Sermo.XXXVII.
.XXXVII.
quia apoſtolus eam numerat inter mortalia. ad Gal̓. vManifeſta ſunt opera carnis que ſunt fornicatio .ſ. ſolutus cum ſoluta immundicia .ſ. qͣꝫtum ad vicium contra naturam. impudicicia qͣꝫtum ad exteriorē inhoneſtatem in aſpectu ⁊ tactu ⁊ luxuria ⁊cͣ. Et ſequitur. qͥ talia agunt regnum dei poſſidere non poſſunt. Et beatꝰAug. di. xxv. §. Al̓s fornicatōem numerat inter mortalia cum dicit. Sacrilegium. homicidiū. ꝑiurium. adulterium. ⁊ fornicatio. Et ſubdit. Si quis de illis peccatꝭin ſe dominari ꝑmiſerit igne non purgatorij. ſed eternaillum flama cruciabit. Sed glo. hoc intelligit. Si hic deeis non contritus ⁊ cōfeſſus fuerit. Si hic autē de illiscepit penitere ⁊ non perficit penitentiā. hic perficiet eaꝫvl̓ in purgatorio. ideo fornicatōꝫ eſſe illicitā. ꝓbat apoſtolus .j. Corinth. vj. quatuor rōnibus. Prima rato eſtiſta. fornicatio impedit ne corpus fornicationis ſuſcitet̉in forma glorioſa vt conformetur corpori claritatis xp̄i.ergo non eſt ficita. propter quod dicit alibi. Qui ſemīatin carne de carne ⁊ metet corruptiōeꝫ. ⁊ ſic non habebitglorificatōem ⁊ incorruptōem. ad Gala. vlti. Secundaratio eſt alia peccata inficiunt ſolam animā. quia non ꝑficiuntur. ſcꝫ delectatione carnis ſicut auaricia inuidiaodium ⁊ huiuſmodi. Fornicatio non ſolum animā ſed⁊ corpus coinquinat quia perficitur delectatione corporali intātū vt intellectus abſorbet̉ ⁊ homo equus ⁊ mulus efficitur. Gula enim licet perficitur in delectationecorporis. illa tamen delectatio non eſt ita vehemens ꝙabſorbeat intellectum. Poteſt tamen dici cum apoſtolus dicat. Omne peccatum eſt extra corpus preter fornicatōem. ꝙ in fornicatione intelligitur gula eo ꝙ gulaluxurie p̄parat materiam. Tercia ratio eſt quia ſicut ꝑbaptiſmū quilibet fit membrū xp̄i myſticum. Sic ꝑ fonicatōem quilibet fit meretricis membꝝ. igitur non eſtlicita. ſed horrenda. probatur enim Gen̄. ij. Erunt inquit duo in carne vna. quod dicitur de actu matrimoniali. Et ſimile eſt de actu fornicatorio ſed non in toto.Quarta ratio ſicut per gratiaꝫ baptiſmalē quilibet fidelis ſit templum ſpirituſſancti. Sic per fornicatōnem fittepmlum dyaboli. igitur ſumme eſt cauēda ⁊ magis qͣꝫalia vicia. Nam in alijs vicijs quanto plus deſcendithomo ad cogitandum particulares cogitatiōes. tantoplus inuenit vnde peccatum ſibi diſpliceat ⁊ ſe ab illoretrahat. in fornicatione v̓o quantoplus deſcendit adcogitandum particulares conditiones ⁊ cogitationesin oculis ⁊ tactibus ⁊ ſimilibus tātoplus inualeſcit tentatio propter quod hoc peccatum vincitur occaſionesvitando ⁊ cogitationes fugiendo. Ideo dicit apoſtolꝰ.j. Corinth. vj. Fugite fornicationem. Et idem apoſtolꝰad Ephe. v. Cum dixiſſet omnis fornicator aut immūdus aūt auarus quod eſt ydolorum ſeruitus non habꝫhereditatē chriſti ⁊ dei. Statim ſubiungit. Nemo vosſeducat inanibus verbis dicit glo. dicens fornicationēaut immundiciā ⁊cͣ. eſſe naturalia ⁊ conſequenter nonpunienda. Nam hoc quidam dicebāt Beguthardi ⁊begine .ſ. ꝙ cū inſpexeris mulierꝭ oculū cū ad hoc inclinet natura non eſt mortale pctm̄. Actus autem carnalis cum ad hunc natura inclinetur peccatū non eſt maxime cum tentatur exercens. Quorum error reprobat̉in clemen. de hereti. ad noſtruꝫ. Sed contra iam dictainſtaret aliquis. videtur ꝙ fornicatio non ſit peccatummortale. quia nullum peccatum cadit ſub diuino precepto. Sed Ozee prophete preceptum fuit. c. j. Uade ſume tibi vxorem fornicariam ⁊ fac tibi filios fornicationum. Et beatus Ambroſius ſuper illo verbo. j. ad Timo. iiij. Exerce te ad pietatem omnis ſumma diſcipline chriſtiane in miſericordia ⁊ pietate eſt quam ſi aliqͥsſequens lubricum carnis patiatur ſine dubio vapulabit. ſed non peribit. Ecce dicit non peribit. ergo morta-
le non eſt. quia non niſi per peccatuꝫ mortale homo peribit. Ad primum de Ozea dicit Robertus. Hol. lec.xxj. ꝙ diſpoſitio dei precipientis fecit ꝙ on neſſet peccatum quod al̓s peccatuꝫ fuiſſet. Sicut de homicidio qd̓Abraam voluit in filio cōmiſiſſe Gen̄. xxij. Alij autemdicunt ꝙ dominus precipiendo fecit ſuā que prius nōerat ſua. Ad ſecundum dicendum ꝙ Ambroſius nonnegat ꝙ fornicatio ſit peccatū mortale. Sed vult ꝙ pīe Otas iuuat hominem vt liberetur a pena eterna. Si tamen deſiſtat ⁊ peniteat. Item poteſt eſſe dubium vtrūin fornicatione ceteris paribꝰ plus peccat vir vel mulier. dicit ſanctus Thomas in libro. iiij. diſtinct. xxxv. q. Iv. ar. iiij. ꝙ vir. Et ratio eſt. quia plus de bono habꝫ rationis. licet mulier habeat plus de materia tentationisquia magis eſt fragilis. Sed contra iſta videtur eē beatus Auguſtinus de adulterio coniugatorum. ⁊ ponit̉xxxij. q. vij. c. indignantur. Indignantur inquit mariti ſi audiunt adulteros viros pendere ſimiles adulterꝭfeminis pena cum tanto grauius eos punire oportuerit quantomagis ad eos pertinet ⁊ virtute vincere ⁊ exemplo regere feminas. Ad iſtud dicit Robertus Hol̓cot lect. xl. ꝙ licet vir qͣꝫtum ad vnam circumſtantiamgrauius peccat puta qͣꝫtum ad hoc ꝙ magis tenetur vigere ratione ⁊ virtute compenſando. tamen ẜm omēscircumſtantias mulier magis peccat. beatus Auguſtinus non loquitur in dicta auctoritate niſi de ſola circūſtanti a ⁊ virtute ratōnis que in viro debet preeminere.;hanc tamen viam videlicꝫ ꝙ vir plus peccat. tenet Petrus de tharanta. diſtin. xxxij. q. iiij. Heccat tamē plusmulier contra bonum matrimonij. Secundo duciturvxor in damnato adulterio. ⁊ hoc tripliciter. primo cuꝫlegitima peccat cum ſoluto. ſecundo cum legitimꝰ peccat cum legitima. tercio ſi legitimus peccat cum legitima. primum graue. ſecundum grauius. tercium grauiſſimum. Circa hoc queritur. vtruꝫ in actu adulterij peccat plus vir qͣꝫ vxor. ⁊ videtur ꝙ non plus peccat. quiaad penam adulterij diuortium vtrorunqꝫ celebratur. ergo a pari ratione cum pena adequari debent in peccato ⁊ videtur ꝙ equaliter vterqꝫ peccet. antecedens patꝫin canone. xxxij. q. v. Precepit. vbi dicitur. Apud nosqd̓ nō licet feminis eque non licet viris. ⁊ eadem ſeruitus pari conditione cenſeatur. ⁊ Innocētiꝰ papa. xxxij.q. v. chriſtiana. ⁊ allegatur magiſter in. iiij. diſtin xxxv.c. j. chriſtiana religio adulterium in vtroqꝫ ſexu pari ratione condemnat. ergo pari peccato peccant. Ad queſtionem dicendum ꝙ ceteris paribus plus peccat vxorſimpliciter. quia vt dicit ſanctus Thomas in. iiij. diſt.xxxiij. ar. iiij. Ipſa addit ſuper malum fidei malum prolis. quia ex peccato vxoris cauſat̉ incertitudo ꝓlis. Sꝫaliter dicendum eſt in fornicatione ſimplici ceteris paribus plus peccat vir. tum quia habet plus de bono rationis. tum quia mulier plus habet de humido inclināte ad hoc ⁊ magis per conſequens excuſabilis. Sed inmatrimonio additur hoc ad peccatum vxoris quod eſtmalum prolis. Sed qͣꝫtum ad bonum fidei qua vterqꝫalteri equaliter inclinatur vterqꝫ equaliter peccat. Inſuper eſt notandum ꝙ ꝙͣtum ad bonum fidei qua vterqꝫ alteri obligatur equaliter peccant. quia equaliter obligantur. Sed vlterius qͣꝫtum ad bonum prolis pluspeccat Galier. quia cauſat incertitudinem ꝓlis. vn̄ ſimpliciter loquendo plus peccat vxor adultera qͣꝫ vir adulter. Ad argumentum in oppoſitum concedendum eſtꝙ ad paria dicantur in cauſa diuortij. quia illud ꝓpterqd̓ faciendū eſt diuortiū eſt fractio fidei. ⁊ ꝙͣtuꝫ ad hocequaliter peccāt in actu adulterij non tamē ſimpliciterequaliter. vnde dicendū ꝙ ad equalem penam iudicāt̉ſed non ex equalibus cauſis. Sicut duo fures quorumvnus in duplo peior eſt alio ad equalē penam iudican-