.XLVI.

Sermo.XLVI.

docere. Iō legit̉ Thob̓. iiij. Honorem hēbis mr̄i tue.Cum Thobias mori debuit vocauit filium ſuum ⁊ docuit eum artes ſuas qͣs ipſe nouit quaꝝ vna fuit de honore mr̄is. ⁊ ne dei obliuiſceret̉ q̄ alia fuit. ſꝫ ſꝑ eius memoret̉. Tercio ne pctō conſentiret. inter has tn̄ habuitvnam ſubtilem artem ꝑ quam acqͥſiuit regnum celoꝝin ſpe ꝙͣuis non in re. ⁊ hec fuit miſcd̓ia ꝑ quaꝫ acqͥrit̉regnum dei. qꝛ dicit Petrus rauenē. ẜmone. Ecce deꝰamore paupeꝝ vendit regnum. ⁊ vt illud omnes emere valeamus ip̄m ꝓ fragmento panis expoſuit qͥs gͦ excuſare non ementem valeret quem tanta vilitas venditionis accuſat. Ideo Thobias hanc ſubtilem artem ꝑquam in breui magna lucraret̉ docuit di. Quātumcuqꝫ poteris eſto miſericors. ſi multum tibi fuerit multuꝫtribue. Si paꝝ ſtude illud impertiri. q. d. eque ꝓ parna ſicut ꝓ magna acqͥrit̉ regnum. Sic ⁊ xp̄c qͥ ꝯceſſit ſenominare patrem Math̓. vj. cum dixit. Sic orabitisPat̉ noſter qͥ es in celis. habuit ſpālem artem .ſ. miſericordiam quam didicit ab eterno. Sꝫ tn̄ hac v̓tute nō)eſt manifeſte vſus niſi cum de v̓gine fuit natus ⁊ extūcẜm Greg. Proprium eſt ſibi miſereri ⁊ ꝑcere. qui anteſolebat punire ⁊ ꝑcutere. iō hanc artem vicꝫ miſcd̓ie tāꝙͣ virtutem ſpecialiſſimam docuit filios ſuos ſanctosapl̓os quos p̄ alijs dilexit cum dixit. Eſtote miſericordes. In duibꝰ verbis pͥncipalit̓ duo tangit. Primo diuine miſeratōis inuitatōꝫ. ibi. eſtote miſericordes ſic̄ pr̄vr̄. Scd̓o humane iudicatōnis ꝓhibitionis. ibi. noliteiudicare. Circa pͥmū notandum Hol. ſuꝑ li. Sap̄. lec.cxxvj. dicit. Ꝙ miſcd̓ia domini fortis in hoīes eſt intēſiue. extenſiue ⁊ duratiue. Intenſine qꝛ parcit hominiin pctō qd̓ eſt tante malicie ꝙ homo nullo mō poſſet ꝑſe ſatiſfacere. Iō dicit Anẜ. li. ij. cur deus homo. c. vj. ꝙoportuit hominem deo dare aliqd̓ maius cum eo. qd̓ ēdeus ad ſatiſfaciēdum ꝓ pctīs ſuis. Sed ꝯſtat ꝙ hocnullo mō potuit facere. ⁊ iō deus miſericordit̓ eſt incarnatus. ⁊ vt ꝓ homine ſatiſfaceret factus eſt homo. Iōetiam dicit apl̓us ad Thitum. iij. Non ex oꝑbꝰ iuſticie q̄ fecimus nos ſꝫ ẜm ſuam miſcd̓iam ſaluos nos fecit. Iſta gͦ miſcd̓ia fuit fortis intenſiue. qꝛ dicit ph̓us .j.de celo. Ꝙ fortitudo potentie actiue terminat̉ ꝑ maximum in qd̓ pōt. Unde ſi aliqͣ potentia q̄ poſſet in aliqd̓ duplum. vel triplum. vel quadruplum. ⁊ ſic vſqꝫ adinfinitum. Illa potentia diceret̉ infinita intenſiue. Sꝫtalis eſt miſcd̓ia dei. qꝛ non eſt aliqd̓ pctm̄ ita turpe velmalicioſum ita difforme qͥn miſcd̓ia dei ſit maior ad dimittendum. Iō dicit b. Aug. O qualis dei pietas quānulla pōt ſuꝑare iniqͥtas vel impietas. Et Grego. ſuꝑEzech̓. Sicut ſcintilla in medio maris. ſic omnis malicia ad miſcd̓iam dei. Scd̓o miſcd̓ia dei eſt fortis in nosextenſiue. ⁊ hoc pōt duplicit̓ declarari. Prima a ꝑte ſb̓iecti ipſius. Scd̓o ex ꝑte hominis ſiue miſcd̓ie obiecti.A ꝑte qͥdem xp̄i. Sicut aliquis omnibꝰ vicinis ſuis riuulos ꝯcederet de fonte ſuo vt ſibi inde facerent aq̄ductus ꝓ ſuo libitu magne foret ſufficientie. Iſto mō deꝰpr̄ hn̄s filium qͥ eſt v̓bum ⁊ fons omnis bonitatis. qꝛfons ſapīe v̓bum dei in excelſis Eccͣi j. Miſit em̄ eumin mūdum. ⁊ miſit ſcaturiri de terra v̓ginalis ventrisvt eſſet operoſus ⁊ abundās oībꝰ. ꝑmiſit qͥlibet ſibi facere riuulum qn̄ oīm iudeoꝝ ⁊ gentilium flagellationi⁊ crucifixioni ſe dedit. ⁊ iō bene dixit pluralit̓ ꝑ ꝓph̓amdabo vobis miſcd̓ias ⁊ miſerebor vr̄i. Iere. xlij. Scd̓oapparet a ꝑte obiecti qd̓ eſt homo cui deus multiplicit̓miſeret̉. Reſeruādo vt caueat. expectando vt redeat.ꝯdonando ſi peniteat. Iō dicit Aug. li. ij. ꝯfeſ. c. ij. vij.Gratie tue deputo ⁊ miſcd̓ie ꝙ pctā mea tanꝙͣ glacieꝫſoluiſti. gr̄e tue deputo quecūqꝫ nō feci mala. Idē Augu. dicit iteꝝ. Largiſſima miſcd̓ia dei multis ac varijsmodis ſe humane aīe exhibet ⁊ impendit. Naꝫ pctōrem patient̓ expectat. benigne reuocat. hilarit̓ ſuſcipit.plene ignoſcit. grām multiplicat. multiplicataꝫ ꝯẜuat.

ꝯſeruatam remunerando coronat. Et be. Bern̄. enumerat ſeptem miſericordias dei. Prima ꝙ a multꝭ peccatis me eripuit ⁊ in ſeculum poſitum me a multis cuſtodiuit. Quis em̄ inquit nō videat ꝙ ſicut in multa cecidi. ſic ⁊ in alia poteram incidiſſe niſi me omnipotentꝭdei miſcd̓ia p̄ẜuaſſet. Iō fateor ⁊ fatebor niſi dn̄s adiuuerit me paulominus cecidiſſet in omne pctm̄ animamea. Secunda miſcd̓ia. qꝛ peccabam ⁊ ſtabam in ſceleribꝰ ⁊ tu abſtinebas a v̓beribꝰ. ꝓlongabam iniquitatēmeam ⁊ tu ꝓlongaſti pietatem. Tercia miſcd̓ia. quiaipſe viſitauit cor meum. ⁊ ſic immutauit vt fierent amara que prius dulcia fuerunt. Quarta ꝙ me penitētemmiſericorditer ſuſcepiſti. Quinta ꝙ mihi tempus penitendi. emēdandi. viuendi ⁊ ne recidiuū paterer auxiliūtribuiſti. In his qͥnqꝫ me a mal̓ liberaſti. In alijs duabus miſericordijs ſeqͥntibꝰ bona largirꝭ. Et iō ſexta miſericordia eſt. qꝛ gratia mihi ꝓmerendi dediſti. Septima qꝛ mihi ſpem obtinendi grām tribuiſti. hec Bern̄.Tercia miſcd̓ia dei eſt fortis in homines duratiue. qꝛqͣntumcunqꝫ homo peccat ſi poſt infinita mala in finetardiſſime penitere velit. recipit eum ſtatim de latronecui tardiſſime ⁊ breuiſſime penitenti dictum eſt. Hodie mecum eris in ꝑadiſo Lu. xxiij. Propter qd̓ dic̄ be.Bern̄. ſuꝑ can̄. Omnino ꝓpt̓ māſuetudinem q̄ in te p̄dicat̉ currimꝰ poſt te dn̄e Ih̓u xp̄e audiētes ꝙ nō ſpernis pauꝑem pctōrem ⁊ non abhorres. Non abhorruiſti latronem penitētem. nō lachrymātem peccatricemnon chananeam ſupplicantē. non dep̄henſam in adul̓terio. non ſedentē in thelonio. nō ſupplicantē publicanum. nō negantē diſcipulum. nō ꝑſecutorē diſcipuloꝝnō ipſos crucifixores tuos. hec ille. Et Aug. Deus inqͥt miſericors eſt. pctā em̄ ꝯdonat. ꝯuerſis patiens eſt.ſuꝑ pctōres donec ꝯuertant̉ expectat. qn̄cunqꝫ cōuerſiſunt eos benigne ſuſcipit. Sꝫ notādū ꝙ miſcd̓ia hoīsꝭad hoīem īuenit̉ heu debilis ⁊ modica intēſiue extēſiue⁊ duratiue. Intenſiue qꝛ vix aliqͥs modus ad ꝯpatiendum cuicūqꝫ reꝑit̉. qꝛ adimplet̉ iaꝫ illud. ij. Thimo. iij.Erunt homines ſeipſos amātes. Extēſiue. qꝛ ſi aliqͣ ſitꝯpaſſio hominis ad alium aut forte ad ꝯſanguineum.nō ad exͣneum ad amicum ⁊ ad familiarē ⁊ non vltra.iuxͣ illud Eccͣi. xviij. Miſeratio hoīs ad ꝓximū ſuum.miſcd̓ia aūt dei ſuꝑ oēm carnem. Contra qd̓ dic̄ Hiero. ad Demetriadem v̓ginem. Da pauperibꝰ non diuitibus. non ꝓpinquis. non ad luxuriam ſꝫ ad neceſſitatem. Nec in eis aliquid conſideres niſi paupertatem.laudent eſurientia viſcera. non eructuantium opulenta conuiuia. Similiter in quibꝰ eſt miſerandum on̄ditAmb̓. li. de offi. j. Sunt inquit quidaꝫ qui malunt miſeria tacite egeſtatis aſtringi quā publica petitione cōfundi. hiqꝫ ſunt inueſtigādi ⁊ ab occulta neceſſitate reẜuandi vt ꝑ hoc amplius gaudeant ꝙ pauꝑtati conſulunt ⁊ pudori. Et Iohannes Chryẜ. ſuper epiſtola adHebre. Qui amico benefacit plerunqꝫ non ꝓpter deum benefacit. qui autem ignoto vtiqꝫ ꝓpter deum benefacit. hec Chryẜ. Item duratiue. quia miſericordiahominis non durat diutius ꝙͣdiu homo cernit̉ oculisſicut porcus compatit̉ ſocio ꝙͣdiu audit eum clamare.Ideo dicit̉ Oſee. vj. Miſericordia veſtra quaſi nubesmatutina. ⁊ quaſi ros mane pertranſiens. Non ſic docuit Thobias filium ſuum. ſed ait. Quomodo poterisita eſto miſericors. quaſi diceret. non ſolum in preſentia pauperis. ſed etiam in abſentia illius Thobie. iiij.Et apoſtolus ad Collo. iij. Induite vos ſicut electi deiſancti ⁊ dilecti viſcera miſericordie. Multi em̄ ẜmonibus compatiunt̉. ſed operibꝰ pauci. tamen de ſolis operibus miſericordie fit computatio in iudicio generali.Sicut teſtatur Petrus rauenen̄. in tercio ſermone. Inregno celi coram omnibus angelis in conuentu reſurgentium. ꝙ Abel paſſus ſit. ꝙ mundum ſeruauitNoe. ꝙ Abraham fidem ſeruauit. Moyſes legem