Dn̄ica. XI. poſt Trinitatis

gradus quo aſcendit quis in montē hūilitatis eſt valorcognitōis. Nam cum qͥs defectus ſuos cognoſcit valere ſibi hoc ad humilitate poterit. Quia dicit BernardꝰHumilitas eſt virtus qua hō veriſſime ſui cognitōe ſibimetip̄i vileſcet. Nam qͥ ſeip̄m cognouit nimis vilem⁊ indignū appropinquare deo eſtimat. vt dicit Theophilus. Ecce valorē cognitōis. Quanto .n. quis ſe viliorem cognoſcit. tanto ſe deo appropinquare indignū reputabit. ⁊ ſic citius grām exauditōis reportabit. Et patet hoc in multis exemplis ſacre ſcripture. Nam Lucevij. de iſta feliciſſima peccatrice legit̉. ꝙ ſtabat alōge qꝛretro ſecus pedes dn̄i. recognouit .n. turpitudinē ſue vilitatis. ac ꝑ hoc indignā ſe eſtimās dn̄o apparere ad faciem. Sꝫ qꝛ retro ſtare ꝑmanſit. dn̄s eam reſpexit. quiaconuerſus ieſus ad mulierē dixit. Fides tua ſaluū te fec̄vade in pace. Aliud exemplū Luce. xv. de filio ꝓdigo.qui cum eſſet alonge vidit eum pater ⁊ mīa motus ē ſuper eum. Aliud legit̉ Luce .xvij. de decem viris leproſis qui delonge ſteterunt ⁊ mīam ſaluatoris ꝯſecuti fuerunt. Sicut adhuc ꝯtigit. hi qui ſtant alonge ab altaribus in eccleſijs retro in angulis citius mīam ꝙͣ ꝓpe ſtātes conſequunt̉. quia publicanus qͥ alonge ſtetit iuſtificatus in domū ſuam deſcendit. Phariſeus aūt qͥ temerarie ꝓpius acceſſit in peccatis ſuis manſit. Item timendum eſt de illis qui interdū cum enormibꝰ peccatis adſacroſancta audent temerarie accedere ⁊ ſtantes circa altaria cum celebrant̉ diuina facieꝫ ſacerdotis non verēt̉reſpicere. volenteſqꝫ geſta oīa dn̄ice cōſecratōis cōſiderare. quod tn̄ ꝓhibet̉. de vita ⁊ hone. cleri. li. iij. c. vt lai.Lci. Supple ſtatuimus vt laici ſecus altare qn̄ ſacra myſteria celebrant̉ ſtare vl̓ ſedere inter clericos nō p̄ſumātSed pars illa que candelis ab altari diuiditur tm̄ pſallentibꝰ clericis pateat. vt dicit glo. Secus altare laici ſtare non debent. ſed tm̄ clerici vt liberius intēdāt diuinisofficijs. de cōſe. di. ij. Sacerdotes. Etiā mulieres incenſum circa altaria ferre nō debent dum agunt̉ diuīa myſteria. xxiij. di. Sacratas. Sed hoc intellige ꝑ ſe non debent accedere ⁊ incenſum luminū ibi ponere. pn̄t tamēꝑ miniſtros hoc facere. Sed lꝫ hoc dicat̉ laicis publicede ambone ꝙ altaria tꝑe miſſarū non deberēt accederetamē de hoc nihil vident̉ curare quare deberent publice confundi. ⁊ ab altaribꝰ repelli. Exemplo beati Ambroſij qui imperatorem in choro ſtantem in loco clericoruꝫ publice repulit dicens. Purpura te non facit ſacerdotē ſed principē demonſtrat. Tercius gradus humilitatis eſt pudor ꝯtritionis. Ubi nota duplex eſt puN. dor. vicꝫ bonus ⁊ malus. Pudor bonus deo placet qͥaimpedit malum. quia dicit Bern̄. in ſermone ſuꝑ can.Quantū deo diſplicet impudentia peccātis. tantū placet ei pudentia penitentis. Et iſte pudor eſt tercius gradus per quē montē humilitatis aſcēdimꝰ. Ad hūc gradum publicanus iſte ꝑuenit. qꝛ de ip̄o dicit̉ ꝙ hic nolebat oculos ad celum leuare. Recognouit .n. ſe offendiſſe deum celi ita vt diceret cum filio ꝓdigo. peccaui pr̄ incelum ⁊ coram te. Et qꝛ in celo eſt deus dicente psͣ. Dominus in celo parauit ſedē ſuaꝫ. Ideo nō audebat oculos leuare in celum p̄ pudore peccatoꝝ. ⁊ ex illo multuꝫplacuit deo. Quia dicit Ambro. li. d̓ officijs. In ip̄a noſtra orōne multū verecundia placet. multū cōciliat apd̓deum. hec p̄tulit publicanū ⁊ cōmendauit. qꝛ nec oculos ſuos ad celum leuare audebat pͦ ꝯfuſione ſcelerumſuoꝝ. ita vt diceret intra ſe .j. Eſdre. ix. Dn̄e deus confundor ⁊ erubeſco leuare faciem meā ad te. qm̄ iniquitates mee multiplicate ſunt ſuꝑ caput meū. ⁊ delicta meacreuerunt vſqꝫ ad celum. Sed pudor malus deo diſplicet. quia impedit bonū .ſ. cōfiteri. orare. grās agere. cōmuniones facere. p̄dicatōes audire. ⁊ ſimilia. ⁊ hūc pudorē efficit dyabolus. Legit̉ .n. cum a dyabolo quereretur quid faceret apud hoīem quem poſſideret. Rn̄ditO verecundiā aufero in ꝑpetratōe ſcelerū. Quartus gra-

dus eſt dolor cōmiſſionis .ſ. de peccatis. nam ẜm Anſelmū in li. ſimilitudinū. Sed ſunt nōnulli qui ſe peccatores cognoſcunt. ſed nullū inde dolorē habēt nec hoc valet ad ſalutē. neceſſe eſt .n. vt dolorē habeat quiſqꝫ ꝓ peccatis ꝑpetratis ſi veniam deſiderat. Et ponit ſimilitudinem aliquā qui peccaret in dominū ſuum ⁊ non doleret ridiculum eſſet ſi veniam peteret de hoc. ⁊ deinde ſenon dolere fateret̉. Sed circa hoc querit̉. vtrum dolorin penitente pōt eē nimius? Ad hanc qōnem reſpōdetHol. lec. lviij. ꝙ in penitente eſt cōſiderare triplicē dolorem. Unus eſt eēntialis pnīe. ⁊ eſt in volūtate ip̄a videlicet diſplicentia de peccato ꝓ quanto peccatū eſt offenſa dei. ⁊ iſta diſplicentia eſt voluntatis eſſential̓r cōtritio. Et quia iſte dolor directe cauſat̉ in deum ex charitate. que ẜm legē datam intendi pōt. ideo iſte dolor nōpōt eē nimius. Alius eſt dolor non eſſentialis pnīe ⁊ ēin ſenſualitate. ⁊ eſt paſſio appetitus ſenſitiui. ⁊ iſte dolor cauſat̉ vno modo ex redūdantia doloris vel diſplicētie in voluntate ꝑ modum quo vires inferiores obtemperant in ſuis actibꝰ in viribꝰ ſuꝑioribꝰ. ẜm ꝙ dic̄ Ariſto. iij. de anima. ꝙ intellectꝰ aliqn̄ rapit appetitū ſenſitiuum ſicut ſpera ſperā. Tercio pōt accipi dolor in penitente ꝓ afflictione corꝑali. ⁊ de iſtis duobꝰ modis pͥmisimpoſſibile eſt ꝙ dolor penitētis nimius ſit ẜm doctores multos. Sed de iſto tercio dolore qui cauſat̉ ex afflictiōe corporali ꝯſtat ꝙ pōt eſſe nimius. qꝛ non licꝫ inferre alicui ſibip̄i ex intentōe cauſa mortis. Quia dic̄ apl̓sad Roma. xij. Obſecro vos ꝑ mīam dei vt exhibeatiscorꝑa vr̄a hoſtiam viuentē. ſanctā. deo placentē. ſit rōnabile obſequiū veſtrū. Sed de ſecundo dolore pōt eēdubiū. Exquo cauſat̉ directe ⁊ natural̓r ex diſplicentiavoluntatis. ⁊ ip̄a diſplicentia nō pōt eſſe nimia. qꝛ nonapparet eſſe talis ꝙ pōt eſſe nimius. ideo videt̉ dicēdūꝙ ſi penitens ex vehementiſſimo amore ad deum. tantum doleret de ſuo peccato. qꝛ cauſaret̉ dolor in appetitu ſenſitiuo tante intentōis ꝙ corrumperet armoniamcorꝑis neceſſariam vite. ⁊ ſic induceret ad mortē nō eētiſte dolor exceſſiuus in genere mortis nec ſuꝑfluus. ſedvirtuoſus ⁊ opus vere pnīe. hoc tn̄ p̄ſuppoſito ꝙ volūtas ſic penitentis nō ferat̉ directe in iſtam paſſionē cauſandā. Sed tm̄ ꝓpter diſplicentiā de peccato inquantuꝫoffendit deum. ⁊ ſic legimus quoſdā cōmendatos d̓ ꝑfectione cōtritionis. hec Hol. Ad hunc graduꝫ peruenit publicanus. qꝛ in eo ꝙ pectus ſuum ꝑcuſſit ſe dole. Pre oſtendit. In hoc .n. ꝙ pectus ꝑcutit̉ dolor cordis intus oſtendit̉. Sicut figuratū eſt. ij. Reg. vlti. Dauid ꝑcuſſit cor ſuuꝫ poſtꝙͣ numeratus eſt populus ⁊ dixit addn̄m. peccaui valde. in hoc facto p̄cor dn̄e. vt trāſferasiniquitatē ſerui tui quia ſtultē egi nimis. ꝑcuſſit gͦ publicanus pectus ſuum. quia dolens ⁊ indignatus contraſeip̄m. Quia dicit glo. pectus ſuuꝫ ꝑcutit ⁊ penas de ſeexigit ⁊ deus parcet. Tunſio .n. pectoris vtilis eſt penitenti. qꝛ valet ad remiſſionē venialiū. ẜm Aug. in li. depenitentia. Sunt aūt octo quibꝰ venialia dimittunturvt confeſſio. pectoris tunſio. aque benedicte aſꝑſio. crucis ſignatio. dominica oratio. ſacra cōmunio. ⁊ iniuriarum remiſſio. Verſus. Cōfiteor. tundo. aſꝑgo. cōteroioro. Signor. edo. dono. ꝑ que venialia pono. Qd̓ aūt hͦdicit̉ confeſſio. intelligi debet de ꝯfeſſione generali quafaciunt religioſi in pnīa. ⁊ cōpletio. ⁊ quā faciunt homines diebus dn̄icis ⁊ feſtiuis poſt fineꝫ ſermonis. De cōfeſſione autem ſacramentali non dubiū eſt quin ꝑ eam⁊ mortalia dimittant̉. Item ꝙ dicitur crucis ſignatio.maxime intelligit̉ de benedictōe epiſcopi. Item ꝙ dicitur oratio intelligitur p̄cipue de orōne dn̄ica que ſit ineccīa dedicata. Item ꝙ dicitur de ſacra cōmunione extenditur vniuerſaliter ad omnia ſacramenta noue legin quibꝰ confertur gratia. vt eſt eūchariſtia. extrema virctio ⁊cͣ. Quintus ⁊ vltimus gradus quo aſcendere por ꝯeſumus montē humilitatis eſt feruor orōnis ꝑ que ⁊ iſte