Druckschrift 
2 (1487) Pars aestivalis de tempore
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Sermo.LVI.

malos. Iuxta illud psͣ. Qui dat eſcam om̄i carni. Etn panē pōt intelligi omnis cibꝰ. quia dicit Nico. de lyra ſuꝑ illud Eccͣi. xxix. Initiū vite hoīs panis aquafrequēter inquit in ſcriptura noīe panis intelligit̉ om̄iscibꝰ. vn̄. iiij. Reg. vj. Appone eis panē̓. ſequit̉. appoſita eſt eis ciboꝝ preparatio. Et nota iſte panis debꝫſumi cum oratione. anteqͣꝫ cibꝰ ſumat̉ oratio deuotamittatur. Exemplo xp̄i de quo hic dicit̉. pͥus gratiasagēs bn̄dixit panē. deinde iuſſit apponi turbe Marē.viij. Ioh̓. vj. Sicut legitur in vitaſpa. lib̓. ij. c. cxcvij. abbas Zenon egreſſus nocte cellam ſuā vt ambularet heremū. ſic tribꝰ diebus tribꝰ noctibꝰ orauit cecidit fatigatus vſqꝫ ad mortem. aſtitit puer antehūit pane in manu eius dixit ei. exurge comede. ille exurgens prius orauit. cui infans bene feciſti qꝛ oraſti modo ſurge comede. ille quieuit niſi ſecundo tercio oraſſet puer eum laudauit quia oraſſet tūc comedit diſparuit infans. Ex hoc apparet laudabileſit apud deum p̄mittere ante cibum orationem. Secūdo panis ille debet ſumi cum laboratione. Iuxta illudGen̄. iij. In ſudore vultus tui veſceris pane tuo. Et dicit notanter in ſudore tuo. qd̓ eſt ꝯtra ocioſos voluntbene comedere bibere laborare. Non ſic fecit fortis illa mulier. de qua Prouerb̓. xxxj. dicit̉. panē ocioſa non comedit. Unde legitur in vitaſpa. lib̓. ij. c. cxcix.de quibuſdam fratribꝰ qui etiam ſine labore manducabant panē ſuū. quos reprehendit abbas Lucius. Naꝫcum illi ad eum veniſſent dixit eis ſenex. Quid ſoletismanibꝰ veſtris oꝑari? illi dixerūt. nihil oꝑamur. Sedẜm apoſtolū ſine intermiſſione oramus. Quibꝰ ſenex. manducatis. Et illi ꝓfeſſi ſunt māducare. Et ſenexqn̄ comeditis quis vobis orat? Et illi tacuerunt. Etiterū. nunquid dormitis? ſe dormire dixiſſent.ait. quādo dormitis. quis orat vobisᶜ non inuenerūt quid rn̄derent. Et dixit eis. Indulgete mihifacitis ſicut dixiſtis. ego autē dico vobis quādo manibus meis operor ſine intermiſſione oro. Sedeo em̄ mane vſqꝫ ad horam conſtitutā funiculos operor laboro. iterum oro dicens. Miſerere mei deus ⁊cͣ. Completoqꝫ opere emero ex eo numos decem duos dopauperibꝰ. reliquū comedo. quādo autē comedo autdormio tunc illi ſine ceſſatione peccatis meis implētorationē. Ecce quō ille ante cibum laborabat de labore ſuo etiā pauperibꝰ erogabat miniſtrabat. ita apoſtoli xp̄i cibo laborauerūt. Sicut teſtat̉ apoſtolus. ij.Teſſal̓. iij. Ipſi autē ſcitis quēadmodū oportꝫ nos imitari qm̄ quieti. id eſt vagabundi ocioſi fuimus inter vos neqꝫ gratis panem manducauimus ab aliquoSꝫ in labore ſcꝫ corporali fatigatione nocte ac die operantes. ſcꝫ ad acquirendū cibū noſtrū ne quē veſtrumgrauaremus. Ideo dr̄. j. q. iij. c. ſacerdos. Laborabantapoſtoli ne que grauarent vicꝫ in expenſis. Qd̓ eſtcontra illos currūt hincinde ad ciuitates laborātes. ſꝫ dicunt ſe voluntarios pauperes. Et fortaſſis ſubſpecie pauꝑtatis querūt opes. Tales ſunt ad laboresſubtractionem ſubuentionis cōpellendi de cōmunitatibꝰ eijciendi. Quia dicit Ariſto. lib̓. xviij. aīalium.apes ſemꝑ ſunt victu ſuo ī labore. eijciūt illas apesque ſunt ocioſe nolunt cibo laborare. Et dicit Pli.in hyſto. natu. lib̓. xj. ocioſas ſolam expellunt: ſedjetiam occidunt. Et ſi hec bruta faciunt vt a ſe ocioſascijciūt. quāto magis p̄ſidentes ciuitatibꝰ dn̄i vel ciuesdebent habere reſpectū ad quoſdam ocioſos hoīes vteos de vita ſua requirāt de quo viuant cibo laborant. Nam p̄ſumit̉ de furtis vel de ludis illicitisaūt alijs iniuſtis ſe nutriant. Quia dicit ſapiens. Multam maliciā docuit ocioſitas Eccͣi. xxxiij. Et ſi inuenerint eos qui ſunt tales. bonū eſt vt eos de congregatione bonoꝝ expellāt. Et ſi ſunt digni morte de medio tollantur occidant̉. ſcriptū ſit Exod̓. xxij. Maleficos

ne patiaris viuere ſuꝑ terram. Itē dicit veſceris pane. panibꝰ. qd̓ eſt ꝯtra guloſos qui querunt multa cibaria in neceſſarijs cōtentant̉. Cum tamen dicitBoetius in de conſol̓. ph̓ie lib̓. ij. ꝓſa. v. Paucis enimminimiſqꝫ natura ꝯtenta eſt. cuius ſatietatem ſi vrgerevelis aūt in iocundū qd̓ inſuderis fiet aut noxiū. Etiāeſt ꝯͣ illos a mane vſqꝫ in veſperū plus diebꝰ dn̄icisfeſtiuis ꝙͣ ceteris ſunt in tabernis ludis malicijs blaſphemijſqꝫ inſiſtentes diuerſis potibꝰ ſe ingurgitāteshoꝝ deus venter eſt Ad Phil̓. iij. ſꝫ vtinam iſte abuſiones peſſime maledicteqꝫ a ciuitatibꝰ penitus delerent̉Et quia timendū vere ſic eſt in veritate deus ꝓptermaliciā talium in totuꝫ iraſcitur cōmunitatis ppl̓m. vtIoſue. vij. vbi legit̉ acham tulit de anathemate Iericho vicꝫ pallium coccineū ducentos ſiclos argenti regulā aureā. ꝓprie ein iunckfrau haub. iratus dn̄sꝯtra filios iſrael. cum mitteret Ioſue viroꝝ tria miliapugnatoꝝ ꝯtra hay ſtatim terga vertentes ꝑcuſſi ſunta viris vrbis hay corruerūt ex eis. xxxvj. hoīes reliquos ꝑſecuti ſunt. Ioſue auteꝫ videns ſcidit veſtimenta ſua om̄s miſerūt puluerē ſuꝑ caput. Et dn̄s ad Ioſue. peccauit inquit iſrael p̄uaricatus eſt pactū meuꝫ.tulerūtqꝫ de anathemate furati ſunt. miſit aūt Ioſueſortes tribꝰ. cecidit ſors ſuꝑ acham dixit. Ego peccaui. Et lapidauit om̄is ppl̓s. Et infra. c. xij. dic̄ Ioſue cuidam ꝑti filioꝝ iſrael. hodie dereliquiſtis dn̄m etcras in vniuerſum iſrael eiꝰ ira deſcendet. poſt paucaNonne inquit acham filius Zare p̄terijt mandatumdn̄i? Et ſuꝑ oēm iſrael ira eius incubuit. Deus em̄ interdū ꝑmittit multos hoīes tranſgreſſionem vniusvel duoꝝ que mandata eius manifeſte tranſgrediūtur. Ideo dicit beatus Aug. xxxiij. q. iiij. c. ſi ea. de qͥbꝰdeus vehementer offendit̉ inſequi vel vlciſci differturad iraſcendū vtiqꝫ diuinitatis patientiaꝫ ꝓuocamus.Item dicit ſignanter de pane tuo alieno qd̓ eſt ꝯtraluſores. fures. raptores. p̄cipue vſurarios maledictos ſe affirmant manifeſte poſſe nutrire niſi vſuraꝫ concedunt quinqꝫ marcas dimidiā recipiūt annuatim. Sed etiam multa alia collibia munera accipiuntex mutuo pacto debita vel exacta que ẜm Ray. faciūtvſuram. qꝛ ẜm ip̄m vſura eſt lucrū ex mutuo pacto debitum vel exactum. Ideo dicit ſanctus Tho. ſcd̓a ſcd̓eq. lxxviij. Sicut ſi aliquis pecuniā mutuatā velcūqꝫ alia re que vſu conſumit̉ accipit pecuniaꝫ ex pactoexp̄ſſo vel tacito peccat ꝯtra iuſticiam. Ita etiam quicūqꝫ ex pacto expreſſo vel tacito accipit quoddā aliud qd̓cūqꝫ eius percium pecunia eſtimari poteſt ſimile peccatū incurrit ſcꝫ vſure. Et ſubdit. Sed tn̄ ſi accipit aliquid quaſi exigens nec quaſi ex aliqua obligationetacita vel expreſſa. Sed ſicut gratuitū donū peccat.Ad hoc etiam dicit Ray. Non puto vſuram ſi gratisoblatū accipiat̉. xiiij. q. iiij. c. vſura. diſ. xviij. c. de eulogijs. Et ſubdit Tho. vbi. Quia vt anteqͣꝫ pecuniammutuaſſet licite poterat aliquod donū gratis reciperenec peioris ꝯditionis efficit̉ pecuniā mutuauitSed .d. q. Ego accipio de pecunia mea cenſum licitū vſurā. qꝛ licitū eſt. x. marcꝭ vnā emere annuatim.Ad hanc dicunt iuriſte in hoc cōmuniter cōcordantcatholici ꝯtractatores ad cenſum reemptionis quatuor requirunt̉. Primo vt vendat̉ ſuꝑ certa re ſcꝫ ſuꝑdomo agro vel huiuſmodi bona que ibi obliganturnon ꝑſona que eſt libera. Secundo requiritur cenſus haberi poſſit in bonis. quia ſi quis vellet venderein bonis certis decem marcas vix haberi quinqꝫ poſſint ꝯtractus ē illicitus. Tercio ibi ſit iuſtū p̄ciuꝫ qd̓ſit ẜm cōmunē eſtimationē terre ꝯſuetudinē. vel coiter in illis terris. x. vel. xj. marcas vna. ſi minorip̄cio emerent̉ eſt licitus ꝯtractus. Quarto requirit̉iuris ſolēnitas in venditione emptione tali ẜuanda ꝯſuetudo loci laudabilis vt fiat publice cum de creto

v v

Lij.

A