SermoLIV.
quatuor debet ſe extēdere in preſenti vita noſtra vt bene ⁊ virtuoſe regatur que tamē iſte diues hic nō preuidit. Si em̄ bene ⁊ virtuoſe viuere velimꝰ oportet vt videamus quid ſupra nos patet. qͥd infra nos latet. quidcirca nos cernitur. quid ſub nobis ſternit̉. videamusergo ſuꝑnam premioꝝ effluentiam. videamus internācōmiſſoꝝ cōſciētiaꝫ. videamus fraternam ꝓximoꝝ indigētiam. videamus eternoꝝ tormētoꝝ vehemētiam.Primo igit̉ videamus ſuꝑnoꝝ premioꝝ effluentiā recolēdo iocūditatem illius beatitudinis que nobis promittit̉ in celis ⁊ ſtatī vileſcit qͥcqͥd p̄cioſuꝫ īuenit̉ ī tris.dic̄ iō psͣ. viij. Uidebo celos tuos oꝑa digitoꝝ tuoꝝ lunā ⁊ ſtel. q̄ tu fund̓. Sꝫ notādū ꝙ illi qͥ ī ꝓfūdo puteocirca meridiē videt ſtellas ⁊ ille qui ſtat in ſuꝑficie terrein lumine nullam videt ſtellam. Eodem modo ille quiponitur in ꝓfundo humilitatis tribulationis ⁊ anguſtię ſuſpirat in celum et clamat ad deum. qui v̓o ſtat inlumine mundi ⁊ claritate mūdana laſciuie ⁊ ſuꝑbie ſtellas videre nō poteſt. Eſt em̄ vnū exꝑimentū ꝙ ſi denarius ponatur in vna ſcutella vacua recedaturqꝫ a ſcutella donec denarius deſinat videri ſi aqua ſuꝑ ip̄m infundat̉ ſtante oculo in eadem diſtantia denarius iterūapparebit ꝓpter aquā ſuꝑinfuſam denario. Moraliterdenarius iſte vitam eternā deſignat. Math̓. xx. Nonne ex denario diurno ꝯueniſti mecū. Iſte denarius nōvidet̉ a quibuſdā hoībꝰ in hac vita dū in dignitatibus⁊ voluptatibꝰ ⁊ honoribꝰ elongant̉ a deo quales fuerūtſacerdotes. de quibꝰ dicit̉ Dan̄. xiij. Declinauerūt oculos ſuos ne viderent celū neqꝫ recordarent̉ iudicioꝝ iuſtoꝝ qualis etiam fuit iſte diues qui in dignitate diuitiarum ⁊ ſuꝑfluitate diuitiarū poſitus ſuꝑnam premiorum effluentiam nō p̄uidit. ⁊ ideo ad illa cum eſſet intormentis oculos eleuauit. Sed tarde fuit. Sed ſi ponant̉ in infirmitate tribulatiōe ⁊ ꝑſecutione tūc bn̄ reIcordabunt̉ de deo ⁊ de celo ad qd̓ facti ſunt. Hic notaꝙ veſꝑtiliones habent debiles oculos. cauſa eſt qꝛ humor chryſtallinus qui eſt neceſſarius oculo ad vidēduꝫtranſit in ſubſtantiam alarum. ideo habent alas coriales. ⁊ ſic ꝓpter volatum amiſerūt viſum qꝛ ſubtractumeſt oculis quod poſitū eſt in alis. hi ſignificant ſuꝑbosqui quanto magis volare nitunt̉ tāto magis gratia diuini luminis priuant̉ qꝛ tota intentio eoꝝ que debereteſſe in cōſiderando celeſtia tranſiuit in pennas ambititionis. qꝛ tota eoꝝ cogitatō eſt quō poſſint gͣdatim aſcēdere de dignitate in dignitatem. Cauſa aūt quare ꝓ celeſtibꝰ premijs nō laboramus eſt: qꝛ ipſa nō videmꝰ ſicut homo qͥ trāſit ꝑ mercimonia cooꝑta que noͣ poteſtvidere nō tentat̉ ea emere. Sed in nundinis qn̄ ea plane videt ſtatim inclinatur ad emendum. Sic eſt ex parte iſta. vnde Act. vij. Stephanus cū vidit celos aꝑtosſtatim volebat emere dicens. Domine accipe ſpiritummeū. Ideo dicit̉ ꝓuerb̓. xxxj. De forte muliere cōſiderauit agrū ⁊ emit eū. Et infra guſtauit ⁊ vidit ꝙͣbona eſtnegociatio eius. Sed de multis euenit ſicut de Moyſeqͥ aſcēdit in montē qui dicit̉ nebo qͥ eſt in terra Moabin vertice phaſga cōtra Hiericho de quo modo tenet̉vt habet̉ Numeri .xxvij. Uidit terrā ꝓmiſſiōis. ſed eānō intrauit qꝛ ibidē mortuꝰ fuit vt dic̄ Hiero. Sic quidā lr̄ati qͥ aſcedūt montes dignitatū. Et vidēt celeſtiaꝑ ſacram ſcripturā ſed eā nūꝙͣ intrāt. ſicut dixit beatusAug. Indocti rapiūt celū ⁊ nos cū ſcientijs noſtris adinfernū dimergimur. Secūdo videamus internā comR miſſoꝝ cōſcīaꝫ diſcutiamus pctā noſtra cogitantes verba ſacre ſcripture. Scriptor em̄ ſi oculos ſuos auertit alibro peſſimam litterā ⁊ turpiſſimū librū facit. quia bona ſcriptura diligentiſſimā requirit viſionē. Moraliterlibri noſtri ſunt ꝯſcientie ẜm illud Dan̄. vij. Iudiciū ſedit ⁊ libri aꝑti ſunt cōſcientiaꝝ videlicet ẜm gloriā. EtApocal̓. xx. Liber .ſ. vite aꝑtus eſt ⁊ iudicati ſunt mortui. e
tiarum ẜm opera eorum. Aduertamus ergo quid ſcribamus quod falſum eſt corrigamus dum poſſumus ꝑpenitentiaꝫ. Et hec eſt conditio oculi ꝙ optime videtalia que directe ſibi opponunt̉ ſed ſemetip̄m nullo mōpoteſt videre niſi in ſpeculo repreſentāte ſe. ita eſt de nobis. Alioꝝ defectus optime notamus ⁊ ꝓprios non videmus niſi forte ꝑ ſpeculū hoc eſt ꝑ correctionē alicuiꝰſancti ⁊ honeſti viri. Iuxta illud apoſtoli. .j. ad Coꝝ. xiijUidemus nunc ꝑ ſpeculū. Et talem quemlibet arguitſaluator Math̓. vij. Uides veſtucam in oculis fratristui ⁊ trabem in oculo tuo nō cōſideras. hypocrita eijceprimū trabem de oculo tuo ⁊ tūc videbis eijcere veſtucam de oculo fratris tui. vnde Proſper de vita cōtemplatiua. li. ij. Tamdiu inquit quis peccata ſua q̄ noſſe ⁊flere deberet ignorat ꝙͣdiu curioſe ꝯſiderat aliena ꝙ ſimores ſuos ad ſeip̄m cōuerſus aſpiciat nō requirit qd̓in alijs reprehendat. Sed qd̓ in ſe lugeat. ideo ſignant̓dicit ſaluator Marē. xiij. Uidete voſmetip̄os. ſuꝑ quodicit Baſilius in hexame. li. iij. Reuera oīm creaturarum difficillimū eſt ꝯſiderare ſemetip̄m. vnde ſolꝰ oculus qui extrinſecus habet̉ inſpiciens ſemetip̄m nō valet intueri. Sic etiam ipſa conſcientia ſatis acute alienadelicta cōtemplans tardior eſt erga ſuoꝝ vicioꝝ cognitionem. Et ſignanter dicit vnicuiqꝫ veſtrum Hiere. ij.Uide ꝙ malum ⁊ amarū eſt te deliquiſſe dn̄m deū tuum te inquit ⁊ non alios tm̄. Ex his iaꝫ patet ꝙ iſte diues internam ꝯmiſſoꝝ ꝯſcientiam nō vidit. quia ſi vidiſſet eam vtiqꝫ correxiſſet. ⁊ nō ad locū tormentoꝝ ꝑueniſſet. Tercio videamus ſuꝑnaꝫ ꝓximoꝝ indigenti Eam. qꝛ hoc mandat dn̄s cuilibꝫ diuiti. Gen̄. xxxvij. Uide ſi cuncta ꝓſpera ſint apud fratres tuos. Sed reueramulti viderunt fratres ſuos indigentes. ſicut ſacerdoset leuita viderūt vulneratū. Luc. x. Leuita cū eſſet ſecꝰlocū ⁊ videret eum ꝑtranſijt. Sed an̄ dicit̉ a ſacerdoteaccidit vt ſacerdos quidam deſcenderat eadē via ⁊ viſoillo p̄teriuit. Sil̓iter iſte diues omni die vidit paupereꝫLazarum iacentem ad ianuā ſuaꝫ: ſed immiſericors p̄teriuit. nec ei micam panis p̄buit vel prebere iuſſit. Iōde vnoquoqꝫ taliū dicit̉ j. Ioh̓. iij. Qui habuerit ſb̓amid eſt diuitias huius mundi ⁊ viderit neceſſitatē habere frēm ſuū ⁊ clauferit viſcera ſua ab eo .ſ. ſubuentionēdenegando ſibi quō charitas dei manet in eo. q. d. nullo modo. Ideo videamus nos pauperū indigentiaꝫ ſicut ſamaritanus qͥ vulnera ſantiati alligauit ⁊ in ſtabulū ſuū duxit et curam eius egit Luce. x. qꝛ dic̄ Hiero.in epiſtola. Nō memini me legiſſe morte mala mortuūqͥ libenter oꝑa pietatis exercuit. habet em̄ multos int̓ceſſores ⁊ impoſſibile eſt preces multoꝝ non exaudiri.Sed de iſto diuite dicit Chriſoſt. Hic diues damnat̉.nō qꝛ diues erat. ſed qꝛ pauꝑis miſertus nō fuit. ⁊ beatus Greg. Hinc colligendū ē qua pena mulctādus ſitqͥ aliena diripuit ſi inferni damnatione ꝑcutit̉. qͥ ꝓprianō largit̉. Quarto videamus eternā tormentoꝝ vehementiā. homo qͥ non diligēter ꝓuidet ſibi de puteo cadet in eum. Sic qͥ non ꝓfunde ⁊ frequent̓ imaginat̉ depenis putei infernalis. non bn̄ de eis ſibi cauet. Iō dic̄psͣ. xc. Oculis tuis ꝯſiderabis ⁊ retributionē peccatoꝝvidebis. Et quicūqꝫ hoc videret ſe infallibiliter retraheret a peccatis ſatis cito. Nuam. iij. Omnis qui viderit te reſiliet a te. vnde Rich̓. de ſanc. vict̓. libro. ij. deaīa. Infernus lacus ſine mēſura. ꝓfundus ſine fundo.plenus ardore imcomꝑabili. plenus fetore intolerabili.plenꝰ dolore innumerabili. ibi miſerie. ibi tenebre. ibi ordo nullus. ibi horror ſempiternus. ibi nulla ſpes boni ⁊deſperatio mali. hec ille. Et ideo videte vigilate ⁊ orate:Marc̄. xiij. Epheſ. v. Uidete itaqꝫ frēs quō caute ambuletis nō quaſi inſipientes. ſed vt ſapientes redimentes tempus qm̄ dies mali ſunt.