Sermo.LXXI.
ſine. ⁊ chere ſalutatio. qͣſi ſine ſalutatione. Eodē modomoralit̓ oīa vicia om̄ſqꝫ piſces infernales generati ſuntn noctem .i. dyabolū. Et Euam pͥmā matrē. que merito acheronta dici poteſt .i. ſine gaudio vel ſine ſalutatione Que nō ſolum nō ſalutata. ſed maledicta fuit a deoGen̄. iij. Multiplicabo erūnas tuas. ⁊ in dolore pariesfilios tuos. In cuius ſignū vocata eſt Eua. cuius noīselementa ꝯtrario ordine diſponūt̉ ad iſtius ſalutatiōisvocabulū qd̓ eſt aue. ſub cuius maledictionis ſuſpēdiototū manſit genus humanū donec illa veniret que nomē. Eue mutauit in aue. ⁊ veteris tenebras teſtamentivertit in lucem. Et dicit notanter ꝙ tenebre ſunt cauſaerroris ⁊ deceptiōis. Ubi nota ꝙ licet hoīes decipiant̉cōmuniter circa om̄ia peccata. tn̄ p̄ſertim circa quatuor. Primo in p̄ſumptione ꝓprie ꝑfectionis. neqꝫ em̄ deE facili bene iudicat de gratijs ꝓprijs. ſed gratias noſtrasnimis magnificamus. ⁊ culpas noſtras attenuamus.Et ideo vix eſt aliquis qͥ bene iudicet de ip̄o. Un̄ Therentius in quadam comedia. Ita fere comꝑata eſt oīmhoīm natura vt aliena melius iudicet qͣꝫ ſint. ⁊ ſic decipitur. Contra quos dr̄ Col̓. ij. Uidete ne quis vos decipiat ꝑ inanē gl̓iam. Secundo in acceptione nimie cōmendationis. De hoc dicit Sen̄. epl̓a. xcv. Illud precipue impedit ꝙ nobis cito placeamus ſi inuenimus qͥnos bonos dicāt. qͥ nos ſanctos nō ſumus modica laudatione ꝯtenti. quicqͥd in nos adulatio ſine pudore cōgeſſit tanꝙͣ debitū ꝓuidos optimos nos eſſe ⁊ ſapientiſſimos. qꝛ aſſentientibꝰ credimus cū ſciamus illos ſe 2pe multū mentiri. hec ille. Et qꝛ illa deceptio fit potiſſime ꝑ amicos vel viros vel parentes ſignāter dr̄ Tren̄.j. Vocaui amicos meos. ⁊ ipſi me deceperūt. Nam legit ꝙ vrſus excecat̉ ſi candens peluis oculis ſuis obijciatur. Et ꝯſimiliter ſi gratie hoīs ſcꝫ vere vel fallaciter ſibi attribute mentis oculis obijciatur adulatoꝝ adulatione ſtatim excecat̉ ⁊ decipitur. Cōtra qd̓ Eſa. iij. Popule meus qͥ te beatū dicunt ipſi te decipiūt. ⁊ viā greſſuū tuoꝝ diſſipant. Propter hoc fuit ſententia vt narrat Valerius lib̓. j. c. iiij. ex dictis ph̓oꝝ. Hoīes ex inimicis magis ꝙͣ ex amicis ſibi ꝓficiūt. Quia inimici dūeis horrores vel timores improperant exinde corrigūt̉.Amici v̓o eis ſuos nō oſtendūt horrores: ſꝫ tolerant etoccultant. Tercio decipiunt̉ in delectatione feminee affectionis aut dilectiōis. Licꝫ aūt inuicē amare ⁊ amariiuuenibꝰ ſit delectabile. ſicut dicit Aug. lib̓. ij. confeſ. c. j.Quid erat quod me delectabat niſi amare ⁊ amari. Sꝫqͣꝫuis hec caliginoſa delectatio vel dilectio carnalis voluptatis multū delectet. potiſſime tn̄ decipit familiaritas feminea. In cuius figura philiſtei Dalilam mediatricē fecerūt vt deciperent Samſonē dicentes. Decipeeum. ⁊ diſce ab eo vbi habeat tantā fortitudinē Iudic̄.xvj. Ideo dixit Daniel Dan̄. xiij. Species decepit te. etmetriſta. Adaꝫ Samſonē Dauid regē ſalomonē. Femina decepit qͥs modo tutus erit. Quarto decipiunt̉ homines in ſimulatōe colūbine cōpoſitionis. ⁊ hec eſt hypocritaꝝ ⁊ aſſuetoꝝ ad falſam ſeculi affabilitatē p̄tendētiū exterius ſanctitatē. ⁊ hn̄tium intrinſecus luxuriamrapacitatem. Prouerb̓. xj. Simulator ore decipit amicū ſuū. Secundo tenebre corꝑales ſunt cauſa horroris⁊ ſtuꝑefactionis. Iuxta illud Eſa. xxxj. Tenebre ſtupefecerūt. Et Gen̄. xv. Horror magnus ⁊ tenebroſus inliaſit Abraam. Eodem mō peccata reddūt hoīem ſtupidū ⁊ timidū vt dictet ꝯſcientia ꝓpria ſe a deo puniēdūEt ſicut in tenebris magis potētes ſunt demones. malefici ⁊ latrones ita ſuꝑ peccatores plus pn̄t demōes ꝙͣſuꝑ iuſtos ſicut ptꝫ in legenda Iacobi maioris. vbi demones nō habuerūt ptātem ſuꝑ Philetū iam ꝯuerſuꝫNam cū dixit apl̓us. Ecce Philetus an̄ vos ſtat. Dixerūt demones illi nec formicā poſſe ſe ꝯtingere q̄ in domo ſua erat. Sed Hermogenē magū ligauerūt. ⁊ iracunde ad apl̓m duxerūt. Iam etiā xp̄iana veritate cre-
ſcente ꝑ orbem ꝓ maiori ꝑte illuſiones demonū ceſſauerūt. Tercio tenebre ſunt cauſa languoris ⁊ deſolationis. Om̄is quideꝫ infirmitas plus nocte qͣꝫ de die affligit infirmū ⁊ magis patiunt̉ languidi in tenebris qͣꝫ inluce. qꝛ tenebre ⁊ nox ſunt frigide ⁊ hūide. ꝑ humiditatem infirmitas augmētat̉. ergo ⁊cͣ. Ideo dixit Tob̓. c.v. Quale mihi gaudiū cū in tenebris ſedeo. ⁊ lumen celi nō video? Dixerūt em̄ antiqui quidam. ꝙ mediantequadā luce celeſti anima intellectiua corꝑi copulat̉. Etiteꝝ. ꝙ om̄is ſpūs oꝑatur quadā luce. Et Ariſto. in deaīa. ꝙ intellectꝰ agens ē habitus velut lumē. Et Aug.dicit in diuerſis locis ꝙ veritas nō videt̉ niſi in quadāluce ſui generis que oīa lucis nobilitatē oſtendūt. Et iōſicut in luce eſt natura hoīs ſalus ⁊ ſolaciū. ita in tenebris eſt diſſolutio ⁊ oīs languoris augmētū. Sicut aūtgratia lux eſt. ita abſentia gratie tenebre que hoīem inlanguorē deſperationis inducūt. de quo Eccͣs. v. Cunctis diebus vite ſue comedit in tenebris ⁊ in curis multis ⁊ in erūnis atqꝫ triſticia. Quarto tenebre corporalesſūt cauſa torporis ⁊ dormitiōis. Et hoc modo abſentiagratie reddit potentias ſenſitiuas ligatas vt nihil boniad p̄miū vite eterne poſſit homo interim oꝑari. Sedj. Regū. ij. &. Impij in tenebris conticeſcent. quia nōin fortitudine ſua roborabit̉ vir .i. nō ſufficiūt bonis vires naturales ad ꝓmerendū vitam eternam ſine lumine gratie coagente. Ideo beati oculi qui vident qͥd fugiendū ſcꝫ tanqͣꝫ neceſſario. vicꝫ tenebroſitatem pctōꝝ.Secūdo beati ſunt oculi qui vidēt quid faciendū. vicꝫ ppluralitate virtuoſoꝝ operū. qꝛ poſtqͣꝫ Dauid vicꝫ psͣxxxiij. dixiſſet vbi docuit peccatū fugiendū. ſtatim ſubiunxit. ⁊ fac bonū. vbi docet opus ſcꝫ bonū faciendumQuia dr̄. xxij. q. v. c. De forma. Non ſufficit mala nonagere vel ab eis abſtinere niſi quis faciat qd̓ iuſtum eſtNam homo bonus aſſimilat̉ arbori bone. Illa autemiudicatur bona arbor in qua ē fructuū pluralitas ⁊ eoꝝſuauitas. ⁊ hec tangunt̉ Math̓. vij. Bona arbor bonos fructus facit. In eo ꝙ fructus dicit tangitur fructuū pluralitas. Sed ꝙ dicit bonos. innuit̉ eoꝝ ſuauitas. Quedā aūt arbores Sunt ex quibꝰ nullus fructusnaſcitur. ⁊ hoc accidit ꝓpter defectum humoris. Et tales ſunt hoīes ociofi. qui exquo deficiūt in humore deuotionis nihil boni ⁊ virtuoſi oꝑant̉. Et quia terrā occupant mandant̉ ſuccidi ⁊ in ignem mitti ⁊ comburiLuc̄. xiij. Sunt aūt pͥncipaliter due cauſe quare arbores alique modicū fructū faciunt. Prima eſt qn̄ ſunt nimis ꝓcere. Tunc em̄ humor aſcendens de radice ꝑ arboris altitudinē ad latitudinem ſe diffundit ad ramostrāſiens paulatim euaneſcit. Sic moraliter ꝑſone in altis dignitatibꝰ ꝯſtitute aliqn̄ ſunt adeo infructuoſi. vtnullus paupeꝝ aliqn̄ fructum ſanctaꝝ elemoſynaꝝ etopeꝝ pietatis poſſit ab eis capere. quia ea que deberētdare pauperibꝰ in frenis aureis ſui equi ſub dentibusmandant ⁊ alijs vanitatibꝰ inaniter expendunt. Contra quos dicit beatus Bern̄. ad ep̄m Zenon̄. Clamantnudi. clamant famelici. dicite pontifices in freno qͥd faciat aurum. nunquid aurū a freno repellit frigus ſiueeſuriem? Et ſubdit loquendo in ꝑſona pauperū. Nobis inquit fame ⁊ frigore laborantibus quid conferunttot mutatoria vel extenſa in ꝑticis. vel plicata ⁊ in manicis. noſtrum eſt qd̓ effundatis. nobis crudeliter ſubtrahitur quod inaniter expenditis. Et vos em̄ fratresveſtri plaſmatio dei redēpti ſanguine xp̄i. videte gͦ quale ſit oculos veſtros paſcere de ſuꝑna portione. noſtrisdetrahit̉ neceſſitatibꝰ quicqͥd vr̄is accidit vanitatibꝰ.hec bern̄. Et hͦ nō ſolū intelligit̉ de ep̄is ſꝫ certe etiā dealijs in dignitatibꝰ ſecl̓aribꝰ ꝯſtitutis. qͥ ſuꝑflue cū eqͥsſuis ꝯſumūt d̓ qͦ ml̓ti pauꝑes paſci pn̄t. Secūda cā qͣrearbores modicū fructū afferūt. eſt qn̄ arbor nō putat̉.qꝛ tūc humor qͥ tūc dēret ꝯuerti in fructū cōuertit̉ inmuſculos infructuoſos. Sic etiā eſt ꝟ̓ haī ſ