Dn̄ica. III. poſt Trinitatis

fallax equus ad ſalutē. ẜm psͣ. xxxij. Non poſſunt eosfalſis deceptionibꝰs ducere ⁊ portare ad peccatum. Sꝫcum biberint vinum ⁊ inebriati fuerint adeo leues fiunt vt eo facilius cōſentiūt in om̄e malū. Exemplū ptꝫ⁊ figura in Loth Gen̄. xix. Qui adeo magnus fuit invirtutibus vel virtute hoſpitalitatis. ꝙ omēs peregrinos recepit ⁊ intantum fuit caſtus ꝙ inter zodomitasmanſit ꝯtinens ⁊ pudicus. Si illum quē zodoma nonvicit vina vicerunt. Nam filie ipſius eū vino inebriauerūt dicētes vna ad alterā. pater nr̄ ſenex eſt. q. d. Cito deficiet ei virtus generādi. ⁊ nullus viroꝝ manſit interra. qui poſſit ingredi ad nos. Credebant em̄ vt dicitglo. Sicut ꝑ diluuiū om̄s mortui fuerāt. ita ⁊ intentio.Iō habuerūt piā intētionē ſcꝫ ꝯſeruationē generis humani. licet malo medio ad hoc vellent venire ſcꝫ ꝑ inceſtum cum patre quod eſt deteſtabile. veni inquit vnaad aliaꝫ ⁊ inebriamus eū vino. qd̓ ẜm glo. nobiſcū portamus. Et dicūt aliqui ꝙ in iſto vino miſcuerūt aliquaq̄ habebant virtutē inebriandi ⁊ ꝓuocandi ad coitumignorante patre. ⁊ ſic dormierūt cū eo ⁊ ille nō ſenſit. Ꝙdicit glo. Loth euigilans de nocte bene aduertit mulierē iuxta ſe ⁊ cognouit eam carnaliter. Sed ꝙ eſſet filiaignorauit. qꝛ calefactus vino nō recoluit ꝙ vxor ſua eſſet mortua. ⁊ ideo credebat ſe eſſe cum ea. ꝓpter qd̓ dicit̉in canone. Sane. xv. q. j. Sane inquit dixerint ebrietatē vitandā. ꝑ quā crimina cauere nō poſſumus. Namſobrij cauemus. ꝑ ebrietatem ignorantes cōmittimusneſciūt qͥd loquunt̉ qͥ nimio vino indulgent iacent ſepulti. Ideo apl̓s in verbo ꝓpoſito ad ſobrietatē nos inducit. cū dicit ſobrij eſtote. ⁊ mouet ad duo. pͥmo ad ſobrie viuendū. ibi ſobrij eſtote. ſecūdo ad ſollicite vigilādum ibi. ⁊ vigilate. Ꝙtuꝫ ad pͥmū monet ad ſobrie viuendū. Pro quo nota. magiſter li. xvj. ꝓprietatū. Bartho. dicit ꝙ ametiſtus eſt lapis indicus inter gemmaspurpure nō obtinet pͥncipatū. Nam ꝯtra ebrietatē fac̄vigilem. malam repellit cogitationē. bonū affert intellectum ⁊ mollis eſt ad ſculpendū. Iſte lapis moraliterſignificat ſobrietatis virtutē que ꝯtra viciuꝫ ebrietatisfacit hoīem vigilem. repellit malā luxurie cogitationeꝫ⁊cͣ. ⁊ in ſacra ſcriptura reperit̉ triplex ſobrietas neceſſaria hōi virtuoſo. debet em̄ habere ſobrietatē vt ſit ſcientia ſine p̄ſumptione in ꝑte intellectiua. vt ſit ꝯtinentiaſine ſolutione in ꝑte ſenſitiua. vt ſit abſtinentia ſine ingurgitatione in ꝑte nutritiua. vt dicit Robertus Holcot ſuꝑ lib̓. ſap̄. lec. cxxj. Primo gͦ neceſſaria eſt hōi virtuoſo ſobrietas vt ſit ſciētia ſine p̄ſumptione in ꝑte intellectiua. ⁊ hanc ſuadet apl̓s ad Roma. xij. Dico em̄ ꝑgr̄aꝫ q̄ data eſt mihi. oēs q̄ ſunt inter vos nō plus ſapere ꝙͣ oporteat ſapere ſcꝫ ad ſobrietatē. vnde dicit Sen̄.ad Lucillum epl̓a. cxv. Plus ſcire velle qͣꝫ ſatis eſt. intꝑantie genus eſt. ⁊ epl̓a. xix. dicit. Quēadmodū aliaꝝrerum ita litterarū intemꝑantia laboramus. Sed notahuic ſobrietati eſt ꝯtraria ebrietas p̄ſumptionis qͣ quisſentētiā ſenſus ꝓprij nimis approbat. ⁊ eam p̄ponderatſententijs melioribꝰ. Contra qd̓ dicit ſapiens Prouer.iij. Ne innitaris ꝓprie prudentie tue. nec ſis ſapiēs apd̓temetip̄m. vbi dicit glo. prudentie ſue innitit̉ qͥ ea queſunt agenda ⁊ dicenda vident̉ patrū decretis p̄ponit.Et eſt glo. Hiero. Et ponit̉ etiā extra de ꝯſti. c. Ne īniteris. Sed ſapiens eſt apud ſe qͥ in illis que ex patrummagiſterio potuit recte cognoſcere ſe p̄ ceteris qͣſi doctiorem extollit. Et talis hoīs p̄ſumptuoſi ſigna docetHugo lib̓. ſuo de. xij. gradibꝰ humilitatis. Primꝰ inquit in ꝯuentu reſidet in ꝯſilijs. primus reſpondet. nōvocatꝰ accedit. nō iuſſus ſe intromittit. reordinat ordinatos. reficit facta quicqͥd ipſe nō fecerit nec ordinauerit nō recte factum eſtimat. ordinatū iudicat. iudicātespreiudicat iudicaturos. Iſtius etiam ꝯditiones docetAriſ. vij. ethi. c. xiij vbi dicit. ꝙ quidam ſunt nimis māfuri in ꝓpria opinione. ⁊ ſunt ita ꝑtinaces ꝙ nullo mo-

do a ſuis opinionibꝰ euellunt̉. Et tales grece vocat hyſtrignomon. ab hyſtrion grece ꝙ eſt fortis latine. ⁊ gnomon qd̓ eſt cognitio. quia fortiter opinioni vl̓ cognitioni intendūt. Et iſtis attribuit quatuor ꝯditiones. Primo ſe habent ad ꝯtinentē ſicut ꝓdigus ad liberalem. ⁊audax ad fortem. Continens em̄ vocatur ẜm Ariſ. quicontra paſſiones manet fixus in virtute ẜm rectaꝫ intentionem ſemꝑ īmobilis. Hiſtrignomon habet tantū de ꝯtinentia ꝙ ſibi manet ⁊ īmobiliter adheret. hocaūt nō eſt virtuoſum ẜm ſe. ſꝫ qn̄ fit ẜm rectam rōnemvnde ſicut ꝓdigus ad liberalem excedit. quia plus datqͣꝫ oportet ⁊ vbi nō oportꝫ. ita p̄ſumptuoſus excedit cōſtantem virtuoſe. Quē vocat ph̓us ꝯtinentē. quia adheret plus ꝙͣ oportet ſenſui ſuo ꝓprio. Sed dicit Ariſt.de talibꝰ ꝙ ſunt indiſciplinati. quia nolunt ab alijs inſtrui. Tercio ſunt agreſtes. quia cū ſemꝑ volunt ſequiꝓprium ſenſum nō poſſunt defacili cōmorari cū alijs. ⁊ideo neceſſe habent fieri ſolitarij parum ꝯſtantes cumalijs. Omnis homo qui amicabiliter vult cū alijs ꝯuerſari: multipliciter ſe debet eis conformare. Et hoc docetbeatus Aug. diſ. xij. c. illa. Qd̓ em̄ inquit neqꝫ cōtra fidem nec contra bonos mores eſſe cōuincit̉ indifferenter eſt habendum ⁊ ꝓ eoꝝ inter quos viuitur ſocietateẜuandū. Ideo legitur in hyſto. Alexandri. Cum adeptus fuiſſet regnū perſaꝝ ſtatim relicta forma macedonū in habitu ⁊ veſte ſe conformauit vt eoꝝ beniuolentiam captaret. omnis em̄ ſingularis fit eo ipſo odioſus.ſicut ꝓbat Uincē. in ſpe. hyſto. li. xxiiij. de Coſdroe rege perſaꝝ qui adeo ſingularis fuit ꝙ cū hominibꝰ habitare noluit. ſed elatus inſolentia auſus eſt ſe deuꝫ deoꝝ⁊ dn̄m dn̄antiū. ⁊ regem regum appellare. ꝓpter quodfecit ſibi turrim argenteam in qua vt deus reſedit. Sꝫcum Eraclius imꝑator terram ſuam intraſſet. ⁊ tam filiuꝫ Coſdrōe ꝙͣ populū eius ſibi ſubiugaſſet ille exitumbelli ignorabat. quia cū ab omnibus odiretur a nemine ſibi intimabat̉. ideo de terra fuit eiectus quare dicitSaluſtius. vt recitat Albertus in lib̓. politicoꝝ iſtos v̓ſus. Conſulo quiſqͥs eris qui pacis federa queris. Cōſonus eſto lupis cum quibus eſſe cupis. Hec eſt ergoſobrietas pͥma dicta ſcientia. videlicet ſine p̄ſumptionein parte intellectiua ⁊ hanc docet hic apl̓us cum dicit.Sobrij eſtote. Secūda ſobrietas eſt cōtinentia ſine diſſolutione in parte ſenſitiua. ⁊ iſta ſobrietas eſt ordinatamodeſtia ſenſuū exterioꝝ vt nihil vage mentis appareat. nihil libidinoſum: ſed totum ſit religioſum. hanc ſobrietatē habuit Maria mater dn̄i. De qua ſcribit Vincen. in Spe. hyſto. lib̓. vij. ꝙ omnis ſermo eius ita eratgratia plenus vt in lingua eius cognoſceret̉ deus. ſemper in oratione ⁊ in ꝑſcrutatione legis dei permanebatillam etiam ſobrietatem ſenſus viſus habuit ille. De qͥlegitur in vitaſpa. li. iiij. c. ccxxix. ꝙ abbas ſiluanus habuit diſcipulum qui iuit rigare ortum. ⁊ dū ibat ad mittendum aquam tegebat faciem cuculla tm̄ ad pedes ſuos intendens. Contigit aūt vt quidam frater ſuꝑueniret. ⁊ conſiderans euꝫ alonge quid feciſſet ⁊ dixit ei. dic̄mihi abba vt quid tegebas faciem tuam ⁊ ſic adaquabas ortum? dixit ei. fili ne viderent oculi mei ⁊ occuparetur animus meus ne in bono opere ſuo in cōſideratione earū impediretur. Sed huius ſobrietatis contrariū eſt ebrietas diſſolutionis que eſt vna inſolentia geſtus ⁊ ornatus in hoīe exteriori. iſtam ſobrietatem in geſtu monet vel hortatur apl̓us. j. Timo. ij. Sic volo viros orare in omni loco eleuantes pias manus ſine ira ⁊diſceptatione. Similiter ⁊ ml̓ieres orare volo. ſcꝫ in habitu ornato cū verecūdia ⁊ ſobrietate ornantes ſe ſcꝫ nōcurioſe. ⁊ nō in tortis crinibus. id eſt in criſpatis aūt auro. id eſt ornamentis aureis. aut margaritis ſcꝫ affixisauro vel argento vel veſtibꝰ ꝯſutis .ſ. circa collu ſuū velmanus vel veſte precioſa. videlicet vltra modum ſtatus vel perſone. Sed habere veſtes ſimplices ⁊ hone-

M.