Druckschrift 
2 (1487) Pars aestivalis de tempore
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Dn̄ica. XII. poſt Trinitatis

de turba. tercio feruens miraculi p̄dicatio ibi. quāto au eis p̄cipiebat ⁊cͣ. Pro ſenſu morali dimiſſo lr̄ali ē ſciēdum moraliter iſtuꝫ ſurdū mutū peccator ꝯgrueOſignificat̉. Nam ſicut dicunt medici ſurditas corꝑalis ex qͣttuor cōſueuit ꝓuenire ſic et ſurditas ſpūalis.mo ergo ꝓuenit ſurditas corꝑalis ex ſoni virtutis auditiue diſproportione. Sicut de tonitruo patꝫ. vno ẜm Ariſto. oīa conterit. cerebrū mouet. animū terret. Alio de aqua currente. ſicut refert Baſilius inhexame. Ambro. de paradyſi alto cacumine cadentes aque maximū faciunt lacum in ſuo caſu tantū faciunt ſtrepitū oēs incole iuxta p̄dictū lacum redduntur ſurdi immoderato ſonitu ſenſuꝫ auditus in ꝑuuliscorrumpente. Moraliter tonitruū intelligit̉ quilibetp̄dicator. Iuxta illud pſal. A voce tonitrui tui formidabunt. q. d. Audito ſermone p̄dicatōis tue penitendo timebunt. Illi inquā p̄dicatores ſi nimis alte in p̄dicatione ſua tonant ſurdos ſuos auditores faciunt. Naꝫ xp̄cprimus in nouo teſtamēto p̄dicator ſatis alte tonuitIoh̓ .vj. dixit. Niſi manducaueritis carnē filij hoīs etbiberitis eius ſanguinē habebitis vitam in vobis.Et ſequit̉ ex hoc multi eius diſcipuloꝝ retro abierūt iam ambulabant cum eo dicentes. durus eſt ẜmohic quis pōt euꝫ audire. Ecce quō ſurdi facti ſunt ex illo alto tonitruo p̄dicatōis ẜm ip̄i abierunt. ſignū eſt xp̄m intellexerunt. Si .n. eum intellexiſſent fortaſſis apud ip̄m audiētes ſuam p̄dicatōem ꝑmanſiſſent.Nam Hugo p̄dictū verbū ſic exponit. Niſi manducaueritis carnē filij hoīs ⁊cͣ .i. niſi vniti fueritis charitatē filio dei ẜm carnē eſt filius hoīs habebitis vitam in vobis. qꝛ membra ſeꝑata a corꝑe pn̄t viuere.Sic etiā hanc auctoritatē exponūt expreſſe doctores ſuper li. ſenten. di. ix. Sed diſcipuli ieſu intellexerunt euꝫcarnaliter. q. d. Quis pōt comedere crudas carnes humanas. Sꝫ illis abeuntibꝰ dixit ad illos qui remāſerātUerba que ego locutus ſum vobis ſpūs vita ſunt .i.ſpūalia. q. d. dicta mea oꝑtet ſpūaliter intelligere. qui .n.carnaliter intelligit nihil ꝓficit. ſic adhuc fit cuꝫ populoqui p̄dicatorē intelligit ſurdus ab eius p̄dicatiōe recedit. Et ideo dicit̉. viij. q. j. c. Oportet. eſtqꝫ canon beati petri. Oportet inquit qui docet inſtruit aīas rudeseſſe talem vt ingenio diſcentiū ſemetip̄m poſſit aptare verbi ordinē audientis capacitate dirigere. hec ille. Uel alio modo tonitruū intelligit̉ cōmotio p̄dicaCtoris vel nimia correctio. de qua dicit̉ in pſal. Uox tonitrui tui in rota .i. vox cōminatōis correctōis tue in ſacra ſcriptura. Iſta quidē cōminatio correctio quandonimia exceſſiua erga populū exiſtit ip̄m nōnunꝙͣ ſurdum facit. ita p̄dicatōem ſuam non audit. Et eſt talis iuxta illud metriſte moralis. Tres ſunt ſtulticie quibus inſipiens ꝑhibet̉ .i. oſtēdit̉. Qui tātū loquit̉ nulla fides adhibet. Qui tantū terret nil terrēdo veret̉.Qui tantū tribuit mendicare videt̉. Ideo dicit apoſtolus ad Gal̓. vj. Fratres ſi p̄occupatus .ſ. aliquaꝫpaſſionē reſurgentē fuerit homo in aliquo delicto. vosqui ſpūales eſtis .i. ꝑfectiores ſciētia vita hmōi inſtruite in ſpū leuitatis ꝯſiderans teip̄m .i. ꝓpriam fragilitatēne tu tenteris. Et hec fuit cauſa potiſſima cur dn̄s petrum cadere ꝑmiſit. vt .ſ. peccatoribꝰ miſericors exiſteret. de quo dicit Greg. di. l. c. Cōſiderandū. illud factuꝫeſt magne pietatis diſpenſatōe vt is qui futurꝰ erat paſtor eccīe in ſua culpa diſceret qualiter alijs miſereri deberet. Sed aquam intellige ſcientiā vel ſapiētiā. Eccī.xv. Aqua ſalutaris ſapientie potauit illū. hec quidem ſifluit de altis montibꝰ .i. de ſuꝑbis doctoribꝰ ſurditatemfacit in auditoribꝰ qꝛ doctrina in eis nihil ꝓficit. Sicutꝓbat Beda in hyſto. Angloꝝ de quodā ep̄o litteratoſubtili valde. cum miſſus fuiſſet vel eēt de ſcotia aduerſionē anglicoꝝ ſubtilitate vtens nihil ꝓfecit. qꝛ auditus non fuit. Et poſt hoc venit alter minoris litterature

vtens exemplis humilibꝰ. ſic totam angliā conuertit. Alio modo aquam intelligit̉ voluptas carnis. dequa pōt cōgrue exponi illud Ioh̓. iiij. Omnis qui biberit ex hac aqua ſitiet iterum. q. d. Quātoplus voluptasexercet̉ tantomagis deſiderat̉. Iſta reuera aqua carnalis voluptatis ſi cadat a montibꝰ p̄latis p̄dicatoribꝰſimiliter reddit ſurditatē auditoris. Quia dicit. b. Hicro. ſcribit hoc Euſebius in morte glorioſi Hieronym.ad Damaſum ep̄um. Uir luxurioſus quō p̄dicabit caſtitatē. ſi p̄dicabit audiētibꝰ veniet vtilitas? q. d. nulla. Qd̓ pōt dicere audiens quare ore p̄dicas que operedenegas. bone loqueris ore male viuis oꝑe. ſemetip̄mdānat. plus tn̄ tacens valet talis p̄dicatio quā loquensSecundo ꝓuenit ſurditas corꝑalis ex auris cōcauitateex ventoſitatis incluſione. Quando .n. homo multumvtitur de cepis que habent in ſe multū ventoſitatis. tales ventoſitates ad caput aſcendētes obſtruunt auriūcōcauitates. quibꝰ obſtructis accidunt ſurditates. Moraliter ventum intelligit̉ ſuꝑbia vel inanis gloria. qͥaſicut ventus aerem cōcitat turbat obſcurat. Sic ſupbia aut inanis gloria intelligentias hominū obſcurat.corda ad maluꝫ incitat. parere cōturbat. hoc cauſatdyabolus. Iuxta illud Ezech .j. Uentus turbinis veniebat ab aquilone. q. d. Superbia perturbatōis venita dyabolo hec ſuꝑbia aut vana gloria in multis hominibus cauſat ſurditatē. qꝛ tanꝙͣ ventus tumultuoſus aures corda obturat ne vocē diuinitatis ꝑcipiant. hoccipue patet in ſuperbis tyrānis quoꝝ vnus fuit Pharao. Et figura alioꝝ de quo legit̉ Exo. v. Cui cum diceret Moyſes ex ꝑte dei vt populū iſrael dimitteret vt ſibi ſacrificaret dixit ſibi Pharao ventus ſuperbie inflatus. Quis eſt dn̄s vt audiam voceꝫ eius. q. d. nulloaudiam eum. Neſcio .n. dn̄m iſrael non dimittā. attamen quando multipliciter fuit plagatus deceꝫ plagis.vt patet. c. vj. vij. viij. Tunc dixit moyſi. peccaui coramdn̄o. roga dn̄m vt indulgeat. Moraliter moyſes interp̄tatur vrgens liniens vel attractans. ſignificat quēlibet p̄latum aut p̄dicatorē qui debent vrgere increpatione linire obſecratōe attractare ad bonū ip̄os ſubditos ſana p̄dicatōne. Iuxta illud. ij. Timo. iiij. Predicaverbum. inſta oportune .i. inſtāter facias hec. argue. obſecra. increpa. in omni patientia doctrina. q. d. Inſtaimportune .ſ. illis qui deſiderāt audire etiam illisrecipiunt gratioſe aliquando eſt ibi ꝓfectus magnusSicut dicit Augu. de ſeipſo audiente p̄dicatōem beatiAmbrofij ex curioſitate morum non vtilitate. Cunqꝫinquit attenderem qͣꝫpulcre diceret me inuito veruꝫdicebat. ſic ad fidem cōuerſus multū ꝓfecit in eccleſia Edei. Sed pharao interp̄tatur nudauit virum vel diſponit eum ſignificat quēlibet mūdi tyrannū qui nudatpauperes ſuos ſubiectos diſſipat bōa eoꝝ. Illis quidem tyrannis nihil ꝓdeſt predicatio doctoꝝ aut p̄latorum quia ſurdi ſunt ex ventoſitate vane glorie ſuperbie. Sic ſe dicunt deuꝫ noſſe. ſed a deo interdū ꝑcuſſi iudicio diuino plagati tunc clamant ad deum medela. Iuxta illud pſal. Cum occideret eos querebāt.Sed nōnunqͣꝫ querentes mīam non merētur propterfacta ſua crudelia exaudiri. Quia dicit Iaco. in can. ij.Iudicium ſine miſericordia fiet illi qui non facit mīamFigura illius habetur de antiocho rege ſuperbo. quoij. Machabeoꝝ. ix. adeo vento ſuperbie intumuitſibi videbatur fluctibus maris imperabat montiūaltitudines in ſtatera appenderet. Sic ex hoc vento ſuperbie adeo ſurdus factus extitit. nec deum nec homines audire voluit. Sed templum in hieruſalem ciuitatem ſepulchrumqꝫ domini accelerauit ſpoliare. Cumergo ſic acceleraret durus dolor viſcerum apprehenditeum de curru cadens grauiter corpus ſuum colliſit.vnde ſic humiliatus in geſtatorio portabatur et de corpore impij vermes ſcaturiebant effluebant odores