.LXIIII.Sermo

dit. Si ego hoc nō facerē ⁊ hoc alter faceret. Hec ſuntverba que tu ꝓtuliſti dum vac̓caꝫ a paupere vidua rapuiſti. Secundo ꝑ vſuram ⁊ qui ſic diuitias acquiruntnon poſſunt elemoſynas facere. Extra de vſuris. quiain omnibus. Tercio ꝑ iniquam extorſioneꝫ. ſic̄ faciuntdomini tyranni qui impij ſunt in ſuos ſubditos ⁊ ſineiuſta cauſa extorquent bona ipſoꝝ inde non faciūt necfacere poſſunt elemoſynam. ſꝫ tenent̉ ẜm Raymundūad reſtitutionem. Deinde vide ſupra ſermone. lvj. S.Quarto ꝑ ſymoniam vt ſi quis clericus venderet ſacramenta ⁊c̄. De ſymonia vide ſupra ſermone. lxj. G. Quīto ꝑ furtum quod fit pro quacunqꝫ re parua. xiiij. q. vj.c. vltimo vbi dicitur ꝑ Hieremiam. Furtum non ſolūin maioribꝰ ſed etiaꝫ in minoribus iudicat̉. Non enimquod furto ablatum eſt ſed mens furantis attenditur.ideo taꝫ in maiori ꝙͣ in minori tenet̉ quis reſtituere. Exillo patet ꝙ ſi decem ex vna auca comediſſent tenet̉ qͥlibet ad reſtitutionē illius partis que ipſum ꝯtingebat. ſivult indulgentiam conſequi peccatoruꝫ. Similiter dehis qui gramina de pratis aliorum mētent. vel qui cuꝫpecoribus ſuis damna proximis in ſegetibus inferuntvel qui fructus arboꝝ aut agroruꝫ aut rapas aut caſtaneas ⁊ ſic de alijs ſubtrahunt. quod tamen neceſſariuꝫeſtimauerunt. ⁊ omnes tales nō ſunt abſoluēdi niſi dana reſartient ⁊ leſis ſatiſfaciant competenter. qꝛ diciturxxiij. q. vltima. Inferens darana proximo nō eſt abſoluendus niſi damnū ẜm arbitrium leſo reſtituat. Refert em̄ Cęſarius in dyalogo ꝙ ruſtico cuidā moriturodyabolus aſſiſtens palū ignitū ori eius immittere minabat̉. Ille culpam nō ignorans quocunqꝫ ſe vertebatdyabolum preſentem habebat. palum ſiquidem vicinocuidam ſubtraxerat de agro ſuo vt ꝓpriū augmentarꝫ.Cogente autem eum illa neceſſitate amicos ſuos miſitablatum reſtituere promiſit ⁊ veniam poſtulauit. Quibus ille reſpondit. non ignoſco ſinite eum torqueri. iterum terrebatur a dyabolo vt prius. mittit ſibi nunciosveniam poſtulando vt eam ꝯſequeret̉. Tercio cum lachrymis venientibꝰ ⁊ dicentibꝰ ꝙ miſer nō pōt viuerenec mori ei liceret. Reſpondit. Iam bene vindicatusſum. modo remittam ab illa hora omnis terror dyaboli receſſit. O ſi ille pro vno palo ablato tantū territꝰ fuita dyabolo ⁊ punitus. Quid tunc de illis fiet qͥ totis deſtructis ſepibus proximoꝝ de hortis auferūt poma. pira. fructuſqꝫ eoꝝ. Et certe audeo dicere confidenter. ꝙomnes fructus illi quos furtiue aut cū violentia auferunt ab alienis aut vicinis. igniti tradent̉ eis a demonibus in inferno. ſicut laico predicto obtulerūt palū ignitum. qꝛ ꝑ que quis peccat ꝑ hec ⁊ torquet̉ Prouerb̓. xj.Et ſicut illi ꝑ fructus ablatos peccauerūt iuſtum eſt vtꝑ eos punientur. Sexto acquiruntur diuitie iniuſto titulo quando inuenta nō reſtituunt̉. De omnibꝰ illis rebus vt raptis furtis ⁊ ſic de alijs nō eſt elemoſyna facienda. attamen ſi huiuſmodi res pauperibꝰ ablate integre reſtituant̉ eiſdem ⁊ humiliter petat̉ remiſſio iniuriarum emendam condignam nihilominus offerendo.Quid cum ratio fit nō dubito quin illi pauperes letanter fiunt amici reſtituentis. ⁊ meret̉ reſtituens nō quidem ex reſtitutione rei nō ſue. ſꝫ ex humilitate ⁊ beniuolentia penitentis. Et iſte eſt vnus modus quo mediante dehemus nobis facere amicos de mammona iniquitatis. Alius modus eſt cum ignoratur cui ſit reſtituendum. tunc de ꝯſilio eccleſie puta epiſcopo maioribꝰ veletiam ꝯfeſſoribꝰ. de minoribus rebꝰ talia ablata ſūt pauperibꝰ eroganda. vt. xij. q. ij. conceſſo. Extra de raptor̄.c. .j. Si autem eſt certum ⁊ ꝑſona cui debet fieri reſtitutio ſcit̉ tunc ꝯfeſſor nō poteſt dare dilationeꝫ nec pōt remittere in toto vel in parte. ſed debet debitor pete a ſpoliato dilationem. et ſi ille remittit in toto vel in parte liberatur ille in foro cōſcientie. vt extra de ſoluti. c. Odoardus. Tercius modus cum aliquis contra ꝓhibitio-

nem eccleſie vel de actu illicito lucrat̉ aliquid vtputa laborando diebus feſtiuis. vel de meretricio. vel de ſimilibus de quibus non tenet̉ ad reſtitutionem de talibꝰ facienda ſunt medicamenta vnde facta ſunt vulnera. qd̓ſit dando de eis elemoſynam pauꝑibꝰ. qꝛ dicit Auguſ.xiiij. q. v. non ſane. ꝙ męretrix poteſt facere elemoſynaꝫſed non ſuꝑ altare. Deutro. xxiij. Non offers mercedēꝓſtibuli. His tribus modis de mammona iniquitatꝭid eſt de bonis inique acquiſitis. pauperes poſſunt acquiri amici. Iuxta preceptum dicentis. Facite vob̓ amicos de mammona ⁊cͣ. Secundo diuitie dicunt̉ iniquitatis .i. inequalitatis. quia inequaliter poſſidentur. naꝫvnus poſſidet cum honore alter cum dedecore. vnꝰ cuꝫbona alter cum leſa conſcientia. vnus vt pauperuꝫ adiutor alter vt eoꝝ depreſſor. vnus cum timore dei poſſidet. alius cum iactantia ⁊ tumore. Tercio dicunt̉ iniqͥtatis qꝛ inequaliter acquirunt̉ vel expendūt̉. alij em̄ expendunt cum meretricibꝰ. ſicut ille Luce. xv. Alij cumluſoribus ⁊ hiſtrionibus comeſſationibus ebrietatibus⁊ ſic de alijs de quibus dicit Iſidorus libro. iij. de ſummo bono. c. lxiij. Grauiter in deum delinquunt qui diuitias ſibi a deo conceſſas. non in rebus ſalutaribꝰ. ſꝫ inrebus prauis derelinquūt vt vtunt̉ et inde magis augeant delicta vnde ea redimere debuerunt.¶ Sn̄ica decima pꝰ trinitatis Sermo pmus.Idens Hieſus ciuitatēfleuit ſuꝑ illā dicens: ſi cognouiſſes ⁊ tu. glo.fleres Luce. xix. Conſtātinus in libro de naturis liquidorum dicit. ꝙ qui multū pollet humiditate:cerebri magis citius alijs lachrymatur. Sed hec lachryma interdum accidentaliter in aliquibꝰ hominibꝰ impedit̉ licet cerebrū humidū habeant. et hoc ꝓbat fontinus in deſcriptione vniuerſi de interficiēdis. Cum inquit quis ad morteꝫ cōpellendus ducit̉ lachrymā emittere minime poteſt. ⁊ ratio eſt. Nam timore quideꝫ valido totum humidum capil̓is ad cordis tranſmittit̉ regionem. quo tranſmiſſo tales nō poſſunt flere. Moraliter ꝑ illos qui pollent cerebri humiditate poſſūt homines deuoti ⁊ compaſſiui merito intelligi. qꝛ tales magitvidentur in lachrymis tam ꝓ peccatis ꝓprijs ꝙͣ etiā alienis humidare. quoꝝ vnus fuit Hiere. ix. Quis dabitcapiti meo aquam ⁊ oculis meis fontem lachrymaruꝫ⁊ plorabo die ac nocte interfectos populi mei. Alius fuit Iob. c. xxx. Flebam inquit ſuꝑ eo quondam qui afflictus erat. Illo etiam modo Dauid in humilitate deuotionis abundauit cum mortem filij ſui Abſalonis deplanxit. ij. Reg. xviij. dicens. Fili mi Abſalon quis detmihi vt moriar pro te? Plangebat em̄ vt dicit glo. mortem eius ſpūaleꝫ. qꝛ mortuus erat in pctō mortali actualiter perſequēdo patrem. Et ponit̉ hoc ſex vicibꝰ Abſalon fili mi ꝓpter ſex conditiones penarum que ſūt ingehenna. videlicet pena ſenſus. pena damni. ſtridor dētium ⁊ fletus. ⁊ exteriores tenebre ⁊ duratio ſine fine.Sed ꝑ illos qui ducunt̉ ad morteꝫ intelligunt̉ pctōresmortales qͥ quotidie ducunt̉ ad mortem eternam quēadmodum bos ad victimam. ⁊ tales minime flent propeccatis ſuis. ſed letant̉ cum malefecerint ⁊ exultent inrebus peſſimis Prouer. ij. Et licet de fletu taliuꝫ interdum legitur vt de fletu Eſau ad Heb̓. xij. Non inqͥtinuenit penitentie locum ꝙͣuis cuꝫ lachrymis inqͥſiſſꝫeam nō tamen fleuit ꝓ peccato. quia dicit glo. ꝙ lachryme Eſau non ꝓcedebant ex dolore culpe cōmiſſe ſꝫ ſolūꝓpter damnū temporale. eo ꝙ primogenita vendidiſſet Gen̄. xxvij. Ita ad propoſitum chriſtus qui abūdauit in humiditate compaſſionis fleuit vberrime ſuꝑinhabitatores hieruſalem ciuitatis. Et econuerſo ipſiinhabitatores minime flebant. quia ad mortem ꝑpetu-

tyy ij