Dn̄ica. XIII. poſt Trinitatis
ſecat ſuperflua. vt ebrietates ⁊ comeſationes frequētescreſcit infructuoſus erga pauꝑes. Nam quō pōt pauperibꝰ ſubuenire ⁊ eis elemoſynā tribuere cū ſedule videt̉ ꝙ ſua ſuꝑflue ꝯſumunt̉ bona q̄ eſſent etiam pauꝑibus impartienda. Iuxta illud moral̓. pauꝑis in ſpecie⁊cͣ. ſunt dānabiles tā clericis qͣꝫ laycis. ꝓbat̉ diſ. xliiij. c.Non licꝫ. Si cōmeſatiōes laycis ſunt dānabiles. quāto magis ſacerdotibꝰ imputant̉ ad gehennā. Si aūt tales ſuꝑfluitates homo a ſe reſecaret ⁊ a ſe putauerit. fructum bonoꝝ operū facere poterit. quia omīs qͥ fert fructū purgabit eū vt fructū plus afferat. Quare ſunt oculi beati. nunc in ſpe ⁊ in futuro in requie qͥ vident qͥd faciendū. vicꝫ pluralitatē operū virtuoſoꝝ. Tercio beatioculi qͥ vident quid diligendū. vicꝫ vtilitatē ſpūaliu bonoꝝ. Cum em̄ tria ſunt bona .ſ. gratie. nature ⁊ fortuneBona fortune ſunt minima. Bona nature media. ſedbona gratie maxima. vt dicit Aug. Et cū ſic eſt. tn̄ mūdani diligunt plus bona fortune ꝙ gratie. ſicut ille diues Luc̄. xij. qͥ dixit anime ſue. Anima habes ml̓ta bona repoſita in annos plurimos comede ⁊ epulare. Sꝫdicit ei deus. Stulte hac nocte demones repetent aīaꝫtuā a te. que preparaſti cuius erunt. Et ſic eſt om̄is quitheſaurizat ⁊ nō eſt diues in deo .i. in ſpūalibꝰ. Iſte em̄licet diues fuit in bonis nature. tn̄ ſtultus fuit diligensea tanqͣꝫ maxima cū tn̄ ſpūalia maxime diligere debuiſſet. quia bonus homo de theſauro ſuo bono ꝓfert bona Math̓. xij. Cauſa autē quare hoīes diligūt plus bona tꝑalia ꝙͣ ſpūalia .ſ. virtutes que minime iudicāt eſtilla. Cum em̄ oculus videt recte ꝑ mediū diuerſaꝝ diaphaneitatū cōmunit̓ valde male iudicat de re. ſicut apparet d̓ baculo. cuiꝰ vnā ꝑtē videt oculꝰ ꝑ mediū aereū⁊ aliam ꝑ mediū aqueū. ⁊ iō iudicat ꝙ baculꝰ ſit curuꝰEtiā cū oculꝰ vidēs ē in medio rariori. ⁊ res viſa ī denſiori. tunc res viſa apparet maior ꝙͣ in veritate ſit. Patet de denario viſo ſub aqua. Qn̄ aūt oculus videns ēin medio denſiori. ⁊ res viſa in rariori. tunc res viſa apparet minor ꝙͣ eſt. ſicut ſtelle q̄ ſunt maxime parue nobis apparent. nō ſolum ꝓpter diſtantiam ſꝫ etiam ꝓpterſubtilius mediū in quo ſituant̉. ⁊ ꝑ quod videmus qd̓eſt multo ſubtilius qͣꝫ ſit aer in quo ſituat̉ ocl̓us noſter.Uident̉ em̄ mediantibꝰ ſperis celeſtibꝰ que ſunt maioris dyaphaneitatis ⁊ tranſparentie ꝙͣ aer ſit. Iſto modo moral̓r exteriora bona que ſunt corꝑalia ⁊ delectationes ab eis accepte ſunt corꝑales puta quia ſunt in rebꝰgroſſioribꝰ qͣꝫ ſit oculus mentis qͥ eſt intellectus purus⁊ īmaterialis ſicut dicit̉ in de anima. ideo vide̓t̉ nobisgroſſiora ⁊ maiora qͣꝫ ſint. Bona vero gratie cū ſint ſpiritualia ⁊ ꝯſolationes ab eis accepte ſunt ſpūales. ideovident̉ breuiora ⁊ minora qͣꝫ ſint. vt dicit Holcot lec. iijQuāobrem beati oculi qͥ vident qͥd diligendū. vicꝫ vtiElitatē ſpūaliū bonoꝝ. Quarto gͦ beati oculi qͥ vidēt qͥdtimendū. vicꝫ horribilitatē infernalium tormtoꝝ. Nāqͥ mali fuerint ambitioſi ad honores deijcient̉ in infernum cū ꝯfuſione. Et hoc ꝓbat Greg. xxiij. moral̓. c. ij.exponens illud Iob. xl. Et fidelibꝰ cunctis p̄cipitabantur dicens eterno iudice terribiliter apparente aſtantibus angeloꝝ choris aſſiſtēte cuncto miniſterio celeſtiūpoteſtatū atꝫ electis om̄ibꝰ ad hoc ſpectaculū adductisdyabolus crudelis ⁊ fortis in mediū captiuus ducet̉. ⁊cū ſuo exercitu .i. cū reprobis eterne gehenne incendijsmancipabit cū dicet̉. Ite a me maledicti in ignem eternū. Secūdo quia fuerūt ꝯtumelioſi ꝑterritores. ideo aſfligent̉ cū deſpectione. Quia dicit Sap̄. iiij. ꝙ erunt inꝯtumelia inter mortuos in ꝑpetuū. Ibi em̄ om̄e verbūimportat circūſtantiam aggrauantē penā eoꝝ. quia nōerunt ꝯtunditi. q. d. ſapiens. Punient̉ nō ſolū ꝓ malooꝑe. īmo etiā ꝓ ſermone. Nam qͥlibet reprobꝰ efficiet̉ab his ꝯtumelioſis maledictionibꝰ ⁊ improperijs. Itēpunient̉ nō in loco viuentiū vbi poteſt eſſe ſpes auxilijſꝫ in loco mortis. Item nō punient̉ ad horam nec inter
pellatim ſꝫ in perpetuū. De hoc dicit Gregꝰ. vj. moral̓exponens illud Iob. xx. Luet que fecit aīa. nec tn̄ quiaſi ꝯſumeret̉ vita morientis pena etiā ipſius finiret̉. Svt ſine fine crucient̉ virere ſine fine in pena cōpellunt̉vt cuius vita hic mortua fuit in culpa. illic mors eiꝰ viuat in pena. Luet ergo que fecit aīa ⁊ nō ꝯſumet̉. quiacruciatur ⁊ nō extinguit. moriet̉ ⁊ viuit. deficit ⁊ ſubſiſtit. finit̉ ſemꝑ ⁊ ſine fine eſt. hec ſolo auditu ſunt valdeterribilia. quātomagis paſſione. Tercio qꝛ reprobi fuerūt argumentoſi cauillatores repellent̉ ſine rn̄ſione. Ethoc tangit ſapiēs Sap̄. iiij. Dirūpet illos inflatos ſinevoce .ſ. cuiuſcūqꝫ excuſatiōis. ⁊ eſt illud valde notabileꝓ iniuſtis legiſtis ⁊ falſis aduocatis de qͥbus frequent̉viſum eſt ꝙ in morte tam in voce ꝙͣ in lingua puniant̉Quia dicit Guil̓. ꝙ cuidam aduocato morienti viſa eſtlingua celerius aura moueri. q. d. lingua mea facilis etvelox fuit ad peccandū ſicut hyrundo de facili vento.Alijs etiam exilijt lingua extra os. Alij etiam in iuuentute morte amiſerūt vocem. linguam ⁊ ſenſum ſicut expertū eſt. Cuius ratio eſt hec. quia nō eſt iuſtū ꝙ aliqͥsvendit aliquid alteri ⁊ idem retineat ſibipſi. Iſti autemom̄s male ⁊ iniuſte viuendo linguam ẜm vocem ⁊ facundiā vendūt falſe allegando ꝯtra ꝯſcientiam iudicādo. malicioſe abijciendo. cauteloſe ſuggerēdo. ⁊ ideo iuſtum eſt vt qn̄ indigent voce ea pͥuent̉. quia de ipſis dr̄Eſa. v. venditi eſtis iniquitatibꝰ veſtris. De iſtis etiamloquitur Solinus in quadā epl̓a. Uidi inquit morbūincurabilem ad quē curandū nō inueniendū medicosſꝫ nunꝙͣ inueni adeo cauſam deſperatam qͥn ad eā tuendā inueniret̉ aduocatus. Quarto reprobi quia fuerunt facinoroſi ſupportatores ſolum deſtituent̉ ſine autenticatione. vt ergo hoc intelligat̉ qͥ quidē ꝯſiliatoresdn̄oꝝ ⁊ baliui qͥ quadam auctoritate fungunt̉ ſicut inſatiarij. caſtellarij. cancellarij atqꝫ alij officiales multi qͥloquunt̉ ſemꝑ in ꝑſona pͥncipum aut baronum ⁊cͣ. Etideo ſiue ſit iuſtum ſiue iniuſtū auctoritatē hanc ſuꝑ fūdamentū totius fingūt eſſe pͥncipis. Et ideo quos volunt ſupportant. ⁊ quos volunt ſupprimūt ⁊ ꝯdemnāt⁊ ſemꝑ hn̄t ꝓ ſe regiam vel aliam ptātem. Sꝫ in die iudicij deſtituent̉ iſta poteſtate ⁊ autenticatione. qꝛ qͥlibꝫhabet rn̄dere ꝓ ſeipſo. Ideo dr̄ de illis Sap̄. iiij. Commouebit illos a fundamentis. Sed ꝑ oppoſitū dicit̉ ꝑpsͣ. de viro iuſto. nō cōmouebit̉ ineternū qͥ habitat inhieruſalem. qꝛ fundamentū eius in montibꝰ ſanctis .i.de doctrina ſanctoꝝ ⁊cͣ. Quinto reprobi qꝛ fuerūt pernitioſi ꝑſecutores. ideo punient̉ ſine ꝯſolatione. Et hoctangit̉ Sap̄. iiij. Uſqꝫ ad ſupremū deſolabunt̉ ꝓ tāto.quia punient̉ citra ꝯdignū. tn̄ nihil remittet̉ impunitūUnde Greg. iij. dyal̓. Sicut inquit in hoc mūdo multi ſub vno ſoīe cōſiſtunt. nec tn̄ eiuſdem ſolis ardoremequaliter ſentiunt. quia alius plus eſtuat alius minusIta hic nō eſt vnus modus incendij in vno igne. quiaqd̓ hic diuerſitas corpoꝝ hoc illic agit diuerſitas peccatoꝝ vt ⁊ ignem diſſimilē hn̄t. ⁊ cū eiſdem ſingulos diſſimilit̓ diſcruciat vel excruciat. Sexto quia reprobi fuerūt voluptuoſi leccatores. ⁊ ideo ꝯteret̉ ſine ꝯdonatiōeEt hͦ tāgit̉ Sap̄. iiij. Et egerūt gemētes. Eſt em̄ antiqͥnarratio de iuuencula in francia que eū ꝑ annū vixiſſetlubrice cū ſuo amaſio. Et cū tandē impregnata fuiſſet ⁊derelicta cepit gemere ⁊ flere ⁊ incōſolabiliter triſtari. aqua cū quidam queſiuiſſet quid tn̄ ipſa ploraret rn̄dit.gaudiū anni p̄teriti. Iſto modo moraliter ſatis iuſtumeſt vt illi qui ſine penitentia in pn̄ti ſe voluptatibꝰ carnis tradunt gemant in futuro. Iuxta illud Luc̄. v. Devobis qui nunc ridetis. ſcꝫ in voluptatibꝰ carnis. quiaflebitis ſcꝫ in futuro. Et ſi cauſa ab eis queratur reſpoſio bona quia gemāt ⁊ plorent gaudiū anni p̄teriti. Dehoc Naum. iij. Mirabunt̉ gemētes vt colūbe. Colube ſunt aues valde lubrice ⁊ natural̓r hn̄t gemitu ꝓ cacu. in ſignū ꝙ hoīes qͥ ſe libidini mācipant gemāt. Iut
A
N