Sermo.XL.
ſtas qd̓ mulieres decet ꝓmittentes pietatem per operabona. quaſi diceret. ita ꝙ pecunia nō expendatur in talibus vanis ⁊ curioſis ſꝫ in operibus pietatis. hec omnia ad ſobrietatem iſtam videntur pertinere. Ideo dicit Auguſtinus in regula. In omnibus motibus nihilfiat quod cuiuſqͣꝫ offendat aſpectum. Sed quod vr̄amdecet ſanctitatem. Et Amb̓. de offi. lib̓. iiij. Sermonesinquit proferimus libra iuſticie examinantes. vt ſi grauitas in ſenſu. tamen in ſermone pondus ac in verbismodus temperantia cordis habeat animi mundiciamiuſticia miſericordiam. prudentia pacem. fortitudo māſuetudinem. Hec ille. Iſta ſobrietate carent diſſoluti ⁊voluptuoſi homines ꝙdiu ſunt incolumes ⁊ ſani quiꝓpter corporis caliditatem ⁊ animi leuitatē infra ſemetipſos nō poſſunt conſiſtere. Sed ſi febre corripiātur ꝑvnam hebdomadam vel duas ſtatim fiunt ſobrij ſaltēad tempus. Ideo ſignāter dicit ſapiens Eccͣi xxxj. In. firmitas grauis ſobriam facit animam. Tercia ſobrietas eſt abſtinentia ſine ingurgitatione in parte nutritiua. Et ſic de ea loquitur Sap̄. Eccͣi. xxj. Eqͣlis vita omnibus vinum in ſobrietate. ſi bibas moderate eris ſobrius. Idem Ecc̄i. xxix. Iintium vite hominis aqua ⁊panis. Glo. id eſt cibus ⁊ potus moderatꝰ. De iſto etiam loquitur apoſtolus ad Titum. ij. Iuuenes hortare vt ſobrij ſint adoleſcentulas vt viros ſuos ament. diligant filios ſuos prudentes caſtas ⁊ ſobrias. ſcilicet incibo ⁊ potu domus curam habentes. De hac etiamOrige. omel̓. xxxvij. Sobrietas omniū virtutum mater eſt. Circa hoc notandum ꝙ hec virtus ſobrietas admulta valet. Primo ad corporis ſanitateꝫ. Iuxta illudEccͣi. xxxj. Sanitas eſt anime ⁊ corporis ſobrius potusCui concordat Criẜ. ſuper epiſtola ad Heb̓. Et allegatur de conſecra. diſti. v. c. nihil. Nihil inquit ſalutem.ſic nihil ſenſuum acumen operatur. nihil ſic egritudinem fugat ſicut moderata refectio. Et infra. Fames inquit in paucis diebus aufert hominē ⁊ liberat eum exhac vita penali. exceſſus v̓o ciborum conſumit ⁊ putreſcere facit corpus humanū. ⁊ macerat egritudiue diuturna ⁊ tunc cum mortē crudeli conſumit. Secūdo advite diuturnitatem. Iuxta illud Eccͣi .xxxvij. Qui aūtabſtinēs eſt adijciet vitaꝫ. Et hec fuit vna cauſa quareſancti patres tamdiu vixerūt .ſ. abſtinentia cibi ⁊ pōtTercio valet ad ſpiritualem ⁊ corporalem iocunditatēIuxta illud Eccͣi .xxxj. Exultatio corporis ⁊ anime vinū moderate potatum. De hac etiaꝫ dicit Criẜ. vbi sͣ.Sufficientia inquit cum nutrimento ⁊ ſoſpitatem ſimul etiam ꝓcurat ⁊ voluntatem. id eſt hilaritatem ẜmglo. abundantia v̓o morbum facit. ⁊ moleſtias ingerit.⁊ egritudiuem generat ⁊ facit. Cui conſonat Grego. inmoral̓. Si a carne hoc quod licet abſcindimus mox inſpiritu hoc quod delectat inuenimus. homo em̄ ſobriꝰdelectabiliter viuit dormiendo ⁊ vigilando Eccͣi. xxxj.Somnus ſanitatis in homine parco dormiet vſqꝫ admane. ⁊ anima ipſius in ipſo delectabitur. Quarto ſobrietas rationis ſeruat libertatem quā eius oppoſitumſcilicet ebrietas conſueuit impedire. quia dicit Hiero.In epiſtolis. Qui inebriat̉ mortuus eſt ⁊ ſepultꝰ. IdeoEdicit ſapiens Eccͣi. xxxj. Ne comprimaris in conuiuiovino. Hic orit̉ dubitatio vtrum quelibꝫ ebrietas ſeu qͥlibet exceſſus in cibo vel potu virtutem ſobrietatis deſtruat? Quod ſi verum ſit omnis exceſſus in cibo velpotu mortale peccatum erit. Ad hoc dicendum ꝙ duplex eſt modus ſiue menſura ꝑtinens ad ſobrietatem.vnus attenditur in cōmenſuratione nature. vnde mēſurate ſumit cibum ⁊ potuꝫ qui ſumit quod neceſſariūeſt ⁊ ſufficit nature. īmoderate v̓o qui ſumuit plus ꝙͣ neceſſarium eſt. ⁊ iſte exceſſus poteſt eſſe venialis ⁊ mortalis. vnde nō omnis exceſſus deſtruit virtutem ſobrietatis. Alius modus attendit̉ in comꝑatione boni temvoralis ad eternū. vnde ẜm hunc modā ſeruat quis in
ſumendo cibuꝫ ⁊ potum menſuram qn̄ temꝑale bonūnō p̄fert vel equat bono eterno. Immoderate v̓o ſe habet ſumendo cibum ⁊ potum cū temꝑale bonū prefertvel equat eterno. Et talis exceſſus mortale eſt peccatuꝫ⁊ deſtruit virtutē ſobrietatis. Ꝙͣtum ad ſecundū hor Qtatur apl̓us ad ſollicite vigilandū cum dicit. ⁊ vigilate.vbi nota qn̄ homo in nocte vbi ſibi īminet periculumambulat. nō dat ſomnū oculis ſuis: ſed ſollicite vigilatne aliquod damnū capiat. ⁊ horas noctis nūerat attente atqꝫ penſat vt ſic ſe ſolerter cuſtodiat. Moraliter noxeſt p̄ſens vita. ẜm illud Eſa .xxvj. Anima noſtra deſiderat te in nocte. id eſt in p̄ſentis vite obſcuritate. Iniſta ergo nocte p̄ſentis vite ambulamus in qua multapericula demonū nobis aduerſantiū habemus. Sicutteſtatur Grego. in omel̓. In p̄ſenti inquit vita quaſi invia ſumus. qua ad patriam ꝑgimus. maligni aūt ſpūsquaſi quidam latrūculi iter noſtrū obſident. ideo neceſſe eſt vt vigilemus. ẜm illud psͣ. cxx. Ecce nō dormitabit neqꝫ dormitet qͥ cuſtodit iſrael. id eſt aīam que videthic deū ꝑ fidem. vel hic videt eum in ſpe. ibi autē in re.id eſt in veritate. vn̄ p̄ſens vita ad inſtar noctis diſtinguitur in tres vigilias. quarum quelibet habet tres horas. Prima vigilia eſt mundi cōtemptus. In hac debꝫhomo ſollicite vigilare ⁊ videre. quia ꝑ multas tribulationes docet nos mundus ſeipſum cōtemnere. Sicutdicit Grego. Ipſe mundus cum tot amaritudines nobis inijciat. cum tot calamitates ingeminat. quid aliudniſi vt nō ametur clamat? Iſta vigilia habꝫ tres horasquia tres ſunt res quas affectat homo mundanus. Dehoc Inno. de vi. hu. condi. lib̓. ij. c. j. Tria ſunt que ſolent homines affectare opes voluptates ⁊ honores.de opibus praua. de voluptatibus turpia. de honoribus vana ꝓcedunt. Prima ergo hora eſt contemptus Ropum aut diuitiaꝝ. debent ergo diuitie cōtemni. quianihil ſunt Sap̄. vij. Diuitias nihil dixi eſſe in comꝑatione illius ſcꝫ ſapientie. ſuꝑ quo dicit Holcot lec. lxxxix.Unde dicunt̉ diuitie nihil. qꝛ ꝓ eis ſe homines annihilant. irritando. inſidiando. machinando. ⁊ bellando.Nam ꝓpter diuitias vnuſqͥſqꝫ anihilare nititur aliumSecūdo dicunt̉ nihil. quia in maxima neceſſitate ſcꝫ inmorte ⁊ in iudicio nō iuuāt. qn̄ homo maxime indigettunc dn̄m ſuū derelinquūt. Iuxta illud psͣ. lxxv. Dormierūt ſomnū ſuum ſcꝫ mortis omnes viri diuitiaꝝ etnihil inuenerūt in manibꝰ ſuis. Et Iob. xxvij. Diuescum dormierit nihil ſecum affert. aperiet oculos ſuos⁊ nihil inueniet. Tercio dicuntur nihil. quia nō ſatiātanimū poſſidentis. Sicut vacuum dicit̉ nihil Eccͣs .j.Non ſatiabit̉ oculus viſu nec auris auditu implebit̉.nec mirū. qꝛ oīa terrena ſunt vacua Hiere. iiij. Aſpexiterrā ⁊ ecce vacua erat ⁊ nihil. Secūda h̓ora eſt ꝯtēptus qvoluptatū. qꝛ dicit Criẜ. in li. de reꝑatione lapſi. Quidꝓfuit illis qui in luxuria corꝑis ⁊ in pn̄tis vite voluptatibus vſqꝫ ad diē vltimū ꝑmanſerūt: intuere nunc ſepulcra eoꝝ ⁊ vide ſi eſt in eis aliquid iactantie ſeu veſtigium. Si aliqua luxuriaꝝ vel diuitiaꝝ ſigna cognoueris. reqͥre nūc vbi veſtes ⁊ ornamēta ꝑegrina. vbi ſpectacl̓oꝝ voluptas. vbi ⁊ ſecutoꝝ turbe. conuiuio ceſſitopulentia. riſus. iocus. ⁊ īmoderata atqꝫ effrenata leticia qͦ abijt. quo abſceſſit. vbi illa nunc. vbi ipſi. qͥs finisvtrorūqꝫ? intuere diligentius ⁊ accede ad ſinguloꝝ ſepulcra. Et recordare hunc eſſe corpoꝝ finem etiaꝫ ſi indelitijs ⁊ leticia. Si in labore ⁊ ꝯtinentiā tranſierint vitā. hec Criẜ. In illa hora ſi iſta cogitaueris voluptateꝫnō amabis. Tercia hora eſt ꝯtemptus honoꝝ. Vnde. Tdicit Robertꝰ Hol. ſuꝑ li. ſap̄. lec. lxxxix. Honor mūdi ē qͣſi equꝰ eleuās hoīem a terra ⁊ portās eū ſuauiter.qꝛ delectari ē hōi honorari ꝑmyſteria hoīm adulatōesīclinatiōes. genuflexiōes. ⁊ vocari dn̄e ⁊ mgr̄. ſꝫ caueātiſti honorati. qꝛ iſte equꝰ ē valde doloſus. Iuxͣ illud psͣ.xxxij. Fallax equꝰ ad ſalutē. qꝛ in fine ſuos aſſeſſores gͣ-