.IV.Sermo
tis hominē liberat quem ſola potentia equiſſime liberare potuit. vt dicit Ambro. ⁊ allegat̉ a magiſtro li. iij. diſ.xviij. c. vlti. Propter primū peccatū homo ſub poteſtate dyaboli erat ⁊ non potuit aliqua pura creatura inueniri que tantū potuit ſe humiliare quantū primus homo ſuꝑbiuit niſi ſolus xp̄c qui fuit deus ⁊ homo qui inſe impleuit omnē iuſticiā .i. conſūmatiſſimā qua maioreſſe non potuit. hec Ambro. Ideꝫ magiſter qui ⁊ ſupradi. xx. c. ij. Iniuſte inquit ad ſe tenebat dyabolus hoīeꝫSed homo iuſte tenebat̉. quia dyabolus nunqͣꝫ meruit ptātem habere ſuꝑ hoīem. Sed homo meruit ꝑ culpam pati dyaboli tyrannidē. Si ergo deus qui vtriqꝫ p̄erat potentia hominē velle liberare ſola iuſſionis virtute poterat rectiſſime liberare. Sed ob hanc cauſam premiſſam iuſticia vti humilitatis voluit qui dum in carne mortali crucifixus eſt iuſtificati ſumus .i. ꝑ repromiſſionē peccatoꝝ erati de poteſtate dyaboli. ⁊ ita a xp̄o iuOſticia dyabolus victus eſt nō potentia. Ꝙtum ad ſecūdum ponit ſeruitutē liberati .ſ. hominis ſtudioſam. cuꝫdicit. Serui aūt facti deo. Vbi nota qn̄ aliquis dn̄s terrenus aliquos hoīes de ptāte tyranni liberaſſet illi merito ſerui ſui facti eſſent. Sed dn̄s noſter ieſus xp̄c liberauit nos a ptāte dyaboli tyranni infernalis qui totuꝫgenus humanū vinctū tenebat. quare merito ei ſeruiretenemur. Et qualiter hec ſeruitus fieri debeat oſtenditapl̓s Paulus ſupra in epl̓a hodierna. Sicut inquit exhibuiſtis membra veſtra ſeruire immūdicie ⁊ iniquitati ad iniquitatē. ita nunc exhibete mēbra vr̄a ſeruire iuſticie in iuſtificatōem. q. d. Sicut omnia membra exhihuimus ad ſeruiendū dyabolo. ita exhibemus omniamembra ad ſeruiendū deo. Exēplū de ſancta maria magdalena. de qua dicit Greg. in omel̓. Quot in ſe habuitoblectamenta tot de ſe inuenit holocauſta. cōuertit adnumerū virtutū numerū criminū vt totuꝫ ſeruiret deoin penitentia quicquid ex ſe deum cōtempſit in culpa.Non ſic faciūt multi. quia etſi corꝑe ſeruierūt deo ieiunando de poſſeſſionibꝰ ſuis ſeruiunt dyabolo auare cupiendo. ⁊ nc claudicāt in duas ꝑtes. Quibꝰ dicitur. iij.Reg. xviij. Uſqꝫ quo claudicatis in duas ꝑtes ſi dominus eſt deus ſequimini eum .ſ. ei tam corꝑe ꝙͣ rebꝰ ẜuiendo. qꝛ nemo pōt duobꝰ dn̄is ſeruire Math. vj. Ideodicit̉. j. Reg. vij. Preparate corda veſtra dn̄o ⁊ ſeruiteilli ſoli. Et Math. vij. Dn̄m deum tuum adorabis ⁊ ilTli ſoli ſeruies. Eſt tn̄ notandum ꝙ ſeruiētes deo vt dicitBern̄. in quodā ſermone ẜm triplicē ſtatum .ſ. incipiētium ꝓficientiū ⁊ perfectoꝝ debent ſe tripliciter in virtutibꝰ exercere. Primo dicit ꝙ ſeruientes deo qͣꝫtuꝫ adſtatum incipientiū debent ſe ſic in virtutibꝰ exercere ꝙtꝑe tentatiōis a lapſu peccati ſe teneāt. Iuxta illud Sapien̄. Fili accedens ad ſeruitutē dei ſta in iuſticia. glo. erga ꝓximū ⁊ timore ante deum. ⁊ p̄para aīam tuam adtentationē vicꝫ vt non ꝯſentias tentationi ⁊ redeas inpeccatū Eccī. ij. Et hoc eſt eis neceſſariū. qꝛ non ſolū eſttentationes ſuſtinere verūetiam poſt ſanctam conuerſatōem fortiores cōflictus tentationū ſuſtinebunt. Iuxta illud Chryſo. in omel̓. Quiſquis poſt baptiſmū maiores ſuſtinens tentatōes non turbet etenim ꝓpter hocſuſcepiſti arma non vt vaces ſed vt p̄lieris. Ideo autētentatōem non ꝓhibet. primo vt diſcas qm̄ multo factꝰes fortior. deinde vt magnitudine donoꝝ non extollaris. tercio vt dyabolus exꝑientia cognoſcat ꝙ ꝑfectiorabſceſſiſti. quarto vt ꝑ hoc fortior reddaris. qͥnto vt crediti tibi theſauri ſignū accipias. Neqꝫ .n. dyabolus ſuꝑueniret tibi ad tentandū niſi tibi in maiore honore effectum videret. hec Chryſo. Et pōt addi ſextum vt vicꝫhomo ꝑ tentatōem fiat deo magis acceptus. Iuxta illd̓Fidelis aūt deus non patiet̉ vos tentari ſuper illud qd̓poteſtis ⁊ faciet cum tentatione prouentuꝫ .j. Corinth.iiij. Secundo dicit Bern̄. ꝙ ſeruientes deo qͣꝫtū ad ſtatum ꝓficientiū debent ſe ſic in virtutibꝰ exercere ꝙ ī eis
cōtinue ꝓficiant. Iuxta illud. Iuſtoꝝ ſemita quaſi luxſplendens ꝓcedit ⁊ creſcit vſqꝫ ad ꝑfectū dieꝫ. Prouer.iiij. Qd̓ verbū tractans. b. Greg. ⁊ allegat̉ de pe. diſt. ij.Pretereundū. In eoꝝ nāqꝫ animo .ſ. iuſtoꝝ bonoꝝ deſideriū atqꝫ intellectus lucis intime iam pars diei ē. Sꝫquia vſqꝫ ad finem vite in virtute ꝓficiunt ad ꝑfectamdiem. tunc veniunt qn̄ ad regna celeſtia ducti in ea lucequam deſiderant iam minꝰ aliquid habebūt. Tercio vtdicit Bern̄. Seruientes deo qͣꝫtum ad ſtatum ꝑfectoꝝdebent ſe ſic in virtutibꝰ exercere ꝙ tribulatōes ꝓ xp̄o libenter ſuſtineant exemplo apl̓i queꝫ neqꝫ mors neqꝫ vita potuit a charitate xp̄i ſeꝑare. Ad Roma. viij. Sꝫ qꝛnullus pōt ſic ſeruire deo ſine dono dei ⁊ gratia ẜm Augu. li. xiiij. de ciui. dei. c. xxij. ⁊. xxiij. Ideo neceſſariū eſtdei ſeruitoribꝰ gratiam poſtulare de ip̄is nullatenus cōfidentes. Iuxta illud dictum Bern̄. Incaſſum laboratin acquiſitione virtutū qui eas ꝓpria virtute nitit̉ acquirere. Sed aliunde eas querendo .ſ. a domino virtutū qͥeſt chriſtus.¶ DDe eadem dn̄ica. Sermo ſecundus.Iſereor ſuper turbas.qꝛ ecce iam triduo ſuſtinent me nec habēt qd̓manducent. ⁊ ſi dimiſero eos ieiunos deficient in via Marci. viij. Pli. in hyſt. na. dicit ꝙ inter oīaanimalia aquila eſt maxime liberalis. Nam auibꝰ eamſequentibꝰ cōdiuidit predam quā cepit. ideo eam ſemꝑalie aues ſolent inſequi ſperantes ꝙ de ip̄ius preda eisdebeat aliqua portio imꝑtiri. Moraliter ꝑ aquilā q̄ eſtregina auium. ⁊ inter eas tenet principatuꝫ. deſignant̉dn̄i terreni qui ad ſil̓itudinē aqͥle debent erga ſuos ſubditos eſſe liberales qualis fuit Tyberius ceſar. de qͦ refert Suetoniꝰ eum dixiſſe. boni paſtoris eſt .i. ad eum ꝑtinet pecudes cuſtodire nō deglutire. Et beatꝰ Aug. deverbis dn̄i ſer. vj. loquens de bono p̄lato dicens. Bonus ſi fuerit qͥd tibi p̄eſt nutritor tuus eſt. ſi malus fuerit tortor tuus eſt. Et principal̓r debet vnuſquiſqꝫ dn̄sſiue ſpūalis ſiue ſecularis ꝓuidere diligenter ſuis ſubditis qn̄ eū ſequunt̉ in aliqͣ expeditōe. qꝛ aqͥla p̄uidet alijsauibꝰ ſe ſequētibꝰ. iō de dauid legit̉ ꝙ ſꝑ fecit ꝓuiſioneꝫſuis militibꝰ qͥ ſecū erant. Nā cum ſemel eſſet in deſerto ⁊ non haberet neceſſaria miſit ſeruos ad Nabal provictualibꝰ vt paſceret ſe ⁊ ſuos. j. Reg. xxv. de ip̄o etiaꝫlegit̉ ꝙ adeo fuit liberalis ꝙ potius voluit ꝑ ſe carere qͣꝫmilites ſuos defectū habere. Nam legit̉. ij. Reg. xxiij.Cum eſſet in campo pugnaturus cum Philiſteis deſiderauit habere aquam de ciſterna bethleem dicens. Oſi qͥs mihi daret aquā de ciſterna que ē in bethleē iuxtaportā. qd̓ cū audiret viri tres fortes irruperāt in caſtraphiliſtinoꝝ ⁊ aquā ei attulerūt q̄ cū fuiſſet ei allata noluit bibere ſed dixit. nū ſanguinē iſtoꝝ q̄ ꝓfecti ſunt ⁊ aīarū periculū potabo? Et qꝛ nō ſuffecit iſta aqua etiā alijsmaluit ab ea ſuſtinere. Ita legit̉ in hyſto. regis Alexandri magni. cum quadā die ip̄e ⁊ exercitus eius iter agerent ceperūt hr̄e ſitim magnā quā cum alexāder ſufferre nō poſſet. quidā miles Seuilus noīe inuenit aquaꝫin petra cauata de qͣ impleuit caſſidē ſuuꝫ ⁊ attulit regiplus diligēs eiꝰ vitā qͣꝫ ſuā. Ille aūt ꝯuocās exercitū cōrā oībꝰ effudit ip̄am aquā in terrā nedū videret exercitus ꝙ ip̄e ſolꝰ biberet plus ſitire inciperēt. ⁊ ſic qͥ pauiteos dū habuiſſꝫ .i. maluit cū eis carere dū defeciſſꝫ. Sicad ꝓpoſitū xp̄s celitꝰ aquila adeo fuit liberalis ⁊ miſericors ꝙ ſequentē ppl̓m ſꝑ ſolicitus eſt paſcere. ſicut Io.vj. Quinqꝫ milia hoīm qui venerunt ad ip̄m pauit dequinqꝫ panibꝰ ⁊ duobꝰ piſcibꝰ. ⁊ hic quattuor milia deſeptem panibꝰ. Et hanc ſuā liberalē mīam on̄dit in verbis allegatis cum dixit. miſereor ſuper turbaꝫ. quia ecce iam triduo ſuſtinent me. In quibꝰ verbis euange-