Druckschrift 
2 (1487) Pars aestivalis de tempore
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Dn̄ica. II. poſt Trinitatis

tuir. Non ſequit̉ equaliter peccent. qꝛ mulier peccatcontra bonum fidei bonū prolis. vir aūt ſolum cōtrafidei bonum. ideo cauſa diuortij in muliere eſt maiorlꝫ in vtroqꝫ cauſa ſit ſufficiēs. Ex his duobꝰ modis ducens vxorem non pōt venire ad cenam celeſtem. Tercio ducit̉ vxor in licito cōiugio qui ſic vxorē duxerit adbeatitudinē celeſtis cene ꝑnenire poterit. vt patuit ſupͣſer. xxxvj. U. Eſt tn̄ circa hoc notandū vt vir ad cenaꝫagni ꝑueniat circa vxorem ducendā quatuor iſta nota.qualiter ſit eligenda. qual̓r corrigenda. qual̓r dirigēda. qualiter diligenda. Eſt .n. vxor eligenda diſcrete. corrigenda ſecrete. dirigenda manſuete. diligenda cōpletevt ſit electio per diſcretam deliberatōeꝫ. Directioſuetam gubernatōem. Correctio per ſecretam informatōem. Et dilectio completam cōmunicatōeꝫ. Primoergo eſt eligenda vxor diſcrete. non ſubito nec p̄cipitanter capiendo. quia talis feruor in principio facit penamin futuro. Exemplū habemus Gen̄. xxxiiij. Sichemfilio emor qui ad primū aſpectū Dyne filie Iacob rapuit eam mori voluit niſi eam ducere poſſet fecit in tanto feruore eius amore ſe populū ſuum totum circumcidi ꝑmiſit. ob eius facti p̄cipitatōem interfectuseſt cum ppl̓o ſuo per fratres Dyne. Non ergo inducēdo vel eligendo vxorem habeat̉ totaliter reſpectus adformam vel ſpeciem mulieris. Quia vt dicit Boetiꝰ liiij. de conſola. ꝓſa. viij. Forme v̓o nitor vt rapidꝰ .i. vade tranſitorius eſt vt velox eſt vernaliū floꝝ mutabilite fugatior. Et dicit Sen̄. Si laudas pulcritudinē expecta modicū nihil erit. Et dicit Sapiens. Propter mulierū ſpeciem multi perieruūt Eccī. ix. Alij gladijs. alijſuſpēdijs. alijqꝫ veneficijs. idcirco non eſt forma vel ſpecies principaliter in muliere cōſideranda vel reſpiciēdanec debet haberi reſpectus ad diuitias. Quia dicit Augu. de verbis dn̄i. ſer. xlix. Si vxor amat maritū quia diues eſt eſt caſta. non .n. amat maritū ſed aurū mariti .i. de viro. Sed ad mores debet habere p̄cipue reſpectum. Nam intantū eſt gratioſum negociū bene nubere. teſte Salomone. donum dei ꝓprie reputatur. Prouerbi. xix. Domus diuitie dant̉ a parentibꝰ. a domīoautē vxor prudens. Diſtinguit aūt Ariſto. viij. ethic. c.iij. Tres ſpecies amicicie vicꝫ ꝓpter bonum vtile. ꝓpterdelectabile. ꝓpter honeſtū .i. ꝓpter bonos mores. iſtaeſt ꝑfecta amicicia quicquid boni eſt in duabꝰ primisſpeciebꝰ totū eſt in vna iſta. vn̄ iſta eſt ſola amiciciaſura. non aūt amicicia ꝓpter vtile que eſt ꝓprie ſenum etmercatoꝝ. talium amicicia tranſit beneficio vtilitatisceſſante. Amicicia aūt ꝓpter delectabile que eſt ꝓprie iuuenū vt ceſſabit velociter delectatōe tranſeunte. Etdicit Ariſto. amicitie iuuenū ſunt defacili ꝑmutabiles ꝓpter duo. primo ꝓpter etateꝫ variat̉ delectatio.em̄ delectatio placet adoleſcenti que placet puero. ſecūdo quia incipiunt amare ex perfecto iudicio rōnis.ſed ex paſſione. paſſio autē cito tranſit. ideo velociteramant velociter ab amore ceſſant. Sꝫ tercia amiciciaque eſt ꝓpter bonum honeſtū habet iſtas cōditōnes. qꝛeſt manſura rata qꝛ fundatur ſuꝑ bonos mores. virtuoſis ſemꝑ manent. Rara aūt eſt. quia pauci ſunt virtuoſi. Et indiget hec amicicia longo tꝑe cōuictu experientia moꝝ. Un̄ dicit ibidem Ariſto. Non ſcire ē adinuicem dilectionem veram donec modius ſalomedatur conſumet̉. Cum ergo viri vxoris deotat eſſeamicicia maxima non poterit fundari ſupra acritudinem corporalē quia illa tranſibit. Prouerbaq. Fallaxgratia vana eſt pulcritudo. Nec poterit fandari ſuꝑdiuitias. quia illa amicicia eſt ꝓpter vtile amicicia accidens. quia bona diligunt̉ non perſona. Unde Hieronymus contra Iouinianuꝫ libro. j. Marchia inquitCathonis filia minor querētur ab ea. cur poſt amiſſum maritum non nuberet? reſpondit ſe non

virum qui ſe magis vellet ꝙͣ ſua. quo dicto inquit hic.ronymus. eleganter oſtendit diuitias magis eligi ſolere ꝙͣ pudicitiam. hec ille. Certe modernis temꝑibꝰ nepudicitia nec honeſtas moꝝ mouet ad nuptias. Sꝫ tm̄diuitie libido. ideo non ꝑſeuerat amicicia nec prouenit prolis apta vt frequenter inter cōiuges. Un̄ Chryſo. ſuꝑ Math. omel̓. j. Exponens illud. Salomon antgenuit Boōꝫ de raab. Qui inquit ẜm imꝑium dei accepit vxorem a deo ꝓuiſam. in virtute generat filios inſeip̄os virtutē habentes. Booꝫ .n. robur interp̄tatur.Qui autē accipiunt vxores ex ꝓuiſione dyaboli in infirmitate generant filios nec valentes nec fortes niſi ī malo vt ad penam ſue irregularitatis non ad gaudiūſolatōem videantur filios genuiſſe. Et infra Booꝫ genuit Obeth ex ruth qui interp̄tatur ſubditus. Nuncaūt qui diuitias eligunt non mores pulcritudinemnon fidem. Et quid in meretrice ſolet queri hec in cōiugijs optant. ꝓpterea non generant filios ſubditos vl̓ ſibi vel deo. Sed cōtumaces cōtra ſe cōtra deum vt filij eoꝝ non ſint fructus iuſte cōmixtiōis eoꝝ. ſed penacondigna irregularitatis eoꝝ. hec Chryſo. Exemplumhabemꝰ expreſſe Thobie. vj. vbi legit̉ zara filia Raguelis ſeptem viris tradita fuit quos ſingulos prīa nocte deus aſmodeus nomine ſuffocauit manente virgine intacta. Et cum Raphael ſuggerēt iuniori thobiedixit ita. Audi me on̄dam tibi qui ſunt quibꝰ p̄ualerepōt demon. hi nanqꝫ qui cōiugium ita ſuſcipiūt vt deūa ſe a ſua mente excludant ſue libidini ita vacēt. Sic̄equus mulus in quibꝰ non eſt intellectus. hꝫ ptātemſuper eos demon. Taleſqꝫ bene pn̄t dicere verbū allegatu. vxorem duxi .ſ. ꝓpter libidine vacandā. poſſum venire qꝛ multi ꝓpter vxores a regno dei excluduntur. Et ſubdit angelus. Tu aūt cuꝫ receꝑis eam ingreſſus cubiculū tres noctes continens eſto ab ea nihilaliud niſi oronibꝰ vacabis cum ea. tranſacta aūt tercianocte accipies virginē cum timore dei magis amore filioꝝ qͣꝫ libidinis ductus. vt in ſemine abrae in filijs benedictōem ꝯſequendis. Et notandū fuit prima occaſio quare filij Zeth receſſerunt a deo. quare diluuiuminundauit. Gen̄. vj. Cum cepiſſent hoīes multiplicariſuper terram filios ꝓcreaſſent videntes filij dei .i. zethfilias hominū eſſent pulcre acceperunt ſibi vxores exoībus quas elegerant. Sic ergo primo volenti vxoremducere debet eam diligere diſcrete. Exemplū quō abraam adiurauit Eleazar ſeruū ſuum non acciꝑet vxorēfilio ſuo Iſaac de filiabꝰ chanaan Gen̄. xxiiij. Et iacobcum matura deliberatōe ſibi de vxoribꝰ ꝓuidit ſeruiēs eis. xiiij. annis Gen̄. xxix. Incidētal̓r hic incidit vnadubitatio ſe queſtio. Exquo dictū eſt Iacob ꝓuiditſibi de vxoribꝰ. vtrū licitū fuit aliqn̄ habere plures vxores? dicunt doctores nunqͣꝫ licitum fuit vni viro plures vxores habere abſqꝫ diuina diſpenſatōe. qꝛ inductafuit homini a pͥmeua inſtitutōe ſingularitas. ita vnꝰvir eſſet coniugio cōpulatus vxori vni. Gen̄. ij. Adherebit vxori ſue non dicit vxoribꝰ. Sed abraam iacob plures habuerūt vxores fuit ꝑꝑ multiplicatōeꝫ cultus diuini ẜm doctores fuit deſponſandi. ẜm dicit Aug. ſuꝑ Gen̄. ij. Obijciunt̉ Iacob quatuor vxoresqd̓ qn̄ mos erat crimē erat. Idē in li. de virgi. dicit.Antiqͥs iuſtis fuit pctm̄ pluribꝰ feminis vtebant̉neqꝫ cōtra naturā hoc faciebāt laſciuādi ſed gignendi hoc faciebāt. ſi qͥs obijceret de Lamech Gen̄.iiij. prius habuit duas vxores ẜm glo. pͥus ꝯͣ moreꝫ naturā adulteriū introduxit. Et ſi ille fuit adult̓ qͣre alij plures vxores habuer̄t: Ad hoc dicūt docto.Lamech auctoritate ꝓpͥa ſine diuīa diſpenſatōe pluresvxores habuit. ꝑꝑ hoc d̓r adulteriū introduxiſſe. qꝛiure diuino debuit prime vxori fidē ẜuaſſe. Sꝫ alijs pribus licitū fuit habere plures vxores ex diuīa diſpēſatōe

F.