſumuntur. Sic etiā vt ait ph̓s inſiſtenduꝫ eſt circa apumculturā ſi ꝑtes ille aꝑte eſſent ad talem cultum. Ex apibus em̄ in partibꝰ ꝯueniētibꝰ tollit̉ multus fructus cuꝫparuis expenſis. Et notandū ꝙ ph̓s circa finē pͥmi politicoꝝ diſtinguit diuerſos modos qͥbꝰ numiſmata acqͥrunt̉. vt dicit ideꝫ Egidius vbi ſupra. Et hoc contingit quinqꝫ modis aut vijs. Una via dicitur poſſeſſionaria. quando quis poſſeſſionibus abundās ex fructibus eoꝝ pecuniā acquirit. Secūda via vtilis ad pecuniam acquirendā dicit̉ eſſe mercātia cū qͥs ꝑ mare autterrā defert mercationes aliquas ſpe lucri. ⁊ hec via cōceſſa eſt laicis. vt. xcvj. di. ꝑuenit. Sed hac via clerici ꝑpecunia acquirenda ſollicitari nō debent. quia dic̄ apl̓sij. Timo. ij. Nemo militans deo implicat ſe ſecularibꝰnegocijs. Et Hiero. cxviij. di. Negociatorē clericuꝫ etex inope diuitē ⁊ ex ignobili glorioſuꝫ. quaſi quandampeſtē fuge. extra ne clerici vel mo. ꝑ totum. Sed qꝛ laiciinterdum nimiū ſollicitant̉ circa mercationes ꝑcurrentes mare ⁊ terras ⁊ negligunt ꝓpriam ſaluteꝫ. Ideo arguit eos Ambro. in tractatu de Helya in ieiunio. c. iij.Sollicita vita. inquieta ꝯuerſatio ⁊ quodāmodo ſemꝑin turbinis ventis ipſis mobilior quibꝰ voluit̉ huc atqꝫilluc iactat̉. Sepe vtiqꝫ accuſatis crebra naufragia qͥsvos nauigare cōpellit. vt terras faciatis incultas. ⁊ adlatrocinium plurimos excitetis. Mare nō ad nauigandu deus fecit. ſed ꝓpter elementi pulcritudinē. lacus pelagi fudit equora terra vt freto includeret terras ne longius tu vagus ⁊ exul errares. ſed tempeſtate iactat̉ mare tumens. ergo nō vſurpare debetis elementum. innocēs nihil delinquit temeritas humana ſibi eſt ip̄i diſcrimini. Deniqꝫ dixit dn̄s. Dominamini piſcibꝰ marꝭ. nōem̄ dixit nauigate in fluctibus. Tercia via dicitur mercennaria vel ꝯductiua. vt cū quis ſpe mercedis vel precio ꝯductus aliqua operatur. Et quia talis debet eē ſollicitus in ſuo ſeruitio: dicit em̄ Egidius. in. iij. ꝑte lib̓. ijc. xvj. ꝙ mīſtri in duobꝰ deficere ꝯſueuerūt. Naꝫ maleexequunt̉ opus iniunctū. Quia ſunt decipientes ⁊ de-
fraudantes iura ciuilia aut regalia. ⁊ ſunt infideles dominis ſuis. De vno refert Apiarius. c. xxv. Erant inqͥtin flandria duo viri diuites qui contra ſe grauiter eratinimici. ⁊ oportunitatē querebāt qualiter vnus alteruꝫcaperet ⁊ necaret. Erat aūt vnus nequiſſimus qͥ vniusſeruus fuerat ⁊ nunc alteri ſeruiebat. Ad hunc ergo cuiolim ſeruiebat veniens cōqueſtus eſt de domino cuiusad preſens ſeruus erat ſibiqꝫ fore perfacile vt eius manibus illum tradat. Qui gauiſus pactus eſt ei pecuniam.Et exinde habita oportunitate dominum tradidit inmanus inimici. Quo occiſo venit ꝓditor ille ad amicospartis aduerſe. ⁊ ſimili dolo ad tradendum illis obtulitocciſorē. Credebat em̄ ſcelus ꝓditionis latuiſſe. comp̄henſus eſt ergo ⁊ traditus iudici ⁊ ſuſpenſus. Amicoꝝv̓o precibꝰ de patibulo deponi ꝑmiſſus ē in terra ſepultus. cum de nocte ſepultus fuit ignoti canes ſepulcruꝫ⁊ ſepultū multis videntibꝰ extraxerūt. ⁊ mēbratim int̓ſe miſerabiliter diſcerpſerūt. Et ſubdit Egidius ꝙ aliqͥmale exequunt̉ opus iniunctum. ſed hoc nō ex maliciavoluntatis. quia ipſi de ſe bonum volunt. ſed hoc ꝯtingit ex ebetudine intellectus. Sunt enim ebetes ⁊ minꝰintelligentes ꝓpter quod ipſi licet nō decipiant nec defraudent decipiunt̉ tamen ⁊ defraudant̉. Conditio ergo miniſtrantiū eſſe debet ꝙ ſint fideles ⁊ prudentes.fideles em̄ ꝙͣtum ad rectitudinē voluntatis ne defrandent. prudentes ꝙͣtum ad induſtriā intellectus ne perinſipientiā defraudentur. Fidelitatē cognoſcere poſſumus ꝑ diuturnitatem temporis. Ipſum em̄ cor hominis videre nō poſſumus. ſed tamen ſi ꝑ diuturna tempora in diuerſis officijs commiſſis fideliter ſe geſſerit ēfidelis iudicandus. Prudētia v̓o cognoſci habet ſi aliquis ſit memor. ꝓuidus. cautus. circūſpectus. prudēseſt reputandus. Scribit em̄ Ualerius lib̓. vj. c. viij. EtSeneca li. iij. c. xxxiiij. De fidelitate Papionis qͥ cuꝫ vidiſſet aliquos miſſos ad occiſionē ſui domini. ipſe veſtemutata dominum ſuum clandeſtine alienauit ⁊ remiſit. ⁊ ꝓ eo mortem ſuſtinuit. Narrat Trogꝰ pompeiusli. iiij. ꝙ Anaxilanus poſt eius mortē reliqͥt filios ꝑuulos ⁊ eorundem tutelam cuidam ſeruo magne fidei cōmiſit ⁊ in quo fuit tanta ſollicitudo tantuſqꝫ amor memorſui domini ꝙ potius poſtea pueris ſeruire ⁊ morivoluit ꝙͣ eos deſerere. Refert etiā Valerius lib̓. vij. ꝙrex Argeas moriens reliquit filium paruulū ⁊ puſilluꝫPoſtea cum macedones bellum cū inimicis intrarentparuulum regem in cunabulis ante aciem locabant. ſicqꝫ paruuli regis innocentia ⁊ anguſtia fidelitatem ſubditoꝝ ad fortiter pugnanduꝫ mouebat. ⁊ ſic attenta victoria macedones qui prius ſuccubuerunt dixerūt macedonibꝰ regem defuiſſe. non autem virtutem eius. Exhis hyſtorijs patet fidelitas ⁊ prudentia ſeruoꝝ predictorum. Quarta via pecuniā acquirendi dicit̉ exꝑimentalis. qꝛ facile eſt ph̓m ditari. quod probat philoſophꝰduobꝰ exꝑimentis. Vnde Thales mileſius vnus de ſeptem ſapientibus qͥ primo philoſophari ceperunt. ip̄ecum eſſet interrogatus cur philoſopharetur ⁊ ad quidvaleret philoſophia cum ſemꝑ in egeſtate degeret. Ip̄ev̓o nō denariorum cupidus. ſed vt oſtenderet ꝙ defacili eſſet ph̓os ditari ſi circa talia curam gerant. vidensꝑ aſtronomiam naſcituram eſſe magnam copiaꝫ oliuarum ab omnibus incolis religionis illius emit totū oleum ī anno futuro. Mutuata ergo pecunia ⁊ data arrabone ꝓ futuro oleo. et quia tunc nullus poterat vendere niſi ipſe. quia ei erat magna copia olei multam pecuniam eſt lucratus. Secundum particulare geſtum qd̓recitat philoſophus de quodā ferriſyclario qui emit totum ferrum. ⁊ quia ipſe ſolus ferrum vendebat lucrabatur pecuniam vt volebat. Et dicit Egidius vbi ſupͣc. ij. Uolentem pecuniam acquirere oportet hec ⁊ ſimilia particularia geſta per que aliqui ſunt pecuniā lucrati in memoria habere. vt ſi occurreret oportunitas ꝑ ſi-
Cc u
.Z.