Dominica. IX. poſt Trinita.

Cauſam motiuam non primam vel principalem ſed remotam ⁊ dccaſionalem licitum eſt temꝑale dare ꝓ ſpirituali. Eodem modo rn̄dendum eſt ad alias q̄ſtiōesde illis qui officiant eccl̓ias ꝓ denarijs vel anniuerſarijs. Sꝫ ſi ꝓ. notat appreciationem vel cauſam pͥmammotiuam. vel finalem illicitum eſt. Si autem cauſamadminiculatiuam. vel talia recipiant in ſumptus officiantium nō in p̄cium officioꝝ licitū ē. Et dicit Guil.Quando ꝓ. notat appreciationem non eſt ꝯcedēdumꝙ temꝑale detur ꝓ ſpūali. quia ſacramēta de iure vendi non pn̄t. Quando autem notat cauſam finalem .i.vt iſte det denarium ꝑ ſacramēto .i. ꝓpter venerationēſacramēti. vel notat cauſam efficientem vt ꝓ ſacramēto .i. ꝓ deuotione quam habuit ad ſacramentum licite pōt fieri. Et Raymundi rubrica de ſymonia ponitquinqꝫ caſus in quibꝰ ſpūale pōt dari munus a manuPrimus ſi gratis offerat̉ non ꝓ ſpūali .j. q. j. Quicunqꝫinuiſibilis. Secundus ſi dat ꝓ ſpūalibꝰ oꝑbꝰ ad quenon tenet̉ quis ex officio. vt. xij. q. ij. Charitatem. Tercius eſt ꝓ quibuſdaꝫ ſpūalibꝰ debitis puta cum ep̄usꝯſecrat eccl̓iam vel viſitat ep̄atum pōt exigere ꝓcuratōeꝫ a moderatam. extra de ſym. cū ſit romana. x. q. iij.Relatum. Quartus eſt ꝓ vita et̓na ⁊ remiſſione peccatoꝝ vt ſunt elyne ⁊cͣ. Dan̄. iiij. Peccata tua elemoſynis redime. nec debent inde caꝑe occaſionem ſacerdotes. vt niſi pecuniam recipiant abſolutionem ſibi ꝯfitētibꝰ non impēdant. quia illi qui in ꝯfeſſione nolunt abſoluere niſi detur eis pecunia ſymoniaci exiſtunt. Sūtnanqꝫ quidam falſarij qui dicunt ꝓ tali peccato oportet te querere autoritatem papalem. vel ep̄alem ⁊ multa expendere in via. quia grauiter laborare. da mihi intantum ⁊ ego te abſoluo. Ecce quomodo hi peſſimi ſymoniaci ſpm̄ſanctum ſine quo pctm̄ non abſoluit̉ venalem exponunt. Sꝫ. d. q. nunquid parentes qui pactum ꝓ filijs aut filiabꝰ. vt in ordinem recipiant̉ faciūtdando pecuniam vel etiam qui eam ex pacto recipiuntſymoniam ꝯmittunt? Rn̄de ꝙ ſic. qꝛ tam dans ꝙͣ recipiens ſymoniam ꝯmittit j. q. j. Quos ꝯſtiterit. Si aliqͥdicunt volumus libenter reciꝑe eum. ſꝫ eſt de ꝯſuetudine ꝙ ſi vult intrare clauſtrum dꝫ dare viginti marcas vel decem. Iſta nō eſt dicenda ꝯſuetudo que inducit peccatum mortale. Sꝫ potius dicenda eſt corruptela vel corrupta malicia ꝑ quam palliat̉ ſymonia. Quiadicit Leo papa. j. q. j. Gratia ſi nō gratis datur vel accipit̉ gratia non eſt. Ideo venerabilis Cyrillus ſcribit inlibello ad Augu. ꝙ apud ſuꝑiorem thebaidam monaſterium dominaꝝ erat in quo pene ducente domine vtta ⁊ honeſtate religioſe recluſione ꝯtinua decoriſqꝫ moribꝰ ꝑmanebant. Sꝫ inſtruente dyabolo in eiſdem domiuabꝰ hec obſeruabat̉ abuſio vt nulla in monaſteriūmanſura intrare poterat. niſi certe pecunie quantitasineſſet in hoc monaſterio erat ſanctimonialis quedamdomina etate grandeua que ab infantia ſua ieiunijs ⁊or̄onibꝰ omni terreno ſoluta ſcenodeo vixerat. que vicium illud ꝙͣplurimum abhorrebat. Cui vice quādaꝫſicut erat ſolita in oratione poſita. Glorioſus Hieronymus apparens locum illum immenſo illuſtrans lumine p̄cepit eidem. vt abbatiſſam ceteraſqꝫ monialesmane ꝯgregaret. nuncians ꝙ niſi a peccato iam inuēterato manum extraherēt. vltionem diuinam ſubito expectarent. His dictis diſparuit crepuſculo diei veniente omnes in capitulo ꝓpulſato tintinabulo ꝯgregauit. aſſurgens in medio que viderat ⁊ audierat omnibus patefecit. fit omnibꝰ monialibꝰ ſubito irriſio ilicoex hoc hanc exclamant fatuam. ⁊ pͦ nimia ebrietate illafortaſſis ſomniaſſe. Illa autem patientie ſcuto ſe muniens accepta ꝯtumelia gaudēs redijt ad or̄ones ſupplicans ne continue quod audierat eueniret. Tranſactisigit̉ diebꝰ decem nocte media p̄dicta. moniali orationiincumbēti. glorioſus Hieronymus iterum apparuit.

⁊ que prius nunciauerat nunciauit. ad quem. Quis eodomine talia mandans? Hieronymus inquiens illeego ſum. ⁊ ab eius oculis euanuit. Illa v̓o ſciens earuꝫduriciam. quid ageret. quidue diceret neſciens. Tandem malens a monialibꝰ inſana ⁊ ebria reputari qͣꝫ diuinis contraire p̄ceptis. Congregatis iteꝝ monialibꝰque viderat ⁊ audierat voluit intimare. At vt eam aſſurgere peſtifere ꝯſpexerunt diuini iuſti iudicij ſibi deꝓximo affuturi anteꝙͣ verba inciperet de capitulo cuꝫmagnis cachinnationibꝰ exierunt. Sꝫ tranſactis tribꝰdiebꝰ dormienti ſanctimoniali. glorioſus Hieronymin effabili qͣdaꝫ ſocietate quaſi fallatus angeloꝝ nocteapparens media eam excitauit. eamqꝫ iuſſit ꝓtinꝰ vtde illo exiret monaſterio. ne ſubito diuinam ſentētiamexpectaret. cum illa v̓o multꝭ lachrymis ſupplicaret nehoc fieret. Ait ei Hieronymꝰ ad abbatiſſam ⁊ ceterasmoniales perge. omni mora poſtpoſita nuncians eiſdem ꝙ niſi peniteant hac nocte diuinam ſentiant vltionem. Si autem in ſua ꝑmanebunt malicia vel duricia ſtatim exiens amplius in monaſterio non moreris.his finitis abſceſſit. Hec ergo audiēs ſanctimonialisanxiaqꝫ plena triſticijs. capitolium adijt ⁊ campanamcepit vehementer vt ad capitulum accederent reſonare. Quo abbatiſſa a ſomno euigilans cognoſcenſqꝫ abhac fore pulſatam campanam iracunda ad capitulumꝓperat. At vbi illam vidit diris nimis v̓bis increpansnullum voluit audire verbum ꝓmittens ꝙ niſi ceſſaret hec agere ſecum amplius in monaſterio non maneret. Cui ſanctimonialis. ne tardes inquit queſo agereque ꝓmittis ꝓfecto me cognoſcas in hoc loco nō manſuram. glorioſus equidem Hieronymus tm̄ mihi hociudicium futurum ſtatim monaſterium patefecit. hecabbatiſſa audiens deridere cepit hanc. eſtimans eamveſano capite iſta fari. Et oſtiariam ꝯuocans iuſſit. vthanc ꝓtinus de monaſterio effugaret. mandans eidēvt aliqua hora ſic extra dimiſſam poſtmodum faceretintroire. vt ſic ab inceptis oꝑbꝰ iam ceſſaret. hac de reſanctimonialis domina ꝙͣcitius potuit de monaſterioeſt egreſſa. Pene limē ſanctimonialis illa exceſſerat ſb̓ito totum corruit monaſterium omnes opprimens virgines moniales. ita ꝙ ex his aliqua viua non remanſitSed vtinam alia adhuc monaſteria hanc abuſionempeſſimam dimitterent. ⁊ omnia ſimul cōmunia hrēnt.quia felix quem faciunt aliena pericula cautum. ne ſimul cum illis eternam damnationem ſibi theſaurizarent. ſꝫ potius pie viuendo ſimul vitam eternam poſſiderent. ad quam nos ꝑducat ⁊cͣ.¶ Dominica. ix. poſt trinitatis. Sermo primus.Edit populus meꝰ māuducare ⁊ bibere ⁊ ſurrexit ludere. Ita ſcribit̉originaliter Exodi. xxxij. Et tranſumptiuehabetur in epiſtola hodierna que ſcribit̉ .j. ad Chor. x.Dicunt naturales ꝙ arbores que tempore floris ſui p̄cindunt̉ vermeſcunt ⁊ ad edificia que diu ſtare debentnon valebunt. Quod approbat Theophilus in breuiloquio diuerſaꝝ artium di. Cūqꝫ viroris ſui in tꝑe arbor p̄ciſa fuerit v̓mibꝰ qͥdeꝫ impoſteꝝ plena euenit atꝫad hoc ꝓ ꝯſtruendis edificijs nō valebit. cuius rō eſt.Nam omnis pinguedo ad corruptōeꝫ magis attēdit.Sunt aūt eo tꝑe arbores que florent magis pingues.Vnde ⁊ Galerus refert de his quibꝰ de aluo pinguedo in vermes aut pediculos ꝓtinus tranſmutat. Mōraliter per arbores ad preſens intellige homines. quiainterrogat Innocentius de vili. humane conditionis. libro. viij. Quid inquit eſt homo? Et reſpondet.niſi quedam arbor euerſa cuius radices ſunt crines. cūius truncus caput cum collo ſtipes. pectus cum aluo.