Druckschrift 
2 (1487) Pars aestivalis de tempore
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

22In feſto ſancte Trinitatis

pͥora antecedit. ideo ad pn̄s de ipſo ſunt qͣtuor attēdenda. Primo qͥs ſit modus ſapīam acquirendi. Ubinota ipſa acquitt̉ ſine amore. de hoc Aug. de moribꝰ eccl̓ie manicheoꝝ. lib̓. j. c. xix. Sapīa ſi totis vtribꝰ ꝯcupiſcit̉ inueniri pōt. amore q̄rit̉. amore releuat̉. amore in ea ꝑmanet̉. Et Sap̄. viij. hāc amaui exquiſiui a iuuentute mea. Un̄ metrice dicit̉. Diſce libēs eris ſapiens honore frueris. Qd̓ ſi q̄ris diſce libens eris. Secūdo acquirit̉ ſine labore. vnde Hugo indydaſ. ꝑte. ij. dicit apud veteres lecticā ph̓oꝝ qͣtuorſone portabant. due in ſpecie iuuenū p̄cedentes. duein ſpecie puellaꝝ ſequētes. iuuenes dicebant̉ amor labor. puelle cura vigilia. In amore eſt vt agas. in labore vt ꝓficias. in cura vt ꝓuideas. in vigilia vt attendasUn̄ narrat Ualerius in policra. li. iiij. gentiles veteres ſapīam qͣſi oīm deoꝝ pͥncipē coluerūt eius imagi foribꝰ oīm temploꝝ depinxerūt iuxta imaginemeius iſta verba ſcripſerūt. Uſus me genuit. mēoria megenuit. zophiam me vocant greci nos ſapīam ego odioſtultos hoīes ignauia opera friuolas ſententias. Ethoc eſt qd̓ ꝓuer. ij. dr̄. Si ſapīam inuocaueris inclīaueris cor tuū prudentie ſi qͣſieris tanꝙͣ pecuniā ſicut thezauros effoderis illaꝫ. Tunc intelliges timoremdn̄i ſapīam dei inuenies. qꝛ dn̄s dat ſapientiā ex oreeius ſapīa prudentia. Tercio acquirit̉ ſine hūilitate. de iſta loquit̉ btūs Aug. li. iij. de natura origine aīead Uincen. in pͥncipio. Quantū inquit apparet ex donis ingenij ſapīa quā largitus eſt deus. ꝑfecte ſapiēseris ſi te eſſe credideris. ſcꝫ aliqͥd magni. ſꝫ te huiliaueris. Ideo dicit Hugo in dydaſ. q̄dam antiquusde modo diſcendi interrogaret̉ rn̄dit. Sit mens huilisſtudiū q̄rendi vita quieta. ſcrutiniū tacitū pauꝑtas terra remota. hec reſerare ſolent cuiqͣꝫ obſcura legendo.pter qd̓ dicit Salomon ꝓuer. xj. Ubi ē hūilitas ibi eſtſapīa. Quarto acquirit̉ ſine ſtabilitate. requirit̉ eniꝫſtabilitas ꝑſeuerantie in addiſcendo. Un̄ antiqͦs ph̓oslegimus ſtuduiſſe vſqꝫ ad mortē. Nam refert. Hiero.xxiij. epl̓a. ꝑmenides ph̓us inter cetera ſue ꝯtinuationis tꝑa xv. annis in rupe egyptiaca legit̉ ꝯſediſſe. deinde demoſtenes ph̓us expletis centū ſeptē annisſe mori cerneret fert̉ dixiſſe multū ſe dolere. tunc egredi deberet de vita ſapere cepiſſet. Anaxagoras ph̓usvt legit̉ in geſtis ph̓oꝝ Athenis claruit vbi. xxx. annisph̓ie inſudauit hic vt ait Ualerius adeo diues eſſetderelictis poſſeſſionibꝰ ſtudendi gratia diutinā ꝑegrinationē aſſumpſit. Democritus etiā ph̓us cuius pateradeo ditiſſimus fuit exercitui regis Xerſis epulū defacili dare poſſet ꝑua ſūma retenta. patrimoniū ſuis ciuibꝰ relinquēs Athenis ꝓfectus eſt ibi ocl̓os ſibi eruitvt vegetiores hr̄et cogitatiōes. Terculianus tn̄ dicit ſibi ideo oculos eruiſſe. qꝛ ml̓ieres ſine ꝯcupīa potuitinſpicere. ſic de ꝑſeuerantia circa ſapīe ſtudiū multoꝝph̓oꝝ eſt dicendū. Secūdo qͥd ſit ſignū ſapīam cognoſcendi. Un̄ nota apud ſtoicos ſignū ſapīam cognoſcēdi fuit patiētia. ſicut dicit Sen̄. in ſapientē non caditiniuria. ꝓbat exempla hoc ſic. Eſto aliqͥs quaꝫde villa mea ſurripuit in domo mea ponat ille furtu fecit ego nihil perdidi. Si qͥs vxore ꝯcūbat tanꝙͣ cumaliena adulter eſt ꝙͣuis illa adultera ſit. Aliqͥs mihivenenū dedit ſꝫ vim ſuā īmixtā cibo ꝑdidit ſceleri ſe obligauit etſi nocuit. Eodē modo licet aliqͥs inferat iniuriā ſapienti ſapiens recipit. multa em̄ hꝫ iniuria ſubmouere pn̄t. Ponit em̄ exemplū Boe. li. ij. decōſo. ꝓſa. vij. de qͦdam ſibi nomē ph̓i falſe aſſumpſeratad iſtū qͥdaꝫ acceſſit dixit ſe velle experiri an eſſet ph̓sSi illatas īiurias leuit̓ patiēterqꝫ ſuſtineret. Ille aūt patientiū pauliſꝑ aſſūpſit acceptaqꝫ ꝯtumelia velut inſultās .i. crudelis exn̄s. tandē inqͥt. intelligis ne me eſſeph̓m: Cui ille nimiū moderaciter intellexerā inqͥt ſi tacuiſſes. Et inde venit hoc vulgare ꝓuerbiū. Si tacuiſ-

ſes ph̓s fuiſſes. dicit Sap̄. Ecc̄i. xx. Homo ſapiēatacebit vſqꝫ ad tp̄s. laſciuus autē imprudens ẜuabit tp̄s. Tercio videndū qͥd eſt opus ſapīam exercēdiUn̄ notandū tres ſunt actus ſapientis. informare mores. reprobare errores ordinare inferiores. Et dicitAriſ. j. Elenc̄. Eſt aūt ad vnū ſic dicere opus. ſciētermentiri de qͥbꝰ nouit. mentientē māifeſtare poſſe. Pri ꝑtinet ad informationē. Secūdū ad reprobationē.Dicit em̄ ph̓us .j. metha. inter ea hoīes de ſapientecōcipiūt cōiter vnū eſt qd̓ ad ꝑtinet ordinare. ideoolim in ſeculo ſoli ſapientes gubernauerūt. Sicut dicitSen̄. in epl̓a qꝛ Ioh̓. in ſuo policrato. li. iiij. Romāosinquit duces aut pͥncipes eoꝝ reſpublica viguitmemini extitiſſe illitteratos neſcio quō accidit exqͦ inpͥncipibꝰ languet virtus litteraꝝ. armate malicie infirmata ē manus. Un̄ qͥdā rex romanoꝝ ſcribens epl̓amcuidā regi francoꝝ qͣtenus in litteris erudiret filiū verſum iſtū inſeruit. Rex inquit illiteratus eſt aſinus coronatus. Hinc eſt Karolus tranſtulit ſtudiū de Roma in pariſius de dr̄ oēs artes liberales habuit inpalatio ſuo miro modo depictas. de Dauid legit̉ habuit ſapīam ſicut angelus dei. nulla em̄ multitudo ſiuecōitas ſine ſapientibꝰ pōt regi. qꝛ Sap̄. vj. dr̄. Multitudo ſapientiū ſanitas eſt orbis terraꝝ. Suꝑ dicit gloſa ad bonū regimen requirit̉ ſapīa. etiā multitudo. qꝛ ſideſit ſapīa tunc ſicut de roboā ꝯtigit. iij. Reg. xij. Rn̄dit em̄ ppl̓o dura derelicto ꝯſilio ſenioꝝ qd̓ ei dederant locutus eſt eis ẜm ꝯſilium iuuenū dicens. pater meꝰaggrauauit iugū vr̄m ego autē addam iugo vr̄o. patermeus cecidit vos flagellis. ego aūt cedam vos ſcorpionibꝰ. Multitudo aūt neceſſaria eſt. qꝛ in nullo vnꝙ pꝰxp̄m poſuit deus ꝑfectionē ſapīe. Ideo nullus pͥncepsvnius ꝯſilio ꝯtentari debet. Nam legit̉ .j. Mach̓. viij.de machabeis. iudei machabei. fecerant ſibi curiā. etqͦtidie ꝯſulebant trecentos viginti ꝯſiliū agentes ſemde multitudine vt digna eſſent agerent. Qꝛ dr̄ Prouer. viij. Ego ſapīa habito in ꝯſilijs eruditis interſuꝫcogitationibꝰ. Et Prouerb̓. xj. Ubi eſt gubernatorcorruet ppl̓s. Glo. Sicut nauis carens gubernatoreclitat̉. Salus aūt vbi multa ꝯſilia. Quarto videndū eſtqͥs ſit fructus ſapīam poſſidendi. De hoc ſatis dr̄ Ecc̄evj. Quid hēbit amplius ſapiens a ſtulto: qͥd pauꝑ niſi vt ꝑgat illuc vbi ē vita? Et Sap̄. vj. Concupīa itaqꝫſapīe deducet ad regnū perpetuū. ad qd̓ nos deꝰ pater filius ſpūſſanctus. De eodem Sermo ſecundus.X ipſo per ipſum inIipſo ſunt oīa Roma. xj. dicit Ariſ. viij. aīaliū idem allegat Auicenna. eſt quoddamaſal qd̓ eſt dictū fectaleo. al̓s nuncupatuꝫ Leopardusqd̓ eſt huius nature ſi aliqͥd ſentit ſibi gratū adeo ardenter ꝯcupiſcit nimio amore illius excellentiſſimeſaltat donec illud heat aut acquirat. venatores aūt ſciētes eius naturā. hoc ip̄m diligere ſciūt ad aliquā arborē ſuſpendūt. Sꝫ adeo altius capere poſſit.igit̉ ſaltat volēs illd̓ app̄hendere deficit. ſicqꝫ venatoribꝰp̄da fit. Moral̓r Leopardū intellige quēlibet curioſuSed per illud gratū quod diligit. dic̄ ſancta trinitasintelligi poſſit que eſt omnibꝰ xp̄ianis gratiſſima. ſuꝑomnia que in celis in terris ſunt ſumopere diligendaQuia dicit Aug. lib̓. ſoli. c. j. Quiſqꝫ em̄ cognoſcit te. diligit te. obliuiſcit̉ ſe. amat te. plus qͣꝫ ſe. relinquit ſe. vellad te vt gaudeat de te. Hinc eſt dn̄e tantū diligequantū debeo. quia plene te cognoſco. vt aūt diligmus vnū ſolum veꝝ deū docet Aug. lib̓. viij. de trinit.c. xvj. ſex gradus cognoſcere deū. Quia qͣꝫto diligibile cognoſcit̉ tanto magis diligit̉. Primus gradus eſt