Sermo.XXXIII.

tunqꝫ ſum ſine te malum mihi eſt p̄ter te non ſolum extra me ſꝫ in me. Et omnis copia que deus meus nō eſtegeſtas mihi eſt. ſatiabor cū apparuerit gl̓ia tua. Quarto qͥdam nec manducant ſacͣmentalit̓ nec ſpūaliter. vtqͥ nec rem nec ſacr̄m accipiūt. vt ſunt qͥdaꝫ ſacerdotesq̄ nunꝙͣ vel raro celebrant. Uel hoc ſacramētum manducant. nec ſe ad hoc vt ſpūaliter manducēt preꝑant. ⁊dicunt ꝙ pn̄t ſe licite abſtinere a ſacr̄i celebratōe. Contͣqͦs dicit Merkelinus in tractatu de inſtructōe ſimplicium ſacerdotum. c. xxv. Si ſacerdos legitimū impedimentum nō hn̄s poſſet licite a celebratōe miſſe abſtincre. tūc ſacerdos qͣntumcūqꝫ ſanctus poſſet ſꝑ a celebratione abſtinere. cum nō ſit maior rō qͣre ſacerdos nonimpeditus rōnabilit̓ poſſet ꝓ vna die abſtinere ꝙͣ proalijs. ⁊ qꝛ nō pōt licite ſꝑ abſtinere. videt̉ ꝙ ſacerdos n̄rōnabilit̓ impeditus non pōt ſine culpa a celebrationemiſſe abſtinere. qꝛ dicit Greg. in omel̓. Cum creſcūt dona creſcunt ⁊ rōnes donoꝝ. Et cum ſacerdoti donumnobiliſſimum ſit a deo datum. vicꝫ poteſtas ꝯſecrandipanem in corpus ⁊ vinum in ſanguinē domini nr̄i ih̓uxp̄i merito negligentie reus erit. Si iſta nō vtit̉ ptātead honorem dei ſalutemqꝫ ſuam ⁊ alioꝝ viuoꝝ atꝫ mortuoꝝ vtilitatē. ẜm illud. j. Pet̓. iiij. Unuſqͥſqꝫ ſicut eccipit grām .ſ. a domino liberalit̓ in alterutꝝ illam admīſtrantes .ſ. alijs ꝯmunicando gratis ſicut boni diſpenſatores. Ex quo ptꝫ ꝙ male dicunt qͥ excuſant ſacerdotem a pctō qui ſine rōnabili impedim̄to dimittit miſſecelebratōꝫ. vbi ppl̓m hēat ſibi ſubiectum ⁊ ꝯmiſſum vl̓ex obediētia tenet̉ celebrare. cum iuxͣ illud Mat. xxvj.⁊ Lu. xx. Hoc facite in meam ꝯmemoratōꝫ. p̄cipit̉ ſacerdotibꝰ celebrare ſi nō habuerīt rōnabile impedimētum. vt qͥdam magni doct. tradiderūt. Sꝫ ꝯͣ hoc qͥdaꝫſic arguunt. Sacerdos accipit a xp̄o maximaꝫ ptātemvicꝫ abſoluendi Math̓. xvj. ⁊ Ioh̓. xx. Similit̓ baptizandi. Mar. vl. ⁊ ppl̓m docendo a quibꝰ pōt licite abſtinere. Si nō tenet ex obedientia vel rōne beneficij. gͦcelebrare pōt etiam ſine culpa ⁊ licite abſtinere a celebratione. Pret̓ea in vitaſpa. legit̉ ꝙ qͥdam ſanctus paterin ſacerdotem ordinatꝰ nunꝙͣ celebrauit. Simil̓r apl̓iraro legunt̉ celebraſſe. gͦ a ſimili videt̉ ꝙ ſacerdos qn̄ voluerit pōt licite a celebratiōe abſtinere. Ad primū dr̄ ꝙnō eſt ſimile de alijs actibꝰ ꝓ quibꝰ exercēdis ſacerdosa deo recipit ptātem ⁊ de celebratōne. Nam alij actusſicut eſt baptizare abſoluere docere ſic ꝑtinent ad corpꝰmyſticum ꝙ ſi ſacerdos non tenet̉ ad eos exercendos.vel ex p̄latura vel ex obedientia pōt ab illis actibꝰ liciteabſtinere niſi in neceſſitate. qꝛ tūc obligaret̉ baptizare.ſoluere ⁊ docere euchariſtiamqꝫ miniſtrare niſi aliquisiſtoꝝ ab eccl̓ia eſſet int̓dictus. ſicut religioſis mendicātibꝰ p̄cipit̉ ne ſine licētia curati ſacramētum alicui ꝯferre p̄ſumunt vt in clemē. de pͥuil̓. ⁊ exceſ. priuilegiatoꝝ.Religioſi qͥ clericis vel laicis ſacramentum vlnctionisextreme ⁊ euchariſtie miniſtrare vel matrimonia ſolēnizare p̄ſumpſerint excōmunicatōnis incurrāt ſnīamipſo facto dumtaxat ꝑ ſedem apl̓icam abſoluendi. hecibi. Celebrare v̓o ideo tenet̉ ſacerdos vt deo ſacrificiuꝫreddat etiam ſi nulli hominum teneat̉. Ad ſcd̓m de illo patre ſancto qͥ nunꝙͣ celebrauit dr̄ ꝙ hoc fecit ex ſingulari inſtinctu ſpūſſancti. ⁊ iō celebrare nō debuit. qꝛdicit Orbanꝰ papa. Qui lege pͥuata ducit̉ nulla rō exigit vt a publica lege ꝯſtringat̉. xix. q. ij. c. Due. Et dr̄ ibidem ꝙ lex pͥuata eſt q̄ inſtinctu ſpūſſancti in corde ſcribit. Et ꝑ hoc pōt rn̄deri ad illud de apl̓is ꝙ nunꝙͣ obmiſerūt celebrare niſi rōnabilit̓ impediti ⁊ ex ſpūſſanctiinſtinctu ſpāli. In pͥmitiua em̄ eccl̓ia raro miſſe celebrabant̉. qꝛ apl̓: inſtinctu ſpūſſancti magis circa doctrināfidei ⁊ ꝯuerſionem infidelium ꝙͣ circa celebratōꝫ miſſarrum inſiſtebant. Sꝫ poſtꝙͣ ꝑ doctrinā fidei fideles fueeant inſtructi tanta fuit deuotio fidelium ꝙ omni dieScramētum acceperūt de manibꝰ apl̓oꝝ vel alioꝝ de-

notoꝝ ſacerdotum. Quia apoſtoli prius populum docebant ⁊ baptizabant. ⁊ ſic hoſtiam ſalutarē offerebāt⁊ ppl̓o miniſtrabant. Sicut factum legit̉ Act. ij. Ipſodie pente. qn̄ multi receperunt ẜmonem ſancti Petriapl̓i. ⁊ baptizati ſunt ⁊ numero fidelium ſunt appoſiticirciter tria milia hominum. Et poſt hoc erant ꝑſeuerantes in doctrina apl̓oꝝ ⁊ ꝯmunicatione fractiōꝭ panis. Quod exponit mgr̄ hyſt. duplicit̓. Uno mō de cōmunicatione fractionis panis qͦtidiani. qꝛ ſingulis diebus ab apl̓is frangebat̉. nihil em̄ habebant ꝓprium. ſꝫp̄dia vendebant ⁊ poſuerunt p̄cia ante pedes apl̓oꝝ qͥſingulis diebꝰ mane aſcendebant in templum ad or̄onem poſtea redeuntes ſinguli panem diſtribuebant ꝓut opus erat. Alio moͣ exponit de ꝯmunicatione fractionis panis euchariſtie. qꝛ ī pͥmitiua eccl̓ia crebro vnanimit ꝯueniebant ad ꝑcipiendam euchariſtiam. ⁊ illemodus ẜuabat̉ adhuc temꝑe Anacleti pape qͥ fuit qͣrtus poſt beatum Petrum qui ait. Peracta ꝯſecratiōeomnes ꝯmunicent qͥ nolunt eccleſiaſticis carere liminibus. Sic em̄ ⁊ apl̓i docuerunt ⁊ ſancta romana eccl̓iatenet de ꝯſe. di. ij. c. Perac̓ta. Ex iam dictis colligit̉ ⁊ arguit̉ etiaꝫ negligentia quorundā laicoꝝ qui nunꝙͣ velſaltem ſemel in anno ex mandato eccl̓ie nō ſumūt hocvenerabile ſacramentum ne eccleſiaſtica careant ſepultura. exͣ de pe. ⁊ remiſ. c. Omnis. Et iſti timere habent̉iſtud verbum dominicum. Niſi manducaueritis carnem filij hominis ⁊ biberitis eius ſanguinem nō habebitis vitam in vobis. Ioh̓. .vj. Et hoc intellige. niſi ſtatuto temꝑe manducent carnem filij ⁊ bibant eius ſanguinem non ſb̓ ꝓprio ſigno ſꝫ ſub ſpeciebꝰ panis ſub qͥbus eſt verum corpus xp̄i ⁊ ſanguis verꝰ. qd̓ innuit ſacerdos cum porrigit euchariſtiam ſb̓ vna ſpecie .ſ. panis ẜm ſanctum Tho. Corpus ⁊ ſanguis domini nr̄iIh̓u xp̄i ꝓficiat tibi in vitam eternam. Et idem dicit̉ꝙ laicis debet dare ſimplex vinum non conſecratum.vel aqua ꝓ ablutione nō tn̄ ꝓpter myſterium aliquod.ſꝫ vt lauent̉ ora ſumentium ne remaneant alique reliquie euchariſtie infra dentes. Et dans tale vinum pōtdicere. In nomine domini noſtri Ih̓u Xp̄i amen. Etdico notanter niſi manducent tempore ſtatuto. qꝛ pōtquilibet laicus interdum a cōmunione ad tempus abſtinere. Quia dicit Tho. de argē. in compē. theo. ve. li.vj. Quod abſtinēt quidam ꝓpter culpam ꝓpriam. ⁊ aliqͥ ſine culpa mortali. Sꝫ ꝓpter ſacr̄i reuerentiaꝫ. ſicut q̄ſe ſentiunt minus mundos mente vel carne vel etiamdeuotos ⁊ iſti benefaciunt dummodo poſſent iuſte etſine ſcandalo alioꝝ ſuperſedere. Unde vbi non inſtatneceſſitas conſulendum eſt talibꝰ vt de communioneexpectent quouſqꝫ parati ⁊ deuoti ac circumſpecti poſſint accedere. nulla tamen neceſſitas debet compellerevt quis in peccato mortali cōmunicet. hec ille. Sed nota ꝙ illa verba ſuperius allegata. niſi manducaueritiscarnem filij hominis ⁊cͣ. ſunt ſpūaliter intelligenda. iōHugo poſtillator ſuꝑ Ioh̓. ſic exponit. Niſi manducaueritis carnem filij hominis ⁊c̄. id eſt niſi vniti fueritis per charitatem filio dei. qui eſt filius hominis. ſcilicet Marie. non habebitis vitam in vobis. quia membra ſeparata a corpore non poſſunt viuere. Et ſic hancauctoritatem expreſſe doctores ſuꝑ. iiij. ſententiaꝝ. di.ix. generaliter ad ſenſum p̄dictum exponunt. Sꝫ econtra quidam heretici pernicioſi verba hec litteraliter accipientes dixerunt neceſſe fore populum laicalem ſubduplici ſpecie communicari debere. quod tamen noneſt neceſſe. Et talis communicatio laicalis ſb̓ dupliciſpecie illicita eſt. Sicut ꝓbat̉. quia eſt contra ſcripturāfiguram ⁊ naturam. Quod em̄ eſt contra ſcripturamꝓbat̉ Ioh̓ .vj. vbi dominus dicit. Hic eſt panis de celo deſcendens vt ſi qͥs ex ipſo māducauerit nō moriat̉Ego ſum panis viuus qui de celo deſcendi. ſi quis māducauerit ex hoc pane viuet in eternū. Et iteꝝ. Panis