Dn̄ica. II. poſt Trinitatis

nobis denariū eterne beatitudinis. Ideo dicit. b. Petrus. j. Can. iij. In hoc vocati eſtis vt benedictiōem hereditate poſſideatis. Tercio vocat nos ꝑcuſſionibꝰ flagelloꝝ. ſicut ſaulum qui cadens in terram dixit. qͥd mevis facere? Act. ix. Sic ⁊ nos quotiens infirmitatibꝰ fatigamur vel aduerſitatibꝰ flagellamur ⁊ tribulamur totiens a deo vocamur. ⁊ hoc etiā dicit glo. ſuꝑ pſal. cxviijDum flagellat deus inuitat ad hereditatē noli eſſe iniquo ⁊ puerili ſenſu vt dicas. cur pater meꝰ ꝑmittit fratrem meū facere quicquid vult pluſqͣꝫ me? qꝛ ſi modicūme cōtra iuſſione eius mouero. ſtatim flagella inuenioSed potius gaude. quia tibi ſeruat̉ hereditas. ad tempus .n. parcit quos ineternū damnabit. Sed ẜm GreMala que nos hic p̄munt ad deū ire compellunt. Ꝙͣtum ad quartum ponitur ꝑuerſitas excuſatoꝝ. cum dcitur. Et ceperunt ſinguli ſe excuſare. Ubi notandū ſicut vocantur quidam in genere quidam in ſpecie. Sicetiam quidam ſe excuſant in genere ⁊ quidam in ſpecieIn genere excuſant ſe in peccatꝭ ſuis quadruplicit̓ peccatores vt dicit Hol. ſuꝑ li. ſapiē. lec. clxxvj. Quidaꝫ ꝑlaſciuam ſocietatē. Quidam ꝑ diuinaꝫ voluntatē. Quidam ꝑ carnalem fragilitatē. Et quidam ꝑ finalē vtilitatem. Primi dicunt cōmuniter qn̄ deprehendunt̉ peccaſſe mala ſocietas me compulit ad hoc malū. ſicut adāGen̄. iij. Quando eum dn̄s de peccato dep̄hendit inobedientie ⁊ pomi fractōis ait. Mulier quam dediſti mihi ſociam. dedit mihi de ligno ⁊ comedi. Cunqꝫ diceretad mulierē dn̄s quare feciſti hoc: illa excuſauit ſe ꝑ ſerpentem dicens. ſerpens decepit me ⁊ comedi. Sed talis excuſatio fatuiſſima reputat̉ apd̓ iudicē ſeculareꝫ nōcum concedat facinus ⁊ alios coaccuſat ⁊ multo magisapud deum non valet qui nouit humani arbitrij volūtatem. Ideo dicit Senec. in ꝓuerbijs. Omitte excuſatōem nemo peccauit inuitus. fatue etiam eſt excuſatiomultoꝝ ſocioꝝ allegatio. Sicut multi dicūt. Quare mihi non licet ſic facere. ſic .n. facit talis ⁊ talis. cōtra quosdicit bea. Hiero. in quadam epiſtola. multitudo ſociorum impunitatē non tollit criminū. omnes tales qui ſeſic excuſant ⁊ impenitentes manent. ad cenam celeſtemnon ꝑueniunt. Sed vbi tunc manent certe in inferno.vbi cum multis ſocijs non minus ardebūt. Teſte beato auguſtino. ij. q. j. c. Multi. Ne inquit gaudeāt quiaplures inuenient̉ eis ſimiles. nam ꝓpterea non minusardebunt. Secundo quidam ſe excuſant ꝑ diuinā voluntatem. quoꝝ quidam dicunt deum ſciuiſſe peccaturos ⁊ velle eos tales eſſe nec eis eſſe imputandū. Sꝫ diſpoſitioni diuine ⁊ cōſtellatōi corpoꝝ celeſtium aſcribūtEt ſimiliter dicunt. ſicut deus voluit peccare Adam etEuam. ſic ⁊ nos. Et ſic volunt deum eſſe autorē peccati ⁊ ip̄m in hoc blaſphemant. Contra quos dicit beatꝰAugu. in de fide ad Petrum. Firmiſſime inquit tene ⁊nullatenus dubites. primū hoīeꝫ. i. Adam ⁊ Euaꝫ mulierem eius bouos ⁊ rectos ⁊ ſine peccato creatos cumlibero arbitrio quo poſſent ſi vellent deo ſemꝑ humili ⁊bona voluntate ſeruire atqꝫ obedire. Quō arbitrio etiāpoſſent ſi vellent ꝓpria voluntate peccate. eoſqꝫ non neceſſitate ſed ꝓpria voluntate peccaſſe. Illoqꝫ peccato ſicin deterius mutatam humanāqꝫ naturam. hec Augu.Ex quibꝰ v̓bis elice tu dei blaſphemator ꝙ ip̄e nō vultvt tu pecces. ſed dedit tibi liberū arbitriū quo mediante potes facere bonum vel malum. Et ſi facias malumex voluntate ꝓpria facis ⁊ non dei. nec etiam potes te excuſare ꝑ inclinatōem conſtellationū. Nam lꝫ aſtra inclinant te ad peccatū non tamen te neceſſitant. Et ſapiens dominat̉ aſtris. vt dicit Ptolemeus in almageſtisEt nota ꝙ iſti qui ſe excuſant ꝑ voluntatē diuinā figurant̉ aliquo modo ꝑ Iacob volentem deciꝑe pateꝫ ſuūcum pater inquireret. quomodo tamcito inuenire potuiſſet vnde ſibi cibum optatum pararet? rn̄dit. voluntas dei fuit vt tācito occurreret qd̓ volebaꝫ Gen̄. xxvij.

Iſto modo ſunt nōnulli ſapientes mundi iuris ciuilisperfecti ⁊ in iure terreni regni triti. quicquid faciūt ſciunt colorare legibus ⁊ munire rōnibꝰ vt nihil maneatinexcuſatum. Si homo velit credere eis. Tales aſſimilantur Dyoniſio tyranno. De quo narrat valerius li. j.c. j. Iſte ingreſſus templa deoꝝ aureum amictū deo ioui abſtulit ⁊ pannum ei laneum circūdedit ⁊ mirantibꝰalijs qui aderant ꝙ ſic ſine timore deos ſuos ſpoliare p̄ſumeret. rn̄dit ꝙ ad dei ſui cōmodum hoc faceret. namdixit aureum amictū grauem fore in eſtate ⁊ in hyemefrigidum. laneum quoqꝫ pro vtroqꝫ temꝑe aptū. Ideꝫrefert̉ de eſculapeo qui fuit barba aurea redimitꝰ iuſſitdemi ⁊ auferri. cuius rōem aſſignauit ꝙ appollo paterſuus imberbis eſſet ⁊ non deceret patrem carere barba⁊ filium apparere barbatum. Idem etiaꝫ dicit ꝙ victorias aureas ⁊ coronas quo ſimulachraꝝ porrectis manibus ſuſtinebantur tollebat ⁊ ſe eas acciꝑe ⁊ non auferre dicebat. Stultum eſſe affirmans a quibꝰ bona precamur ab his porrigentibꝰ nolle ſumere. Iſto modo prudentes ſeculi quantūcunqꝫ flagicioſa habuerint cōtradeum ⁊ eccleſiam ſemꝑ coloratis rōnibus ſe excuſabāt.Et tales etiam minime ad cenam dei ꝑueniūt. Tercioquidam ſe excuſant ꝑ carnalem fragilitatē. ⁊ dicunt plane blaſphemantes ſe non poſſe a libidinibꝰ abſtinē cōplexionem ſe talem habere dicentes. Cōtra quos dicitbeatus Hiero. in explanatione ſidei ⁊ allegatur ꝑ maiſtrum. li. ij. di. xxxvij. c. iiij. Execramus inquit eorumbiaſphemiā qui dicūt. impoſſibile aliquid hoī a deo eēp̄ceptum ⁊ mandata dei non a ſingulis ſed ab omnibꝰin cōmuni poſſe ſeruari. Et paulo poſt. Et tam illos errare dicimus qui cum manicheo dicunt hominē peccatum vitare non poſſe qͣꝫ illos qui cuꝫ louiniano aſſerūthominē non poſſe peccare. Et dicit magiſter. Ecce hicHieronymꝰ dicit errorem eſſe ſi quis dicat hoīem vitare peccatum non poſſe. Sed diceret aliquis. tn̄ Auguſtinus dicit. Quedam neceſſitate fidei non poſſe vitariergo ⁊ libidinem. quidam non poſſunt vitare. ⁊ cum illud Auguſtinus dicit. videt̉ illud eſſe erroris quod tradit aut non eſſe veruꝫ quod Hiero. ait. rn̄det magiſte.vbi ſupra. ad quod pōt dici ꝙ Augu. dicit ẜm ſtatꝰ huius miſerie ad quem ꝑtinent ignorātia ⁊ difficultas. vtidem ait in li. de libero arbitrio que ex iuſta damnatiōedeſcenderūt illud tradidit vbi ⁊ venialia incluſit. Hieronymus vero tm̄ d̓ mortalibus peccatis loquitur quevnuſquiſqꝫ gratia illuminatus vitare poteſt ſeu valet.nam peccata venialia vitari non poſſunt. ꝓpter qd̓ dicit beatus Ioh̓es in perſona apoſtoloꝝ .j. canon̄. c. j. Sidixerimus ꝙ peccatū nō habemus noſip̄os ſeducimꝰ⁊ veritas in nobis non eſt. ideo dicit Aug. quedam vitari non poſſe. non autem dixit. hoc de libidine fornicationis quod eſt peccatū mortale ⁊ damnabile. Iuxta illud apoſtoli .j. Corīth. vj. Nolite errare fratres qm̄ neqꝫ fornicarij neqꝫ adulteri neqꝫ molles regnū dei poſſidebunt. Et ad Hebre. xiij. Fornicatores ⁊ adulteros iudicabit dominus .i. condemnabit ẜm glo. Ideo ſi diciste non poſſe abſtinere a libidine ſcias te propter hoc penas eternas pati debere nec ad cenam celeſtem poſſe ꝑuenire. Quarto quidam ſe excuſant per finalem vtilitatem. ⁊ tales inueniunt̉ nōnulli predones raptores ⁊ iniuſti perquiſitores qui auferunt a diuitibꝰ bona ſua ſine conſcientia colligunt ⁊ recondunt ⁊ elemoſynas dare pretendunt. vel illi qui inimicis vt iudeis vel gentilibus bona ſua auferunt ⁊ cauſam finalem elemoſynamconſtituunt. Contra quos dicit Hugo de ſancto victore. Tantum peccat qui rapinam infert iudeo quantuꝫſi cuilibꝫ xp̄iano. ⁊ Iuſtinianus in decreto veteri nō excuſabitur quis a delicto lꝫ rapiat a maligno. Et ſubdit.Sicut enim quis peccat ſi rapit ſubſtantiam pauperisſic ⁊ peccat ſi quis abſtulerit quod fuerit peccatoris. hecille. Sunt etiam diuerſi qui diuerſas in peccatis excuſa

R.

S