Sermo.XXXIII.

na ſignificat̉ in dulcedine mellis. De qua psͣ. xxx. Ꝙͣmagna multitudo dulcedīs. t. d. ⁊cͣ. Tercio corpus vl̓caro xp̄i eſt cibꝰ in ꝯtinentia digniſſimꝰ. De hoc Sap̄.xvj. Subſtantiam em̄ tuam ⁊ dulcedinē tuam quaꝫ infilios habes on̄diſti. q. d. Ille cibꝰ ꝑ manna figuratuseſt tue dilectiōis iudicium. ⁊ tue ſb̓e ꝯtentiuū. ⁊ eſt tuedulcedinis effuſiuum. ꝙ tue dilectōis ſit iudicium ptꝫqꝛ illam eternaꝫ charitatē quam hēbas ad filios hoīmin hoc declaraſti. Unde ꝓpt̓ nimiam charitatem inqͥtapl̓us ad Roma. viij. Qua dilexit nos deus filium ſuum miſit in ſimilitudinem carnis peccati. qui qͥdem filius eſt ſb̓a pr̄is. Nam quicqͥd eſt pr̄ hoc eſt filius. Etqꝛ tota ſb̓a pr̄is eſt in filio in dando nobis filiū ꝙ deditnobis pr̄ totam ſb̓aꝫ ſuam ptꝫ. qꝛ xp̄c ẜm diuinam naturaꝫ eſt v̓bum vel filiꝰ dei. qͥ ex tota ſb̓a patris gignit̉vt dicit Aug. xv. de trinitate. c. xiiij. Et addit. non em̄integre ꝑfecteqꝫ dixiſſet ſe patrem ſi in eius filio vel verbo magis minuſue aliqͥd eēt ꝙͣ in ipſo. gͦ ⁊cͣ. Unde adRoma viij. Qui em̄ dedit nobis filium quomodo nōetiam donauit omnia nobis cū illo? q. d. vtiqꝫ. Ex hacſubſtantia etiam fluit dulcedo ſua que eſt ſpūſſancti. ꝑſona que eſt ſuauitas dulcedo vnitas vel amplexꝰ patris ⁊ filij. Et ſic in hoc xp̄i ſacramento ꝯtinet̉ tota trinitas. filius ꝑ ſb̓aꝫ ſui corꝑis ꝑfecti. pater ⁊ ſpūſſanctꝰꝑ inuiſibilem nature vnionem. quapropter hoc ſacr̄meſt vas p̄cioſiſſimum ſanctiſſime trinitatis. Eſt vas auri ſolidum diuine maieſtatꝭ. Et archa intus ⁊ foris deaurata in qͣ ſunt tabule Moyſi. virga Aaron. ⁊ celeſtemanna. Quarto dico breuiter ꝙ māna nr̄m .i. corpusxp̄i eſt cibꝰ efficacia mirabiliſſimus. ꝓpter hoc dr̄ Sap̄.xvj. de manna qd̓ erat deẜuiens vniuſcuiuſqꝫ volūtati ⁊ ad qd̓ quiſqꝫ volebat ꝯuertebat̉. cuius rō eſt. qꝛ māna licet eundem in omnibꝰ ſaporem virtualiter hret tn̄ẜm diuerſitatem voluntatis deſiderij ⁊ affectus diuerſum cuilibet p̄bebat ſaporem. qꝛ actus actiuoꝝ ⁊cͣ. vtꝫin cibo qͥ cuilibet placꝫ ẜm diſpoſitōꝫ palati. Sic lux ſolis in ſe dulcis ⁊ clara nō in omnibꝰ eque aſpicientibꝰ ēamabilis. vtꝫ ꝑ Aug. qͥ ſenſit ⁊ exꝑtus eſt ꝙ palato nōſano pena eſt panis qͥ ſano ē ſuauis ⁊ oculis egris odioſa lux q̄ puris eſt amabilis. Sic corpus xp̄i diuerſis diuerſimode placet vel ſapit. Alijs ſiquidem dulcis. alijsamarꝰ. alijs vita. alijs mors. qꝛ mors eſt malis. vita bonis. vt canit̉. alijs plus. alijs minus. Sicut em̄ vas latum. amplum. magnum ⁊ ꝓfundum plus capit de liquore. Sic cor altum ꝑ liquorem. latum ꝑ dilectōꝫ. longum ꝑ ꝯtinuam deuotionem. ⁊ ꝓfundum ꝑ celeſtiummyſterioꝝ ſpeculatōꝫ plus haurit gr̄e ſaluatoris ⁊ dulcedinis celeſtis de fonte corꝑis xp̄i ꝙͣ corda ſtricta ⁊ occupata formis terrenis. verūtamē nec oculis bonis eodem mō ſapit. Sꝫ diuerſimode cuilibet ꝓ ſua vtilitateqd̓ ꝓbat Bern̄. ſuꝑ Can̄. Oportet inqͥt ꝓ varijs affectibꝰ diuine pn̄tie guſtum variare ⁊ infuſum ſapīe ſuꝑnum dulcorem diuerſis appetitibꝰ anime alit̓ atꝫ aliteroblectare palatū. Et exponit di. Sapit gͦ īfirmis vt medicina ⁊ medicis itinerantibꝰ vt ꝯmunes ⁊ terminus.pauꝑibꝰ vt rex. diues vt theſaurus. eſuriētibꝰ vt pat̓familias. ⁊ cibꝰ ſapit amantibꝰ vt amor ⁊ ſponſus. dicant gͦ omnes xp̄o. Indica mihi vbi paſcas. vbi cūbasrn̄det̉ in meridie. Bern̄. Quis nō cupit vehement̓ ibipaſci ꝓpter cenaꝫ. ꝓpter adipem. ⁊ ꝓpter ſacietatem. vbinihil formidat̉. nihil faſtidiat̉. nihil deficit tota habitatio in xp̄o ꝑadiſus. dulce pabulum. v̓bum opulentiſſimū vita eterna? Et hoc eſt ꝙ dicit ſe paſcere in meridie.i. in cordibꝰ electoꝝ in qͥbꝰ velut māna qd̓ ad ſolis calorē liq̄ſcit. qꝛ eos ſue dulcedinis liqͦre ꝑfundens facit liqueſcere deſiderium ad eiꝰ plenitudinē. Sꝫ ad ignē humane cupiditatꝭ penitus indurat̉. qꝛ cibꝰ ⁊ panis angeloꝝ v̓tit̉ in fel draconum ⁊ venenū aſpidum inſanabileCibꝰ vitalis efficit̉ eis cā mortis. Panis refectōꝭ efficit̉eis occaſio et̓ne dānatōis. ſicut ſcriptū eſt in psͣ. lxviij.

Fiat menſa eoꝝ coram ipſis in laqueum ⁊ in retributiones ⁊ in ſcandalum. Et addit notant̓ xp̄c in verbis p̄libatꝭ. Et ſanguis meus vere eſt potus. Hic quereret Ialiqͥs cur ſacerdotes accipiūt ſub ſpē bina. vicꝫ panis ⁊vini cum tn̄ ſub vtraqꝫ ſpē corpus ⁊ ſanguis ꝯtineat̉ exnaturali ꝯcomitantia. vt declarat doct. Egidius in tractatu de corꝑe xp̄i. l. ppoſitiōe? ⁊ Tho. in ſumma ꝯͣ errores gentilium. li. iiij. c. lxix. Dicit em̄ Egidius. Cum corpus naturalit̓ ſit ꝯiunctu ſuo ſanguini ⁊ ſue anime etiam ipſi v̓bo qd̓ hꝫ inſeꝑabilem vnionem ad carnem ⁊animam. Sic licet ex vi ſacramenti ſit tm̄ corpus xp̄i ⁊ſanguis tn̄ ex naturali ꝯcomitantia ſunt ibi cetera. Exquo ptꝫ ꝙ ſub corꝑe xp̄i eſt verus ſanguis. ⁊ ſb̓ ſanguine veꝝ corpus cōcomitat̉. Ad hoc rn̄dent doctores ꝙmateria huius ſacramēti dꝫ correſpondere vſui ſignificationi ⁊ effectui. Nam vſus materie huius ſacramenti eſt refectio. ꝑfecta autē refectio eſt cibꝰ ⁊ potus. Et iōhuic ſacramento duplex materia competit vicꝫ panis⁊ vinum. ⁊ hec eſt rō Hugo. Scd̓o dꝫ correſpondereſignificationi. Significatio autem talis triplicem hꝫ reſpectum .ſ. ad p̄teritum. pn̄s. ⁊ futuꝝ. Ad p̄teritum vtad paſſionem xp̄i in qua ſanguis xp̄i a corꝑe ſeparatusfuit. ⁊ ad hoc ſignificandum diſtincte ꝯſecrat̉ ad vtrūqꝫ. Scd̓o ad pn̄s ſic. Sicut panis ad corpus ita ſāguisad animam oꝑat̉. ꝙ autem panis ad corpus ⁊ ſanguisad animam ꝑtineat. teſtat̉ Moyſes dicens. ꝙ caro ꝓcorpore ſanguis autem offert̉ ꝓ anima. qꝛ vt dr̄ Leui.xvij. Anima carnis in ſanguine eſt. Nam in ſanguineſedes eſt anime. vt dicunt phiſici. Et rō Ariſt. eſt quiaeſt fons ſanguinis in quo anima pͥmo viuit ⁊ vltimomorit̉ vel diſcedit. ne igit̉ hoc ſacramentum ad vnamtm̄ ſubſtantiam pertinere videatur in ſalutem vtriuſqꝫ ſub vtraqꝫ offertur ſpecie. Tercio ad futurum. namſicut in preſenti corpus ⁊ anima cibatur. ita in futuruꝫvtrunqꝫ ſanabitur ſicut ſcriptum eſt Ioh̓. x. Siue egrediantur ſiue ingrediantur paſcua inuenient. q. d. ẜmAuguſtinum. Siue anima egrediat̉ ad contemplatōnem diuinitatis. ſiue corpus ad contemplationem humanitatis ſemper paſcua inuenient eterne iocunditatis. Effectus duplex eſt. Unus in Chriſto eſt aſſumptio humane nature. quia non ſolum corpus nec ſolūanimam: vt multi dixerūt heretici Chriſtus aſſumpſitSed totam humanam naturam. Alius eſt effectus vtſicut totam aſſumpſerat ⁊ totam redimerat ita ⁊ totaꝫſaluaret. ⁊ in ſignum huius ſub bina ſpecie conſecrat̉.⁊ traditur nobis idem ſacramentum ⁊ vinum. Sed diceret aliquis. cum vnum ſit tm̄ ſub vtraqꝫ ſpecie ſacramentum cur non datur vtrunqꝫ in eccleſia communicantibus? Reſpondetur ꝙ olim in primitiua eccleſiapene omnibus dabatur chriſtifidelibus cum corporeſanguis. Sed nunc non datur. ⁊ hoc ꝓpter duo que etiam beatus Thomas breuiter tangit in compen. theo.veri. libro. vj. Primo ad tollendum erroris materiam.ſcilicet ne aliqui crederent non eſſe ſanguinem in corpore. ⁊ duo viderentur eſſe in ſacramento realiter diſtincta. ⁊ per conſequens nec corpus crederetur viuere. eo ꝙ vita hominis in ſanguine eſt. nec ſanguis poſſet habere vitam ſine corbore. Cum ergo ſub vtraqꝫ integrum ⁊ perfectum ſit ſacramentum. id eſt corpus etſanguis Xp̄i ſufficit ſub ſpecie vna ſumere totum. Secundo ad p̄cauendum effuſionis periculum. cum em̄ꝑtes ſanguinis maxime ſint fluxibiles. ⁊ cito effuſibiles. ille leui motu aut ſumeretur aut liqueretur foris inore. ⁊ ſic periculum grauiſſimum incideret quod de corpore xp̄i cum partes ſint ſolide fieri cito nō poteſt. ideoſoli ſacerdotes ſanguinem ſumunt in quibꝰ tanta cautela eſſe debet. ⁊ diſcretio ſanguinis ꝙ nequaꝙͣ etiamminimā guttulam per magnam penam debent effundere. De qua pena habes de conſecra. diſtin. ij. Si pernegligentiam. vbi dicit̉. Si per negligentiam ſanguis