Druckschrift 
2 (1487) Pars aestivalis de tempore
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Dn̄ica. II. poſt Trinitatis

pter temꝑis cōgruitatem vicꝫ quando ad hanc cenamdānati venient. Et eſt duplex .ſ. ſpeciale generale.pus congruum ſpeciale eſt quando anima damnandiexijt a corpore. tunc ſtatim ad hanc cenam conducet̉. ſicut ponit Benedictus papa in quadam extrauaganteDiffiniuimus inquit ẜm cōmunē dei ordinatōem anime decedentiū in actuali mortali peccato mox pꝰ mortēad inferna deſcendunt. vbi penis infernalibꝰ cruciant̉.Tempus generale cōgruū erit poſt diem iudicij. Mathei. xiij. Exibunt angeli ſeꝑabunt malos medio iuſtoꝝ mittent eos in caminū ignis ibi erit fletus ſtridor dentium. Tercio iſta cena dicitur magna ꝓpter inuitantis liberalitatem. iſte inuitans eſt dyabolus quiainuitat ad hanc cenam. Apoca. xix. Et ꝓmittit ſuam liberalitatē venite congregamini ad cenam dei magnāvt manducetis carnes regum carnes tribunoꝝ carnes fortium carnes liberoꝝ ac ſeruoꝝ puſillorum acmagnoꝝ. Quia ibi quilibet qui daninatur de pena cuiuſſibet eius cuius eſt ſatiabitur. Nam ibi ſatiabiturrex de pena ſerui ſeruus de pena regis. hoc eſt manducare carnes regum ſeruoꝝ. vel iſte inuitans dicitur liberalis quia de penis nihil minuit. ideo de hoc miratur Auguſtinus in quadam orōne. Quid eſt deꝰ qͥdeſt quid animaduerto. quid eſt in terra miſerie et tenebraꝝ horror. quid eſt ibi intueor? Ibi nullus ordoſed ſempiternus horror inhabitat. heu confuſio vlulancium. tumultus dentium ſtridentiū. inordinata multitudo gemituū. ignis ſulphureus. flama tartarea quaꝫterrifico rugitu video vos rotari. vermes in igne viuētes. quos mira auiditas rodendi hos ſic accendit quosignis ille ignium non accendit. ſed demones coardentes frementes ardore. frendentes furore. Et ſubdit deip̄orum crudelitate mirando. Cur inquit ſic crudeleseſtis his qui volūtant̉ inter vos? omnimoda tormentaiuſticia moderata ad ſuſtinendū immoderata. heccinenullus ordo nullus modus nullum remediū nullus finis temꝑabit. heccine magne pene ſunt o deus queparate ſunt fornicatoribꝰ contemptoribꝰ tuis. Hic incidit vna dubitatio. exquo dicit doctor ille ibi eruntmagne pene. vtrum ille pene debeant dici corporales?:ad hoc dicitur ſic. quia omnis pena quaꝫ corpus patitur eſt corporea. Sed corpora damnatoꝝ ibi patient̉poſt diem iudicij. quia ſicut beati gaudebunt in corpore et anima gloriabuntur. ita damnati triſtabunt̉ inanima punientur in corpore. Ideo dicit Aug. xxj. deciui. dei. c. x. Gehenna que ſtagnum ignis ſulphur dictum eſt corporeus ignis eſt cruciabit corpora et aīasdamnatoꝝ. Idem Grego. dicit. iiij. dyalogo. Ignē gehenne corporeum eſſe non ambigo. ideo non ſoluꝫignem punientur damnati. Sed ſicut dicit Baſiliꝰ ſuper illud pſalmi. xxviij. Uox domini intercidentis fla ignis. in vltima purgatōne mundi fiet quedam ſeparatio in elementis puri ab impuro. vt quicquid ē purum vel nobile remaneat ſuꝑius ad gloriam ciectorum quicquid fetulentum vel turbidū deſcendat ad infernum ad penā damnatoꝝ. Et ſicut omnis creatura eritin gaudium electis. ita ex omnibꝰ creaturis damnatispena fiat ſeu tormentū. Quarto iſta cena dicit̉ magnaꝓpter ferculoꝝ multiplicitateꝫ. hec fercula nihil aliudſunt niſi pene magne ſicut fercula cene celeſtis nihil aliud ſunt niſi ſpecialia gaudia delicie immēſe. Sunt ergo ibi nouem pene que damnatis ferculis apponuntur. Et has enumerat Aug. in ſermone de aduentu domini ad iudiciū. Suꝑ illo verbo Apoca .xvj. Et facta ēciuitas magna in tres partes. Prima eſt ignis qui extīgui non pōt etiam ſi mare totū intus mitteret̉. Iuxta illud Eſa. vlt. Ignis eoꝝ non extinguet̉ de hoc igne ī diuerſis locꝭ loquit̉ ſcriptura Iudith. xvj. Dabit eis ignē vermes in carnes ſuas vt vrantur ſentiant vſqꝫ inſempiternū. Scd̓o Iob. xx. Deuorauit eos ignis

ſuccēdet̉. Tercio Eccī. vij. Oīdicta carnis impij ignis vermis. Et Eccī. xxj. Stuppa collecta ſynagoga peccatoꝝ cōſūmatio illoꝝ flama ignis. Quarto Apocaxx. Qui eſt inuentus in libro vite ſcriptus miſſus ēin ſtagnū ignis. Quīto Math. xxv. Diſcedite a me maledicti in ignē eternū. Sꝫ. d. quare dānati patiunt̉ ignērn̄det Aug. vbi ſupra. qꝛ arſerūt hic in ꝯcupiſcētijs ſuisEt bea. Hiero. qui inquit ardet hic in cōcupīa arderedebet eternaliter in gehenna. Scd̓a pena qua cibanturdānati eſt frigus qd̓ nemo pōt ſuſtinē etiā ſi igneꝰ mōsimmitteret̉ nihil calefacere poſſit. ꝓpter iſtas penas dicit dn̄s in euangelio. Math. xxij. Ibi erit fletꝰ ſtridordentiū. fletus nanqꝫ liquefactio oculoꝝ ex calore naſcitur. ſtridor v̓o dentium ex frigore. dic̄ Iob. xxiiij. Adnimiū calorē tranſeunt ab aquis niuiū. Sꝫ quare ſuſtinebunt glacialē penā? rn̄det Aug. qꝛ hic frigidi in charitate fuerūt. Sꝫ dubitat̉ hic de fletu an ſit corꝑalis. rn̄det Pet. iiij. principal̓r. q. j. Duplex eſt fletus vnꝰ ſpūalis .ſ. dolor interior iſte erit in dānatis. Alius corꝑalisvicꝫ dolor exterior. Et in illo eſt duo ꝯſiderare. quorumvnū eſt lachrymarū reſolutio. illa erit ceſſante motu celi. Alterū eſt capitis oculoꝝ turbatio obnubilatio. hec erit in eis qꝛ affligent̉ tm̄ ab agente exteriori. ſꝫ a paſſione aīe interiori. vn̄ delectationi ſenſualirn̄det lachrymaꝝ effuſio. īmo magis interior turbatio.veruntū ſtridor erit corꝑalis qꝛ hꝫ reſolutōem. Tertia pena eſt de vermibꝰ qui nunqͣꝫ moriūt̉. Eſa. vl. Uermis eoꝝ moriet̉ vt ſerpentes dracones infernalesqui ita viuunt in igne vt piſces in aqua. aūt quaremordent̉ vermibꝰ eſt. qꝛ hic inuidiā cōtra ꝓximos habuerūt cōgruū eſt vt mordeant̉ vermibꝰ ſicut felicitate ꝓximoꝝ inuidiā hic mordebant̉ vt dicit Aug. Sꝫd. q. nūqͥd iſti vermes erūt corꝑalesᶜ rn̄det Petrus vbiſupra arti. ſequē. Poſt reſurrectōem remanebit aliqd̓ aīal irrōnale nullū tale habeat ordinē ad incorruptōem ꝑpetuā. vermis quē dn̄s noīat nequaꝙͣ materialis ſꝫ immaterialis erit corrodens aīam corpꝰ. Etdicit̉ vermis ille conſcientie remorſus ẜm ſanctū Tho.Qui orit̉ ex putredine peccati aīam affligit ſic̄ vermiscorꝑalis ex putredine ortus pūgit. hec veritas. volūttn̄ aliqui opinatiue. Suꝑ illud Eſa. vlt. Ignis eoꝝ nonextinguet̉. ibi ſunt vermes corꝑales. qꝛ dicunt ſicutignis eoꝝ eſt corporeus ſic vermes ſunt corporei. ſꝫ opinio eſt vera. Si aūt. a. d. tn̄ Aug. dicit in li. ij. de ciui.dei. In penis maloꝝ inextinguibuis eſt ignis atqꝫ viuaciſſimus vermis. rn̄de ad corpus refert ignē ad ani vermē. Quarta pena inferni eſt fetor quaſi ſulphuris iſtū ſuſtinebūt ꝑꝑ fetorē luxurie. vn̄ pſal. x. Ignisſulphur ſpūs ꝓcellarū ꝑs calicis. Et Eſa. xxx. Flatusdn̄i qͣi torrens ſulphuris ſuccendens eam. Apocal̓. xxj.Pars illoꝝ erit in ſtagno ardente igne ſulphure. Quita pena ſunt flagella ꝑcutientiū feriunt ad inſtar malleoꝝ. hec p̄cipue ſunt cōtra tyrānos alios iniuſte flagellantes. de his flagellis Prouer. xix. Parata ſunt deriſoribꝰ iudicia mallei ꝑcutientes ſtultoꝝ corporibꝰ. Seddicit Tho. de argen. in cōpen. theolo. veri. li. vlt. Iſtudnon intelligit̉ de malleis materialibꝰ. ſed de diuerſitatepenarū quibꝰ impij malleant̉. Sexta pena ſunt tenehreita ſpiſſe vt ſicut arena maris poſſunt pugillari .i. pugilo app̄hendi. qꝛ dicit Grego. in mora. Ignis infernauscōcrematōem habet. Sed lumen hꝫ. hanc penampatient̉ qui in tenebris peccatorū finaliter ꝑſtiterūt. Etdicit ſanctꝰ Tho. q. vij. arti. iiij. aliqui cām aſſignanttenebrarū vicꝫ ex cōmaſſatōe cōpreſſione corpoꝝ danatoꝝ qui ꝑꝑ multitudinē ita replebunt locū inferninihil de aere remanebit. ſic nihil erit dyaphanū quodpoſſit eſſe ſubiectū lucis. Sꝫ cōtra hoc poſſet aliquis dicere. Sicut ptꝫ ph̓m. ij. de aīa. Nihil videt̉ ſine lumine. ſꝫ damnati videbūt mutuas ſuas penas qꝛ viſus ineis eſſet aliter ocioſus ſuꝑfluus. ergo ibi erit lumē. aa

S

T.

Il1P