.LVII.Sermo

tū vnus eſt ſeptētrionalis qͥ nobis nunqͣꝫ occidit. ⁊ dicit̉ polus articus. Alter autē auſtralis qͥ antarticus dr̄⁊ nunꝙͣ a nobis videt̉. Sic ſancta eccleſia verſat̉ interduo teſtamenta ſcꝫ vetus ⁊ nouū quoꝝ vnū ſcꝫ vetushona. ſcꝫ viſibilia ⁊ p̄ſentia ꝓmittebat Leuit̓. xxvj. EtDeut̓. xj. Si mandata mea cuſtodieritis dabo vob̓ plunias tēpibus ſuis. terra gignet ſemen ſuū pomis arbores implebunt̉. Panē comedetis in ſaturitate. Auferāinimicos de finibꝰ veſtris. Et Eſa .j. Si audieritis mehona terre comedetis. Aliud vero teſtamentū .ſ. nouūinuiſibilia ⁊ futura ꝓmittit. Unde Math̓. iiij. Penitētiam agite appropinquabit em̄ regnū celoꝝ. ⁊ Math̓.rix. Si vis ad vitam ſcꝫ eternā ingredi ſerua mandataSecūdo ſicut firmamentū in xij. ſigna diſtinguit̉ queſunt aries. thaurus ⁊cͣ. Sic fides eccleſie in xij. articl̓osIn iſto quidem firmamēto ſancte eccl̓ie ſunt. vij. ſacramenta q̄ ſunt baptiſmus. ꝯfirmatio. euchariſtia. pnīa.matrimoniū. ordo. ⁊ vnctio ſacra. q̄ patent in his metris. Abluo firmo cibo piat vxor ⁊ ordīat vngit. Ordovoluntatis thorus eſt dant qͥnqꝫ neceſſe. Ordo nō iterat nec ꝯfirmatio nec fons. Sed hec. vij. ſacramenta ſignificāt̉ ꝑ. vij. ſtellas q̄ plyades vocant̉. qꝛ ſicut p̄dicteſtelle tꝑe hyemali oriunt̉. ſic om̄ia ſacramenta tꝑe paſſionis xp̄i. qd̓ tunc tp̄s ꝑ hyemē ſignificat̉ orta ſunt. quiaefficatiam habent a paſſione xp̄i. Et ſicut vna ſtella int̓illas latere videt̉. Sic ſacramentū euchariſtie latet ⁊ occultatur ſub accidentibꝰ. qꝛ ſacramentū euchariſtie nōpoſſumus videre in corꝑe glorificato. vt dicit magiſterin. iiij. lib̓. ſen. diſ. ij. Exemplū de Moyſe in cuius faciēfilij iſrael nō poterant ꝓpter claritatē vultus eius videre. Exod̓. xxiiij. Et. ij. Coꝝ. iij. Ideo nobis velatū ſubaccidētibꝰ miniſtrat̉. Et licꝫ ꝓpter iſtam cauſam nec boni nec mali pn̄t intendere in faciē .i. in corpus xp̄i. Singulariter tn̄ hoc a malis remonet̉ ꝓpier indignitatē. cūius figura habet̉ in bethſamitibꝰ qͥ poſtqͣꝫ reuelauerūtarcham ⁊ viderūt nudam mortui ſunt de numero aliorū. lxx. de plebe v̓o qͥnquaginta milia. vt patꝫ. j. Regūvj. Et hec qͥdem ſacramenta q̄ ſignant̉ vt iam dictumeſt ꝑ ſeptem ſtellas in pn̄ti euangelio figurant̉ per. vij.ſportas. Quia ſicut ſporte erant plene fragmentoꝝ. itaſacramenta eccleſie ſunt plena gratiaꝝ. Et ſicut ſporteexterius apparent. fragmēta aūt interius latēt. Sic ſacramenta in rebus viſibilibꝰ dant̉: ⁊ interius hn̄t inuiſibilem gratiā. Quia dicit Aug. in lib̓. de doctrina xp̄iana. c. xj. Sacramentū eſt inuiſibilis gratie viſibilis forma. Ideo dr̄. Suſtulerūt qd̓ ſuꝑauerat de fragmētis.in qͥbꝰ verbis duo tangunt̉. pͥmo fragmentoꝝ ſuꝑfluitas a xp̄o multiplicata. ſecūdo ſacramētoꝝ. vij. pluralitas in ſportis figurata. Circa qd̓ notādū. pͥma ſporta ſignificat pͥmū ſacramentū ſcꝫ baptiſmū qd̓ ẜm magr̄mlib̓. iiij. diſ. ij. Inter noue gratie ſacramenta pͥmū eſt. dequo qͣtuor ſunt videnda. qͥd ſit baptiſmus. que ſit forma. qn̄ inſtitutus. ⁊ que cauſa inſtitutionis. Primo ergo baptiſmus vt dicit magiſter vbi sͣ. diſt. iij. dicit̉ tinctio .i. ablutio corꝑis exterior facta ſub forma verboꝝ p̄ſcripta ſcꝫ a xp̄o. Si em̄ fiet ablutio ſine verbo ſcꝫ vocali nō eſt ibi ſacramentū. ſꝫ accedente verbo ad elementūſit ſacramētū. Alia aūt ſicut ſal ⁊ exorciſmus ſunt ad ſolennitatē ⁊ decorem ſacramēti. Et dicit glo. ꝙ illa omittens ſine neceſſitate peccat mortaliter. qꝛ augent deuotionem vel in ipſo ſuſcipiente vel porrigente vel circūſtantibꝰ. Secūdo de forma. Nota q̄ eſt hec. Ego te baptizo in noīe patris ⁊ filij ⁊ ſpūſſancti amen. Ideo dicit Alexander. iij. de baptiſmo ⁊ eius effectū. Si qͥs puerū ter in aquā merſerit in noīe patris ⁊ filij ⁊ ſpūſſancti. ⁊ non dixerit. Ego te baptizo in noīe patris ⁊ filij ⁊ſpūſſancti. nō eſt puer baptizatus. Dicunt tn̄ cōmunit̓docto. ꝙ ego ⁊ amen. nō ſunt de neceſſitate ſacramēti.Qui tn̄ ex certa ſcientiā omitteret peccaret. Sed additibidem decretalis de qͥbꝰ dubiū ſic dicēs. De quibꝰ du

bitat̉ an ſint baptizandi baptizent̉ his v̓bis. Si baptizatꝰ es nō te rebaptizo. ſꝫ ſi nō es baptizatus ego te baptizo in noīe patris ⁊ filij ⁊ ſpūſſancti. Et ẜm glo. Si pͥus baptizatus eſt nihil ſecūdo addit̉. ſꝫ ad vocem refertur talis īteratio. ⁊ eſt ſignū ſolūmodo ꝙ ſit baptizatusvt. lxviij. diſ. §. quia ergo. Tercio qn̄ baptiſmus eſt inſtitutus dicit mgr̄ lib̓. i. ij. di. iij. c. j. ꝙ inſtitutio eſt factaqn̄ xp̄us baptizatus fuit a Ioh̓e in iordane. quia tuncꝯtactu munde carnis ſue vim regeneratiuā ꝯtulit aqͥsvt qͥ poſtea īmergerent̉ inuocato noīe trinitatis a peccatis purgarent̉. Sed qͥdam dicūt baptiſmū inſtitutūqn̄ Nicodemo dixit xp̄us. niſi qͥs renatus fuerit ex aqͣ⁊ ſpūſancto ⁊cͣ. Ioh̓. iij. Alij aūt dicūt inſtitutionem factam cū apl̓is dixit. Ite docete om̄s gentes baptizantes eos in noīe patris ⁊ filij ⁊ ſpūſſancti Marc̄. vlt. Sꝫdic ꝙ ꝑ verba q̄ dixit ad Nicodemū ſolum baptiſmuseſt notificatus. Sed cū dixit apl̓is. Ite docete. tūc vſusbaptiſmi eſt inchoatus vt dicit glo. Quarto cauſa inſtitutionis baptiſmi eſt innouatio mentis vt homo qͥ ꝑpeccatū vetus fuerat. ꝑ gratiam baptiſmi renouet̉ qd̓fit depoſitione vicioꝝ ⁊ collatione virtutū. Sic em̄ fitquiſquis nouus homo vt abſolutus peccatis ornet̉ v̓tutibꝰ. Ablutio peccatoꝝ pellit feditatē. Glo. corꝑis etanime. Appoſitio virtutū affert decoreꝫ. Et hec eſt resſacramenti .ſ. interior mundicia. hec mgr̄ diſ. iij. c. vlti.Nam in ꝑuulis mundat originale peccatū intantū vtſi ante annos diſcretionis diſceſſerint veniūt īmediatead xp̄m. In adultis vero fit remiſſio oīm peccatoꝝ ſcꝫoriginaliū. actualiū. venialiū. ⁊ mortaliū. etiam totiuspene debite ꝓ peccatis. ſi habeat ꝓpoſitū nō peccandi ⁊malū diſpliceat ei. Circa hoc ſacramentū primo querit̉.an poteſt conferri a malis miniſtris? Rn̄det Petrusde tharan. iij. pͥncipali arti .j. ꝙ bonitas miniſtri eſt degruentia ſacramenti nō de ſubſtantia. Nam ea que d̓ſubſtantia ſunt oportet eſſe certa. bonitas v̓o miniſtrit incerta. Iō ſi deſit nō minus eſt ſacramentū. Et infra arti. ij. Miniſter inquit nō eſt agens pͥncipale ſꝫ inſtrumētale. ⁊ ideo nō oportet ꝙ habeat apud ſe formaꝫquā imprimit ſicut agens pͥncipale. Nam ꝑ malū miniſtrum poteſt dn̄s dare bonū donū vnde eque vtilis⁊ bona eſt ſuſcipiēti talia data ꝑ malū ſeruū ſicut ⁊ ꝑ bonū. Et ſubdit arti. iiij. Malus miniſter aūt baptizat cūſolennitate vt miniſter eccleſie. aut ſimpl̓r in articl̓o neceſſitatis. ſicut vetula ſolet baptizare pͥmo mortaliter. ⁊ſi peccatū ſuū recolit ⁊ nō penitet. Secūdo mō nō peccat. hec petrus. Et ſequit̉ in toto ſanctū Tho. Ideo dicit mgr̄ lib̓. iiij. diſ. vj. c. ij. Quicūqꝫ ſit ſi baptizat ſi ẜuat̉forma a xp̄o tradita veꝝ baptiſmū dat. ⁊ ideo qui illuꝫſumit nō debet rebaptizari. dicit tn̄ doctor ſubtilis ſuꝑ.iiij. q. j. Si hereticus baptizat ꝑuulū in forma ⁊ intention eccleſie. tunc nihil obſtat ꝑuulo qͣꝫtum ad ſacramētū nec qͣꝫtum ad effectum eius. Sed ſi baptizat adultūqͥ intendit eſſe diſcipulus ipſius nō ſuſcipit rē ſacramēti. Si aūt baptizatus nō habet malū motū. puta ꝯſenſum in hereſim ſuſcipit ſacramentū ⁊ rē ſacramenti. verūtamen ab hereticis ab eccleſia p̄ciſis nō eſt ſumendūſacramentū niſi in cauſa neceſſitatis. in qͦ etiam nō baptizāti ẜm ſctm̄ Tho. ſi intendūt facere qd̓ eccleſia facitꝯferunt ſacramentū. Secūdo querit̉ quid ſit faciendūſi ſacerdos nō vult baptizare niſi ſymoniace ꝓ pecuniadicit Tho. q. v. ar. v. in tali caſu petens baptiſmū. ſi eſtadultus baptizet̉ baptiſmo flaminis ⁊ ſufficit ſibi tuncnec dꝫ ſymoniam facere. Si aūt puer ſit baptizandus.tunc debet ipſemet pͥus puer baptizari qͣꝫ ſacramenti p̄ciū dare cū licitū ſit ei aquā emere. Si aliquis eā nō poſſit hr̄e. Idē tenet Petrus ⁊ doctor ſubtilis. Quia ⁊ idēdicit doctor ſubtilis. ꝙ pōt emere aquā a ſacerdote eſtoetiam ꝙ ſit ꝯſecrata nō hn̄do oculum ad ꝯſecrationemqꝛ tantū valet quantū ꝯſecrata. Sicut licet vendere calicem ꝯſecratū nō hn̄do reſpectū ad cōſecrationē. Sil̓r

vv ij

jO1

S.go

xͣ.FIgi.