Sermo.LV.
Cibabis nos pane lachrymaꝝ qui panis adiungit̉ p̄cedenti. Cum .n. homo meditat̉ peccatoꝝ ſuoꝝ ſarcinaꝫpn̄tis incolatus vite miſeriam. ⁊ vite eterne gloriā. ſuaꝫimbecillitatē. ⁊ dei erga ſe bonitatē. in tali meditatōe exardeſcit ignis deuotōis ⁊ reſoluit̉ cor in lachrymis comnunctōis. ⁊ tunc recurrit ad p̄ſidiū orōnis. de hoc paneCaſſiodo. ſuꝑ pſal. Quēadmodū deſiderat. ſuꝑ illo verſu fuerūt mihi lachryme mee panes die ac nocte ⁊cͣ. Fletus cibꝰ eſt animaꝝ. corroboratio ſenſuū. abſolutio peccatoꝝ. refectio mentiū lauacrū culparū. Un̄ legit̉ d̓ beato Aug. ꝙ poſt cōuerſionē ſuaꝫ ⁊ baptiſmū flebat vberrime in hymnis ⁊ canticis recogitans priſtinos erroresnec ſatiabat̉ illis diebꝰ ⁊ noctibꝰ dulcedine mirabili cōſiderare altitudinē cōſilij dn̄i ſuꝑ ſalutē generis humani. Quintus panis ẜm Bern̄. eſt labor penitentie. de qͦpſal. Labores manuū tuarū. qꝛ māducabis beatus es.⁊ hic panis neceſſarius eſt. qꝛ vt dic̄ Aug. de pnīa. Nōſufficit mores in melius mutare ⁊ a malis actibꝰ recedere niſi de his q̄ facta deo ſatiſfacias per pnīe laborem etdolorem. Et lꝫ penitentionalis panis videt̉ eſſe durus⁊ inſipidus. amanti tn̄ anime dulcis eſt ⁊ ſuauis. qꝛ dicit ph̓s in ꝓbleumatibꝰ. Panis durus qn̄ ad ignem incaluerit mox intus molleſcit. exterius v̓o indureſcit eteſibilior quidē fit rubeſcit ⁊ fumeſcit. Sic eſt de pane penitentie qui ad ignem pnīe calefactus molleſcit intus īanima vt homo cuꝫ gaudio agat pnīam ⁊ exterius dureſcit ad ip̄ius tolerantiā. quia dicit Hiero. Nullus lahor durus. nullum tempꝰ longum eſſe debꝫ quo gloriaq eternitatis acquirit̉. Sextus panis eſt iocunda vnanimitas ſocialis. qua homines in dilectione viuunt. de qͣpſal. Ecce qͣꝫbonū ⁊ qͣꝫiocūdū habitare fratres in vnū.⁊ hic bene dicit̉ panis. quia paſcit ⁊ cōfortat viuētes incōmunitate eccl̓ie. De quo. j. Corinth. j. Unus panis ⁊vnū corpus multi ſumus omnes qui de vno pane ⁊ d̓vno calice ꝑticipamus. vbi dicit glo. licꝫ multi ſumꝰ tn̄ſumus vnus panis vnione fidei ſpei ⁊ charitatis ⁊ mutua operū dei exhibitōe. Et qꝛ vnum ſumus vnuꝫ ſentire debemus. ex quo ptꝫ totam cōgregatōeꝫ cenſeri qͣſivnum panē ex multis granis cōfectū. Et hoc myſteriūpacis ⁊ charitatis xp̄s in ſua menſa cōſecrauit. dic̄ glo.ibidem. ꝙ vicꝫ cōmunicauit apl̓os omnes de vno pane corꝑis ⁊ ſanguīs ſui. de hoc pane vnitatis dicit Angu. in li. de ciui. dei. Tale inquit bonū eſt bonū vnitatꝭ⁊ charitatis vt rebꝰ creatis nihil gratioſius ſolet audirinihil delectabilius cōcupiſci nihil vtilius poſſideri. Etſubdit. Spūs .n. humanus nūqͣꝫ viuificat membra niſi fuerint vnita pace. Septimus eſt panis euchariſtie.de quo Ioh̓. vj. Panis quem ego dabo caro mea eſt ꝓmundi vita. Et ibidē dicit xp̄c. Ego ſum panis viuusqui de celo deſcendi. ſi qͥs māducauerit .ſ. digne ex hocOpane. viuet ineternū. Ꝙͣtum ad tercium ponit̉ chriſtiaugmentantis ptās ibi. ⁊ ſuſtulerunt qd̓ ſuꝑauerat defragmentis ſepteꝫ ſportās. Moraliter ꝑ ſeptēm ſportasremanentes ſignificant̉ ſeptē dotes que reſeruant̉ dande poſt hanc vitam. quaruꝫ tres ſunt anime ⁊ quatuorcorꝑis. quibꝰ ſponſa xp̄i dotabit̉ qn̄ in domū ſponſi deducet̉. vt dicit Uincen. in Spe. hyſto. li. xxxij. c. xxxiiij.Prima dos anime ꝓpter quaꝫ dicit̉ Beata eſt cognitionis claritas. de qua dicit̉ Thobie. ix. Beatus ero ſi fuerint reliquie ſeminis mei ad videndū claritatē hieruſalem vicꝫ celeſtis. Et Iohā. xvij. dixit xp̄c. Hec eſt vitaeterna vt cognoſcant te ſolum verum deum ⁊ quē miſiſti Ieſum xp̄m. Cum igitur iſta cognitio ſit clara deiviſio. Ideo beatus Augu. in li. de videndo deum. mouet breues queſtiones dicens. Si queris vtrum deuspoſſit videri: reſpondeo pōt. Si queris vnde ſciam? reſpondeo ꝙ legit̉. Beati mundo corde qm̄ deum videbunt. Si queris quomodo deus ſi ſit inuiſibilis pōt videri? Rn̄deo eſſe inuiſibilē natura videri cum vult etſicut vult pōt ⁊ ſub quali ſpecie placuit alicui apparere.
Si queris. quō euꝫ vidit Cayn ſceleratus qn̄ de ſuo ſeclere rep̄henſus ⁊ induratus eſt. Si beati ⁊ mundo corde deum vident? rn̄deo non quidē eſſe conſequens vtetiam videant deuꝫ qui voces aliqn̄ ab eo audiunt necviderunt illi cum audierūt vocem. Clarificaui ⁊ iteruꝫclarificabo. nec mirum ſi non viderunt in tali ſpecie cuꝫmundi ip̄m ſubiecta creatura viderūt. Si queris vtrūetiam ſicuti eſt poſſit aliqn̄ videri? Rn̄deo filijs hoc ꝓmiſſum eſſe de quibꝰ dictum eſt. Scimus cuꝫ apparuerit ſimiles ei erimus. Si queris. vnde eum videbimusRn̄deo vnde angeli eum vident quibꝰ tunc erimus ſimiles ⁊ equales. Si queris quō eſt viſibilis cum inhabitet lucem inacceſſibilē? Rn̄deo quis eſt natura inuiſibilis pōt tn̄ videri qn̄ vult. nunꝙͣ videtur vt totūs cōp̄hendatur. Sed vt videat̉ omnia mala ſunt tolerāda.hec Aug. Sed circa hanc dotem poſſet dubitare quisvtrum in ſola viſione aut cognitōe diuinitatis beatitudo conſiſtat? Rn̄detur ꝙ in ſola viſione nō cōſiſtit beatitudo. Nam iuxta determinatiōem Benedicti papein extrauagāte de viſione animarū. beatitudo conſiſtieſſentialiter in fruitione dei. Ideo dicit. b. Aug. li. v. cōfeſſionū. ꝙ beatus eſt qui fruit̉ ſummo bono. Sed contra hoc inſtaret quis. d. videt̉ ꝙ beatitudo cōſiſtat in viſione aut cognitione ꝑ dictum ſaluatoris vbi ſupra. heceſt vita eterna vt cog. ⁊cͣ. Similiter ꝑ beatū Augu. li. d̓trinita. c. xxxiij. Uiſio inquit dei clara ⁊ facilis eſt finisomniū actionū noſtraꝝ ⁊ ꝑfectio gaudioꝝ ⁊ fidei merces ⁊ vita eterna. Et ibidem dicit. Uiſio ē ſola ſummuꝫbonum ⁊ premiū ⁊ finis. Eſt aūt iſta cauſa ẜm eundeꝫibidem. c. xxxvij. Quare xp̄s in iudicio apparebit om̄ibus tam bonis ꝙͣ malis in forma humana. Sed in for 1ma dei ſolum iuſtis non impijs ne videant diuinitatisgloriā in qͣua ſola beatitudo cōſiſtit. Ideo dicit ꝓpheta.tollat̉ impius ne videat gloriā dei Eſa. xxvj. Rn̄det egidius ſuꝑ. j. ſenten. li. j. Ad dictuꝫ ſaluatoris. ꝙ ſaluatornō vult aliud dicere ꝑ iſta verba niſi ꝙ cognitio ⁊ viſioeſt vita eterna in ordine ad voluntatē. Quia ſicut intellectus cognoſcit diuinitatē. ſic volūtas diligit ⁊ in vtroqꝫ cōſiſtit beatitudo. vt dicit bea. Aug. in li. ij. de liberoarbitrio. c. xxij. ⁊ .xxvij. Sed ad dictū Aug. inductumpoſſet ꝑ iam dicta rn̄deri. ſed tn̄ pōt breuiter dici quando Aug. dicit ꝙ viſio eſt tota merces ꝙ nihil aliud vultdicere niſi habita viſione habet̉ tota merces. ⁊ tota merces includit fruitōem ⁊ delectatōem immortalē ⁊ certitudinē ſue ꝑpetuitatis. vt dicit Augu. li. xiij. de trini. c.xvij. ⁊. xix. Ad qd̓ dictum Aug. quare xp̄c non apparebit malis in iudicio in forma diuinitatis? Dicunt doct.ꝙ lꝫ deus poſſit oſtendere eis dilectōem delectatōnis ⁊gaudij. non tn̄ ꝓpter hoc eſſent beati. totaliter tn̄ ne videant gloriā ſuam quia tali viſione ſunt penitus indigni. Secunda dos ſignificata ꝑ ſecundā ſportam eſt cō. ⁊prehenſionis ſecuritas. Iuxta illud pſal. lxvj. Beatusquem elegiſti ⁊ aſſumpſiſti inhabitabit in atrijs tuis .ſ.celeſtibꝰ per ſecuram ⁊ eternam comp̄henſionē. vbi notat glo. magiſtri. ꝙ dn̄s elegit beatū per gratiā a maſſapeccatoꝝ quē vicꝫ elegit gratia p̄deſtinatōis. vn̄ ait. nōvos me elegiſtis. ſed ego vos elegi .i. aſſumpſit in ſorteꝫſuam .i. in eternā requiem. qꝛ xp̄c recipit quemlibet fidelem ⁊ beatū in adoptōem filioꝝ. Et ſubdens mouet q̄ſtionem quare beatus dicit̉? ⁊ rn̄det ꝙ ideo. qꝛ habitabit nō mouendus in atrijs tuis hieruſalē. hec gloſa. Etquia beatus non eſt inde mouendus ſecure ⁊ eternalit̓comp̄hendit ip̄am diuinam eſſentiā. ⁊ nō ſumit̉ hic cōp̄hendere ꝓ penetrare ꝓfunditatē immenſitatis diuīe.qꝛ hoc cuilibet creature impoſſibile ē. ſed ꝓ attingere vtbeatꝰ attingit ad ꝯtemplandū faciē diuinitatis eternaliter. Iō dic̄ psͣ. lxxxiij. Beati qͥ habitāt ī domo tua dn̄ein ſecū. ſe. lau. te. Et rō ē ẜm De. lombardū in glo. qꝛ ibinō eſt timor ſeꝑatōis. ſꝫ potiꝰ ſecuritas et̓ne ꝯtēplatōis.Et tercia dos correſpōdēs tercie ſporte ē dilectiōis ſua