.IXVII.Sermo

tis mee. tanta in loco quo migraturus iacebam nephadorum ſpirituum affuit multitudo vt pre multitudīeomnino dinumerari non poſſent. quorum ſpecies talis erat ꝙ ea nihil penoſius vel horribilius poterit excogitari. potius enim quilibet hoīm flamis ardentibꝰ ariurus ſe exponeret ꝙ eoꝝ formarum ictu viſione potiriqui ad me venientes omnia quecunqꝫ ꝑpetraui cōtradeum ad meam memoriam reuocabant ſuadentes mihi vt amplius diuinam miſericordiam quā tāgrauiteroffenderam modo aſpernerem. Et ſcias niſi quia diuina miſericordia me adiuuaſſet eis reſiſtere nō valuiſſeꝫEt infra in eodeꝫ dixit ſibi de egreſſione anime a corpore ꝙ ſubito anima corpus relinquens tāgraues ⁊ acerhe fuerunt anguſtie ꝙ certe intellectu non caꝑet menshumana. niſi vt ego exꝑientia didiciſſeꝫ. Si em̄ omnishumanoꝝ intelligētia quaſlibet anime anguſtias ⁊ dolores eſtimaret in anime diſſolutione a corꝑe cōꝑatiueꝓ nihilo computaret. hec ille. Ideo bene dicit hic coanguſtabunt vndiqꝫ. ſuper quo dicit Gregoriꝰ. Maligniſpiritus aīam vndiqꝫ coāguſtant qn̄ ei non ſolum oꝑisverumētiā locutionis ⁊ cogitationis iniquitates replicant. vt qui prius ſe ꝑ multa dilatauit ſiue delectauit inſcelere. ad extremū de omnibus anguſtietur in tribulaItione. Tercium eſt ad terram proſtratio. tunc em̄ ꝓſternitur homo peccator ad duplicem terram. Primo quoad corpus ꝓſternit̉ in terram illam elementarem. quiadicit̉ de corꝑibus hoīm. Ecc̄i. iij. De terra facta ſunt etin terrā pariter reuertent̉. Sed anime ſtatim ꝓſternentur in terraꝫ. De qua Iob. x. Terra miſerie ⁊ tenebraꝝvbi vmbra mortis ⁊ nullus ordo. ſed ſempiternus horror inhabitat. Si ergo peccatores cognoſcerēt que pene ibi dantur animabꝰ infelicibꝰ cōtinue eſſent in fletibus. Sicut de hoc refert Cyrillus vbi ſupra de illo reſuſcitato de quo ſupra dictuꝫ eſt. qui quaſi coactus ī oportunitatibꝰ ip̄o Cyrillo interroganti ſic reſpondit. Si q̄pridie expertus ſum non ignorares. ſed ſcires tibi ineſſeſemꝑ fletus cauſa. Cunqꝫ Cyrillus quereret ab eo vt diceret ſibi que apud inferos vidiſſet pauliſper tacens aitQuales credis penas ⁊ tormenta nō ſolum damnatisſed etiam in purgatorio exiſtētibꝰ preparari. Cui Cyriſlus. vt em̄ puto noſtris quibus affligimur penis equari non poſſunt. Ad quod ille. Si om̄es que in mundoexcogitari poſſunt pene tormenta ⁊ afflictiones. minori que hic habetur pene comparetur: omnes que hic vident̉ pene ⁊ tormenta ſolatia eſſent. Mallet em̄ quilibꝫviuentiū ſi illas noſceret exꝑientia penas vſqꝫ ad fineꝫmundi his ſimul ſine remedio cruciari. penaſqꝫ qͣs omnes homines ab Adaꝫ hucuſqꝫ ſigillatim ꝑtulerūt aduri ꝙͣ vno die in inferno aut purgatorio minori que h̓habetur pena torqueri. Et ideo cauſaꝫ ſi interrogas. fletus timor penaꝝ eſt que peccatoribus iuſte dant. Scioego me peccaſſeꝫ ⁊ ip̄m indice iuſtuꝫ fore nō dubito ꝙͣᵉqete ne mireris ſi deplango. cum potius ſi non plangerem vehemēter admirari deberes. hec ille. Et hec ſi hōcognoſceret vtiqꝫ ꝓ peccatis ſuis fleret. quia ad terramſcꝫ miſerie ⁊ tenebrarū ꝓſternent .ſ. demones te ⁊ filiostuos .i. oꝑa tua que in te ſunt. eo ꝙ non cognoueris tēpus viſitationis tue.¶ De eadem dominica. Sermo. iij.Agreſſus in templū cepit eicere vendentes ⁊ ementes: dicens illisꝯcriptū eſt Eſa. lvj. domus mea domꝰ oratiAonis vocabit̉ Luc̄. vbi sͣ. Iſid̓. li. ethimo. et Ambro. inhexa. dicunt. Irundo eſt auis pennoſa mire agilitatis:⁊ velociſſime volatus ⁊ certa cuſtodit tempora aduentus ſui ⁊ receſſus nam eius aduentus indiciū eſt veris.⁊ teſtimo-

cōtra paſſeres nidū ⁊ domūculam ſuam ingredientes⁊ morſibꝰ ⁊ vnguibus fugat eos de nido ⁊ de domo ſuaSpiritualiter ꝑ yrundine intellige chriſtum. ꝑ pennasv̓o virtutes morales. Iuxta illud psͣ. Pennas columbe deargentate. q. d. habete in virtutibꝰ veſtris manſuetudinē ſimplicitatis ⁊ prudentie claritateꝫ. Sicut ergoyrundo eſt plena pennis. ſic chriſtus eſt plenus virtutibus ethicis. qꝛ in ip̄o ſunt om̄es theſauri ſapīe ⁊ ſcīe abſconditi ad Col̓. ij. In ip̄o ē charitas. qꝛ Ioh̓. xv. Maiorem charitatē nemo hꝫ vt aīam ſuā ponat qͥs ꝓ amicis ſuis. In ip̄o ē miſericordia. Luce. vj. Eſtote miſericordes ſicut pr̄ vr̄ miſericors eſt. In ipſo eſt hūilitas etmititas Math̓. xj. Diſcite a me qꝛ mitis ſum ⁊ humiliscorde. ⁊ ſic de ſingulis virtutibꝰ. Ip̄e etiam velociſſimicurſus fuit ad nos redimenduꝫ. psͣ. xviij. Exultauit vtgygas ad currendū viā. voluit tn̄ in ſuo aduentu certūtp̄s expectare vicꝫ tp̄s gratie. qd̓ ſignificat̉ ꝑ tp̄s veris.Et dicit̉ ab apl̓o tp̄s plenitudinis. vbi inqͥt. Uenit plenitudo tꝑis in qͦ deus miſit filiū ſuū. qd̓ exponit mgr̄ li.iij. di. j. Tempꝰ inqͥt plenitudinis dr̄ tp̄s gratie. qd̓ abaduentu .ſ. in carne ſaluatoris exordiū aſſumpſit. Itemchriſtus ꝯtinue pugnauit cū paſſeribꝰ q̄ ſunt aues garrule ⁊ inſtabiles callide ⁊ libidinoſe. ⁊ ſignificāt phariſeos ſuꝑbos ceteroſqꝫ iudeos qui fuerunt garruli contraxp̄m eius doctrine ꝯtradicentes. Itē fuerūt inſtabilesin verbis. qꝛ qͥ prius xp̄o teſtimoniuꝫ dabant ⁊ in verb̓gratie eius mirabant̉ Luc̄. iiij. Poſtea eum potatoremvini dicebant. Itē fuerūt callidi in auaricia. qd̓ patꝫ exillo ꝙ ꝓpter auariciam vendebant ⁊ emebāt in temploiō eiecit eos chriſtus de domo ſua di. Domꝰ mea domꝰora. ⁊cͣ. vt dicūt p̄aſſumpta v̓ba. In qͥbꝰ pͥncipalit̓ duotangunt̉. pͥmo inuincibilis ptās xp̄i ⁊ zelus correctōis.ibi. ingreſſus in templū. ſcd̓o inextinguibilis ad tēpluꝫferuoris ⁊ virtꝰ dilectionis. ibi. domꝰ mea do. ora. Primo gͦ tangit̉ inuincibilis ptās xp̄i ⁊ zelus correctionis.cum dicit. Ingreſſus in templū cepit eijcere ementes ⁊vendentes. Circa qd̓ nota dicit Areſt. jͣ. Ethi. Sermones intelligendi ſunt ẜm materiā de qͣ ſunt. ſꝫ qꝛ hec eſtmateria de venditoribꝰ ⁊ emptoribꝰ: ideo dicenduꝫ eſtde ip̄is. Et primo de venditoribus ⁊ hi ſunt multiplices. Primi ſunt qͥ ſꝑ mentiendo in venditione ſolēt deciꝑe. ⁊ hi ſunt peiores ꝙͣ fures: iuxta illud Ecc̄i. xx. Potior eſt fur .i. minus malꝰ ẜm Glo. ꝙͣ aſſiduitas viri mēdacis. talis em̄ frequenter dicit mendaciuꝫ ꝑnicioſum:qd̓ eſt aliquando grauius ꝙͣ furtū. vt quando ꝑ mēdaciū alterius denigrat̉ fama. quanto melius eſt nomenbonū ꝙͣ res poſſeſſa que tollit̉ ꝑ furtum. vt dicit Nicolaus de lyra. Sed querit̉ de talibꝰ qͥ nec emere nec vendere nouerūt niſi cū mendacijs aut iuramētis aut ꝑiurijs. ℟ndit Raymūdus. Quotiēs cā decipiendi ꝑiurāt vel mētiunt̉ ſcienter peccāt mortalit̓ ⁊ tenent̉ ad reſtitutionē. Si aūt aliqͥs ignoranter dicit falſum credēsdicere verū. vel ſi ſcienter nō intendit ꝓximo nocere ſꝫſe indemnē ſeruare. nec ꝓpter hoc rem amplius debitoſuꝑuendit. tale mendaciū pōt dici veniale. ſed cū iuratvel ꝑiurat eſt pctm̄ mortale. qꝛ vt dicit Tho. ſcd̓a ſcd̓e.q. xcviij. Periuriū ex ſuo genere peccatū mortale eſt. iōtales ſic iurantes eijcient̉ d̓ templo celeſti. Scd̓i ſunt qͥin ponderibꝰ ſtateris ⁊ menſuris ꝑ fraudeꝫ cōſueuerūtdelinquere. Et hoc fit tripliciter. Uno mo cum qͥs habet diuerſa pondera ⁊ diuerſas menſuras ⁊ vendit adminorem alienigenis ⁊ ignotis. ⁊ ad maiorem amicis ⁊notis. Contra quē dicit̉ Numeri. xxv. Non habebisin ſacculo ſuo diuerſa pondera maius aut minus. nonerit in domo tua modius maior aut minor. pondus habebis iuſtū et modius equalis ⁊ verus erit tibi vt multo viuas tempore ſuꝑ terrā quam dominus deus tuꝰdedit tibi. quaſi diceret a ſenſu contrario. Si non habebis iuſtum pondus ⁊ modiū breuiabitur tibi vita tua.Et hoc damnū eſt vnum tꝑale. Aliud damnū temꝑa-

B.