SermoLLLI I.

tiones inueniunt. vt cum peccatores exiſtant ſe tamencontra deum a peccatis defendunt. De quibꝰ dicit Grez0. xxij. moral̓. Uſitatum generis humani vicium ē libido. peccatū cōmittere. cōmiſſum negando abſcondere ⁊ conuictū defendendo excuſare. Sed dicit Hol. leT cti. clxxvj. ꝙ tria ſunt que reddunt hoīes peccatores inexcuſabiles ex pena dignos on̄dunt ⁊ per conſequens acena celeſti excludunt vicꝫ magnitudo ſcientie in peccāte. ſimilitudo culpe in iudicante. ⁊ ineptitudo cauſe ī allegante. Primo ergo reddet hominē inexcuſabileꝫ magnitudo ſcientie in peccante. quanto .n. aliquis maiorē⁊ clariorē de deo habet noticiam. tantomagis peccat ceteris paribꝰ. Et ideo de ph̓is dicit apoſtolus Roma j.ꝙ inuiſibilia dei eis per ſcripturas innotuerunt ⁊ tamēſuis cogitationibꝰ euanuerunt ⁊ obſcuratū eſt inſipiēscor eoꝝ intantū vt ydola colerent nec ſuper hoc in aliqͦexcuſant̉ quaſi de deo nullam noticiam habuiſſent. qͥainuiſibilia dei ꝑ ea que facta ſunt intellecta conſpiciunt̉ſempiterna quoqꝫ virtus ⁊ diuinitas ita nec ſunt excuſabiles. Quid aūt de xp̄ianis qͥ nunc de deo clariorē habent noticiam ex p̄dicatōibꝰ quas quotidie audiunt ettamen ad deum venire negligunt. Sic excuſatōes p̄tēdunt. Sed de ip̄is dicit ſaluator Ioh̓. xv. Si non veniſſem ⁊ locutus eis fuiſſem .ſ. ꝑ me ⁊ p̄dicatores meos peccatum non haberent. nunc aūt excuſatōem non habētde peccato ſuo. Secundo reddit hoīem culpabilem ſil̓itudo culpe in iudicante. qn̄ aliquis iudex dep̄henditurin crimine pro quo ſolet alios punire. nullam pōt excuſationem p̄tendere. Sicut ptꝫ de falſis iudicibꝰ qui volebant condemnaſſe ſuſannā Dan̄. xiij. Ideo ſignanterdicit apoſtolus ad Roma. ij. Inexcuſabilis es o homoomnis qui iudicas. in quo .n. iudicas alterum teipſumcondēnas. Tercio reddit hominē inexcuſabilē ineptitudo cauſe in allegante. quando .n. cauſa allegatur manifeſte nulla eſt vel conficta ꝑ mendaciū non eſt excuſatio ſed aggrauatio ad p̄cedens delictum. Exemplū deiſtis hic inuitatis ad cenam. quia qui falſas fictaſqꝫ excuſatiōes p̄tendebant a cena fuerunt reprobati ⁊ excluſi ⁊ alij eoꝝ loco vocati ſunt. ⁊ ideo contra tales excuſationes malicioſas petit. pſal. cxl. Non declines cor meūin verba malicie ad excuſandas excuſatōes in peccatis.Et iſte ſunt excuſatōes in genere. Sunt ⁊ alie excuſationes in ſpecie quibꝰ ſe homines qui vocant̉ tripliciter excuſant. Superbi ſe excuſant ꝓpter ſublimitatē dominationis. Auari ꝓpter difficultatem terrene occupatōnis.Luxurioſi ꝓpter voluptatē carnalis voluptatōis ⁊ delectationis. Et iſti tres figurantur ꝑ illos tres quos enumerat hic euangeliſta. Quoꝝ primus dixit. villam emi⁊ neceſſe habeo exire ⁊ videre illam rogo te habe me excuſatum. Iſte ſignificat ſuperbos qui ꝑ ambitōem terreni dominij amittunt gloriam celeſtꝭ regni. Iſte in ſuaexcuſatione bene fatuum fuiſſe ſe fatetur. quia prius vilam ſe dicit emiſſe qͣꝫ vidiſſe. Faciliter .n. quilibet falliturquando illud emit qd̓ ab eo abſcōdit̉. Et certe ſi homovideret ⁊ conſideraret quid eſt de dignitate dominij ſecularis illud non emeret vel raro. Primo .n. videret illius ſollicitudinē. de qua dicit Innocentius papa de vi.hu. condi. li. ij. c. xxviij. Sed eſto vt ſublimet̉ quis in altum ꝓuehatur ad ſummū ſtatim cure ſuccreſcunt ſollicitudines cumulantur. extenduntur ieiunia. vigilie ꝓducuntur ex quibꝰ natura corrumpit̉ ſpūs infirmaturdeſtruitur ſomnus. amittitur appetitus. debilitat̉ corpus. virtus attenuat̉. ⁊ ſic ip̄e in ſeipſo deficiens nō dimidiat dies ſuos. Sed miſerabilem vitam miſerabiliori fine concludit. Secundo ſi conſideraret ſublimitateꝫdominatōis ſtatim inueniret mentis elationē. De quadicit idem Innocentius li. vbi ſupra. c. xxix. Statim vtſuꝑbus ꝓmotus eſt ad ſuꝑbiam extollit̉ in iactantiaꝫ ⁊effrenatur nec curat ꝓdeſe. preſumit ſe

meliorē qui cernit ſe ſuꝑiorem. Et ſubdit. viſum extollitceruicem erigit. faſtum on̄dit. grauida loquitur. ſublimia meditat ſubeſſe non patitur. p̄eſſe molitur. Terciovideret ip̄ius breuitatē. Quia Eccī. x. dicitur. qꝛ omnispotentatus breuis vita. Quarto. ſcꝫ videret caſus grauitatem. quia quanto gradus altior tanto caſus grauior. Cecidit Petrus ſed d̓ infimo ideo ſtatim reſurrexit.Cecidit dauid ſed de plano. quia ſe in altum nō extulitIuxta illud pſal. cxxx. Domine nō eſt exaltatū cor meū.Cecidit adam de alto quia de paradiſo. ideo cum difficultate ſurrexit. Cecidit lucifer .ſ. de celo altiſſimo. ideonunꝙͣ ſurrexit nec ſurgere pōt. Secundus ſe excuſando dixit. Iuga boum emi quinqꝫ ⁊ eo ꝓbare ea. rogo tehabe me excuſatum. ⁊ hic figurat auaros qui in his ſetantū occupant que p̄cipiunt̉ quinqꝫ ſenſibꝰ que intelligunt̉ per quinqꝫ iuga boum. Quia ẜm Augu. Cuiuſlibet ſenſus inſtrumenta combinant̉. Duo .n. ſunt oculidue aures. duo nares. duo inſtrumēta guſtus. lingua.⁊ palatum. due manus. in quibꝰ precipue patet tactus.Sicut ergo boues circa terraꝫ verſant̉. Sic ſenſus auari cōtinue circa terrena delectantur. eius oculi videndomaſſam auri magis delectant̉ qͣꝫ videndo in eccīa corpus xp̄i. in aure etiam auari dulcior eſt auri narratio qͣꝫverbi dei p̄dicatio. Ideo dicit Ambro. ⁊ ponit̉ di. xlvij.c. Sicut hi. Mens auari ſemel vincul̓ cupiditatis aſtricta ſemꝑ aurum ſemꝑ argentū videt ſemꝑ redditus cōputat ⁊ gratius aurum ꝙ ſolem intuet̉. Et ſimiliter on̄dit ſe eſſe fatuum in excuſatōne. quia prius debuit iugaꝓbaſſe boum qͣꝫ emiſſe. Nam qui pericula que ex auaricia eueniunt videret vel ꝓbaret non vtiqꝫ eam ita ſtudioſe amaret. vbi nota aliqua ſunt pericula ⁊ mala quefacit cuilibet auaro ip̄a iniqua auaricia. Primo ꝙ inqͥnat amatores ſuos propter qd̓ comꝑat̉ luto. Abachucij. Uſqꝫ quo aggrauant contra ſe denſum lutū. ⁊ Eccī.xj. Si diues fueris non eris immunis a peccato. ⁊ Pruuerbi .xxviij. Qui feſtinat ditari non erit innocens. Secundū periculū ꝙ obliuionē dei inducit. Quia diciturGen̄. xlviij. Effraim ⁊ Manaſſes dicunt̉ fuiſſe germani. Effraim interp̄tatur fructificans per queꝫ intelligūtur diuitie. Et manaſſes interp̄tatur obliuio quia abudantia diuitiarum ⁊ dei obliuio ſocietatē habent ad inuicem. Tercium periculum ꝙ poſſeſſores ſuos ſpoliatquia cor homini non relinquit. Ubi enim theſaurꝰ tuꝰibi ⁊ cor tuum Math. vj. Multa .n. pericula mala ponit Innocentius papa. iij. de vi. hu. condi. li. ij. c. ix. ꝙͣmultos inquit ſeduxit cupiditas ꝙͣ plureſ perdidit auaricia balaam a ſella redarguit ⁊ pedem ſedentis attriuitquia captus cupiditate ꝓmiſſoꝝ diſpoſuit maledicereiſraeli. Achor populus lapidauit qui tulit aurum ⁊ argentū de anathemate hiericho. Naboth interemptuseſt vt achab vineā obtineret. Giezi lepra perfudit quiarecepit argentum ⁊ veſtes ſub̓ nomīe heliſei. Iudas ſeſuſpendit qꝛ xp̄m tradidit. Ananiā ⁊ zaphyram ſubitanea mors extinxit. quia d̓ p̄cio agri defraudauerat apoſtoluꝫ. hec ille. Si vis videre has hyſtorias vide eas inlocis ſuis. Prima de Balaam ponit̉ Nume. xxij. Secūda achor ponitur Ioſue. vij. Tertia ponit̉. iij. Reg.xxj. de Ieſahel. Quarta d̓ giezi. habet̉. iiij. Reg. v. Quīta de Iuda Math. xxvij. Sexta de anania ponit̉ Act.v. Tercius qui excuſando ſe dixit vxorem duxiſſe. ⁊ iō &non poſſum venire luxurioſos deſignat qui excuſant ſeꝓpter voluptatem carnalis delectatōis. Per vxoreꝫ v̓ointelligitur voluptas carnalis. non .n. coniugati per cōiugium excluduntur a cena lꝫ aliqualiter retardant̉. qͥadicitur de ſum. trini. ⁊ fide catho. firmiter. Non ſolumautē virgines ⁊ continentes verūetiam coniugati ꝑ fidem rectam ⁊ operatōem bonam placentes deo ad et̓nam mereantur beatitudinem peruenire. Idcirco illedicitur vxorem duxiſſe qui cum affectiōe tradidit ſe vo

rapp iij