SermoXXVIII.

hoc rn̄det Holcot lec. lxxij. ſuꝑ li. ſapi. ꝙ diſpoſitio inferni erit talis qualis eſſe poterit maxime ad afflictionē dānatoꝝ. viſio ergo ẜm ſe eſt delectabil̓. ſicut patꝫ j.Metha. ꝑ accidens v̓o eſt triſtabilis ẜm qd̓ aliqd̓ mortuū viſu apprehendit̉. ergo diſpoſitio inferni talis ē ꝙnihil ꝑſpicui ibi videt̉: ſꝫ ſub quadā vmbroſitate: vt illavideant̉ que aīe infligere poſſunt afflictionem. In hocꝯcordat Tho. vbi ſupͣ. ⁊ addit ꝙ ſimpliciter loquendoibi eſt locus tenebroſus. ſꝫ ex diuina diſpoſitione ibi eritaliquid luminis qd̓ ſufficit ad illa q̄ aīam torquere pn̄t.Et ratio ē naturalis. Situs inferni in medio terre vbinō poteſt eſſe ignis niſi feculētus turbidus ⁊ fumoſusSeptima pena eſt verecūdia: quia ibi videbunt̉ horrores ⁊ peccata eoꝝ nec poterūt occultari. Et huius cāmallegat Aug. in ſer. de aduentu xp̄i ad iudiciū dicēs. qꝛnoluerūt ad ꝯfeſſionem venire nec pnīam agere ꝓ peccatis. Octaua pena eſt timor magnus qn̄ videbunt demones emittentes flāmas igneas ⁊ audient clamoresmiſeroꝝ. quia cruciabunt̉ expectabūtqꝫ ſemper acriuscruciari. Et hoc eſt iō. qꝛ hic timore dei poſtpoſito peccauerūt. ideo dicit Greg. ſuꝑ Iob. Sempiternus horror inhabitat. quia eius ignibus traditi ⁊ in ſupplicijsdolorem ſentiūt ⁊ in doloris anguſtia pulſati ſemꝑ fauore feriunt̉. vt quid timent tolerent. rurſum qd̓ tolerant ſine ceſſatione ꝑtimeſcant. Nona pena eſt cathena ignis. quia ꝓprijs peccatis receſſerūt irretiti ⁊ quaſivna cathena ligati. ideo dicit̉ Math̓. xxij. Ligatis manibus ⁊ pedibꝰ ꝓijcite eū in tenebras exteriores. Hasnouē penas ſuſtinebūt qͥ penitentiā nō egerunt de peccatis ſuis vt eſſent ꝯſortes nouem ordinibus angeloꝝ.Sed decimā penā ponit beatus Aug. in lib̓. qͥ vocaturde triplici habitaculo ⁊ eſt ſeparatio a xp̄o. Dicit em̄ ꝙhec erit pena illoꝝ ſpecialis abſentia xp̄i poſt viſionemeius que pena ſola oīa p̄dicta ſuperat ⁊ eſt om̄ibꝰ penisintolerabilior ſupradictis. Hoc etiaꝫ ꝯfirmat Criẜ. dereparatione lapſi. Nonnulli imperitoꝝ ſibi ſatis eē credunt ⁊ optabile videri ſi gehenna tantūmodo careantergo multo grauiores gehenne eſſe dico cruciatus ab illa gl̓ia remoueri ⁊ arceri a ꝯſpectibꝰ xp̄i. Idem ꝯfirmatAmb̓. Excidi inquit a gl̓ia grauius fortaſſis ē ꝙͣ ignisgehenne. Et Criẜ. ſuꝑ Math̓. Horrendū inquit illudeternale gehenne ſuppliciū ⁊ res intolerabilis. tn̄ ſi. x.milia gehenne ponat aliquis nihil tale dicit quale eſt abeate illius gl̓ie ꝓpellere honore ⁊ xp̄m exoſum eē. Idēꝓbat Greg. nazanzenus de plaga grandinis. His inquit qui a regno celoꝝ indigni habebūt̉ erit hec maioroīm pena ꝙ a deo ꝓijcient̉. ⁊ pudor ac confuſio ꝯſcientie cuius finis ac remediū nunqͣꝫ inuenit̉. hec ſunt fercula que magnificant cenam gehēnalem. Quinto iſtacęna dicit̉ magna ꝓpter ferculoꝝ diuerſitatē quoꝝ aliqͣenumerat Moyſes Deūt̓. xxxij. Uua eoꝝ vua fellis etbotrus amariſſimus. fel draconū vinū eoꝝ ⁊ venenuꝫaſpidum inſanabile. Sexto hec cena dicit̉ magna ꝓpteminiſtroꝝ difformitate ⁊ horribilitatē Iob. xx. Uadūt⁊ veniēt ſuꝑ eos horribiles. Vnde legitur ꝙ qͥdam religioſus in nocte cepit clamare horribiliter. ⁊ cū ꝯuentꝰꝯueniſſet videbant fixis oculis īmobiliter aſpicientemparietē nec aliquid rn̄dentē. ſꝫ mirabili horrore ꝑcuſſū.In mane aūt requiſitus a priore qͥd habuiſſet. rn̄dit ſenō poſſe deſcribere. Sed hoc dico ait ſi eſſet furnus ardens ex vna ꝑte ⁊ figura illa ex alis quā vidi: magis eligerem intrare in furnū qͣꝫ videre figurā illam. ideo dixit ſenex quidā in vitaſpa. Credo ꝙ ſi quis videret demones in ea forma qua viſuri ſunt dānati: nō poſſet viuere. Iō refert Greg. iiij. dyalo. de criſanto qͥ ea hora qͣexiturus erat a corꝑe apertis oculis vidit teterrimos demones ⁊ nigros: ⁊ cepit clamare inducias vſqꝫ mane. ⁊ſic dn̄ clamaret p̄ timore mortuus eſt. O ſi tātū horrorēhabet homo qn̄ vidit in pn̄ti vnū demonē quātus horror erit ibi vbi tot horribiles apparebūt ⁊ magis horri-

biles vident̉: ꝙͣ appareant in preſenti. Septimo hec cenaͣ dicit̉ magna ꝓpter cantorum lamentabilitatē. Namcantāt ibi ve ve. ⁊ cantus eoꝝ eſt maledicere ⁊ blaſphemare. Iō dicit deuotus Amādus in ho. ſa. lib̓. j. c. x. ꝙdānati dicunt lamentando ve ve nobis. iam nunc ⁊ ineternū. ve: quia nati ſumus nec vltra mori valemus. vequia male torquemur nec a tormentis vnꝙͣ liberamurUnde legit̉ ꝙ duo ſcholares in dilectione mutua viuebant ⁊ in magnis delitijs ⁊ frequenter in peccatis. tandem vnus eoꝝ miſerabiliter morit̉ ſuꝑ illo tamen alternō correctus ſꝫ delitijs comeſationibꝰ ⁊ ebrietatibꝰ ⁊ immundicijs vacabat. Contigit ergo ipſo qͣdaꝫ nocte detabernā recedēte cepit ebrius deuiare ⁊ ipſe ignorabatquo ſe diuerteret. Sicqꝫ venit in ſiluam magnā. vn̄ audiuit lamentabilē ⁊ miſerabilem vocē ⁊ eiulatū ad quācū plurimū miraret̉ cepit appropinquare. quid naͣ eſſꝫtunc vidit beſtiā qͣndā ⁊ ſuꝑ eā vnū ſedentē ac baculūferreū tenentē in manibꝰ ⁊ in frontē beſtiā ꝑcutientē tācrudel̓r ꝙ cerebū cū ſanguine in terram fluebant ⁊ intolerabili cruciatu ip̄m afficiebat. ad quod ſtupens miraret̉ quidnā eſſet. beſtia cepit loqui dicens. Heu egoſum miſer ſocius tuus. qͥ aūt ſuꝑ me ſedet eſt dyaboluscui datus ſum in perpetuū cruciandus ꝙ cū ille audiſſet valde timuit ⁊ fecit votū deo ꝙ vellet intrare religionem vt eum a demone liberaret. ⁊ poſtea votuꝫ adimpleuit. Octauo dr̄ magna ꝓpter luminariū defectibili­ 5tatem. nam vt etiam dictum eſt de ſexta pena ꝙ ibi ſūttenebre ſpiſſe ⁊ denſe. ſicut ⁊ hoc reuelatū fuit cuidā viro ſancto qͥ cum raptus eſſet ad videndū penas inferni. vidit inter alias penas inferni. ſcꝫ tenebras denſiſſimas ⁊ in medijs tenebris voces lugubres dicentes. veve ve quāte ſunt tenebre. Et nota ſi dānati habent aliquod lumen hoc nō eſt eis ad ꝯſolationē. qꝛ dicit Iſid̓.de ſum. bo. lib̓. j. Ignē aūt gehenne ad aliud lumen habere dicimus. ad aliquid nō habere hoc eſt habere lumen ad dānationem vt videant impij vnde doleant ⁊non habere ad ꝯſolationē ne videant vnde gaudeant.Nono iſta dr̄ magna cena ꝓpter ſupplicioꝝ perpetuitatem. Et hec perpetuitas affligit damnatos multumSatis facile eſt iacere in vno lecto molli. mundo. ⁊ ſuaui ⁊ tn̄ ſi alicui poſito in tali loco diceret̉. Iace ⁊ quieſcequia oportebit hic iacere. xx. annis. ipſe rn̄deret potiusvellem eſſe mortuus. Quid ergo erit de illo qui in igneardenti ⁊ in loco penoſo vbi ſibi ſubſternent̉ tinee ⁊ v̓mibꝰ operiret̉? Sicut dixit Eſa. xiiij. Subter te ſternet̉tinea ⁊ operimentū tuū erunt vermes ⁊ ſcit ſe manſuꝝibi nō ꝑ. xx. annos vel ꝑ centū vel ꝑ mille. ſꝫ ꝑ infinitaſecula ſeculoꝝ. Ideo amādus in lib̓. ho. ſa. li. j. c. x. Audiuit in ſpiritu aīas damnatoꝝ ſic clamātes. O eternūnūqͣꝫ finē habituꝝ perpetuū mortis ſuppliciū. o finis ſine fine mors grauior om̄i morte ſemꝑ mori ⁊ tamē mori nō poſſe. Et infra. opia corda iſtud interminabile ⁊crudele perpetuū inſpicite ⁊ lugēte ⁊ flete. O mōtes cadite ſuꝑ nos ⁊ colles operite nos. heu cur hec maximamala nobis futura nō p̄uenimus cū nobis robur affuit cum tp̄us aderat oportunū. vtinam ⁊ de tꝑe illo totoinutiliter expenſo ſupereſſet nobis vel vna horula tante pene in remediū ꝯceſſa. ſed heu ſententiati diuina iuſticiā precluſa eſt nobis viā ſalutis. negata miſericordiaſpeſqꝫ oīs ablata. Sed diceres exquo peccatū eſt tranſitoriū. quare pena eſt perpetua? rn̄det Tho. de argen. īcompen. theo. veri. vlt̓. ꝙ hoc multiplici fit rōne. Prima quia homo peccat in ſuo eterno. ideo puniet̉ in eterno dei. Secunda quia materia ignis infernalis eſt eterna. ſcꝫ peccati macula. ideo ⁊ pena tercia quia peccatuꝫeſt ꝯtra illum qui eſt infinitus. ideo ⁊ pena debet eſſe infinita. nō quidam acerbitate ſed duratione. Quarto qꝛhomo ꝑ peccatū perimit in ſe bonū qd̓ poſſet eſſe eternū. Quinto quia mala voluntas reproboꝝ eterna eſt.vellent em̄ ſi poſſent in peccato ꝑpetuo delectari. ⁊ ideo

q̄ qͣ

Cx

1L