Sermo.XXVIII.
tranſieris ꝑ aquas tecum ero ⁊ flumina nō operient tecum ambulaueris in igne nō cōbureris. Sicut patꝫ detribus pueris Dan̄. iij. et de multis alijs martyribꝰ qͥ licet in igne aīas deo reddiderūt. corꝑa tn̄ ip̄oꝝ inuſta ꝑmanſerūt. Scd̓o ſpūſſanctꝰ ꝯſolat virtutē tētationibꝰreſiſtendi tribuendo. qꝛ. j. Coꝝ. x. dicit. Fidelis deꝰ quinō batiet̉ vos tentari ſuꝑ illud qd̓ poteſtis. Sed facietcū tentatiōe p̄uentū vt poſſitis ſuſtinere .i. tentatiōibꝰp̄ualere. Et Aug. ſuꝑ pͣsͣ. Dyabolus inqͥt plerūqꝫ vulnocere. Sed nō pōt qꝛ ptās eius eſt ſub ptāte dei. Nāſi tantū poſſet nocere quātū vellet. nec aliquis iuſtoruꝫremaneret. Cui ꝯcordat illud Iſi. de ſum. bo. Nō amplius tentat electos dyabolus niſi ꝙͣdiu volūtas dei ꝑmittit. iō dixit xp̄s diſcipulis ſuis Luc̄. vlti. Sedete inciuitate donec induamini virtute ex alto .ſ. ex aduentuſpūſſancti. Tercio ꝯſolat̉ ſpūſſanctus dulcedinē infundendo. qꝛ Ecc̄i. xxiiij. dr̄. Spūs meus ſuꝑ mel dulcis. ⁊Sap̄. xij. O ꝙͣſuauis et bonus eſt dn̄e ſpūs tuus in nohis. ſi quis hanc dulcedinē ſemel guſtauerit de dulcedine mūdi nō curabit. Iuxͣ illud Greg. Guſtato ſpū deſipit oīs caro. Ideo dicit̉ Bern̄. Que nō tentabit dulcedo illa que mortem facit dulciſſimam. Et Richard̓. deſanc. vic. Qd̓ eſt cor tā lapideū vel durū ꝙ diuina p̄ſentia benignitate nō emolliat ⁊ ſua dulcedine nō alliciat.⁊ Tercio bonitas ſpūſſancti eſt ex gratie infuſione qꝛ ip̄eeſt torrens inebriās electos ſuos plenitudine gr̄e. Sic̄ptꝫ de apl̓is quos adeo adimpleuit ſua gr̄a vt a iudeismuſto pleni putarent̉ Act̉. ij. et hoc p̄dixit Dauid psͣ.xxxv. Inebriabunt̉ ab vbertate domꝰ tue ⁊ torrēte voluptatis tue potabis eos. qd̓ exponit Ambr. di. Domꝰhec eccleſia eſt vbertatis domꝰ. redūdātia grāꝝ. torrēsvoluptatis ſpūſſancti. q. d. hi qͥ ſunt in eccl̓ia dei inebriant̉ ex vbertate grārū ⁊ ſpūſſanctꝰ potat eos torrēte voluptatis. Et ſubdit Amb̓. Ceſſauit hic torrens in ppl̓oiudeoꝝ. qꝛ erat illa plebs fide arida ſterilis oꝑbꝰ captiua peccatis. Qd̓ em̄ flueret nō bibētibꝰ. ſꝫ ꝯtaminātibꝰſacros meatus cū ip̄m fontē negarēt. Torrens ille iſtisceſſauit vt nobis abundaret ⁊ ſitim hūane captiuitatꝭauerteret. ſicut torrēs in auſtro. Et ſubdit. Hic eſt illetorrēs voluptatis quē in Gen̄. legimꝰ fontē qͥ inundatꝑadiſuꝫ ⁊ diuidit̉ in qͣtuor flumīa q̄ circūeūt totā terrāEx hoc etiā fonte virtutes ꝓfluūt ſpūales. prudētia. tēperantia. fortitudo ⁊ iuſticia. Bonꝰ fons gr̄e ⁊ ſplendoris eiuſdē atqꝫ nature. Cuiꝰ et illud flumē eſt. de quo inpsͣ. xliij. dicit. Fluminis impetus letificat ciuitateꝫ dei.hec Ambro. De hoc fonte ſpūſſancti ex qͦ haurimꝰ aqͣsgrāꝝ. dic̄ psͣ. xlj. Quēadmodū deſiderat ceruus ad fontes aqͣꝝ ita deſiderat aīa mea ad te deus. Ad hūc fontēdebet quilibet noſtrū currere quaſi ceruus nō ſitiēs venena ſerpentū. ſꝫ viuam aquā grārū. qͣ mentis internainundātur. peccata lauantur. ⁊ occultorum errores mūdantur. Quarto apparet bonitas ſpūſſancti ex gratioſubtractione. Sicut enim ex bonitate ſua nobis gratiāinfundit. ſic ex eadem bonitate nobis gratiam interdūſubtrahit. ⁊ hoc facit propter ml̓tas cauſas. Prima vtpropria confidentia euitetur. Si enim homo ſemperhaberet gratiam ſpirituſſancti poſſet de ſua ſanctitateconfidere. ⁊ ſe cum nihil ſit aliquid eſſe reputare cumdicat psͣ. viij. Quid eſt homo ꝙ memor es eius aut filius hominis quia reputas eum. quaſi diceret. nihil eſtniſi cinis ⁊ puluis. Qui ergo reputat ſe aliquid eſſe cuꝫnihil ſit ſeip̄m ſeducit. ideo ſancti ⁊ electi homines quāto ꝑfectiores ſunt tanto humiliores exiſtunt. Sic̄ abraham qui dixit Gen̄. xviij. Loquar ad dominū cuꝫ ſimcinis ⁊ puluis. Et ſanctꝰ Paulus qͥ ait. j. Coꝝ. xv. Gr̄aeius in me vacua nō fuit .i. carens bonis oꝑbꝰ. poſteadixit ſe primū inter peccatores j. Thimo j. Chriſtus ieſus venit in hūc mūdū peccatores ſaluos facere qͦꝝ primus ego ſum. intellige inter illos qͥ de pctō ad gratiaꝫreuocant̉. qꝛ hec reuocatio fuit in paulo valde mirabil̓ꝓpter qd̓ eccleſia eā ſolennizat. ⁊ ſic lyprimꝰ excellentiaꝫ
notat vocatōis. Et ſil̓r legit̉ de btō Franciſco qͥ dixit ſeeē maximū pctōrē totiꝰ mūdi. ⁊ hoc ꝯtingit ex eo ꝙ qͣnto ſeip̄os recognoſcūt. tāto magis ſe indignos dephendūt. iuxta illud Greg. iij. moral. Sctī viri qͦ altiꝰ apuddeū virtute dignitatis ꝓficiunt eo ſubtiliꝰ ſe indignoseſſe dep̄hēdūt. qꝛ dū ꝓpinqͥ luci fiūt qͥcqͥd eos in ſeip̄islatebat inueniūt. ne gͦ bonꝰ hō cadat in ſpūalē ſuꝑbiaꝫq̄ aliqn̄ peior eſt ⁊ magis nociua ꝙͣ ſecularis pompa. iōdeus aliqn̄ ſubtrahit ſibi grāꝫ ſpūalēqꝫ cōſolationeꝫ. Etetiam ne homo credat a ſeip̄o habere illam gratiaꝫ velex meritis ſuis. Sed vt cognoſcat ꝙ illa gratia det̉ ſibiex ſola ſpirituſſancti bonitate ⁊ liberalitate et nō ꝓpterſua merita. Nam minimam guttam bonitatis dei nōpoſſumus mereri a nobiſmetip̄is. Secūda cauſa vt homo comprobetur. Vult enim ſpirituſſanctus interdūgratiam ſubtrahere ab homine volens euꝫ ꝓbare vtꝝvelit abire ⁊ conſolationē a creaturis querere quādo cōſolationē non poteſt ab eo habere. ſicut ꝓbat ſponſusfidem ⁊ dilectionē ſue ſponſe. verbigratia. vt mercatorſimularet ſe ire ad nundinas ⁊ abſconderet ſe in domovolens videre que vxor faciat eo abſente vel qͥd loqͥ deeo velit. vel ſi de receſſu eius doleret vel de reditu gauderet. Sic ſpūſſanctus aliquādo tardat venire cū dulcedine gratie ſue vt ſic ꝓbat ꝯſtantiaꝫ fidelis anime anvelit aliū virū acciꝑe eo abſente vel velit ſe ꝓpter eū abadulterio ſpirituali continere. id eſt an velit conſolationem alienam a creaturis querere vel ſi velit libenter ſine ꝯſolatione eſſe. vel vtrū velit firmiter ſtare et nō abeo recedere. Si autem querit anima ꝯſolationem a creaturis poſtꝙͣ diuinam amiſit facit ſicut mulier q̄ abſente viro ꝓprio ad alium ſe trāſfert. Iō debet facere ſicutturtur. De quo dicit Phiſologꝰ. Turtur inane neſcitamare. amiſſo nanqꝫ pare nō vult habere parem ſꝫ ſedſꝑ gemit. Sic et hō gratia ⁊ ꝯſolatiōe ſpūſſancti pͥuatus debet ſemꝑ gemere donec redeat ſꝑ expectare. Tercia cauſa vt homo in timore cōfirmet̉. timere em̄ debetne forte ſponſum ſuum .ſ. xp̄m vel ſpūmſanctum offenderit ꝑ aliquam cauſam vel negligentiā ꝓpter quam eicōſolationē ſpiritualē ſubtrahat. Sed tamen ille timordebet eſſe moderatus ne deſperet. debet em̄ timor eē filialis nō ſeruilis ſicut puer timet patrem ⁊ tamen cumhoc ip̄m diligit. Unde dicit beatus Greg. ſuꝑ Canti.Sponſus qn̄qꝫ abſcondit ſe ab aīa vt ardentius eū ecōuerſo querat ⁊ dū inuenerit ecōuerſo diligentiusⁱ ⁊ cautius eum cuſtodiat. Quarta cauſa ne homo nimiuꝫ deſtrueret̉. qꝛ ſi ſemꝑ haberet illam grām vel dulcedinemſpiritualem ſemꝑ vellet orare. ieiunare. vigilare ⁊ alioslabores facere. quia quicqͥd in tali gratia faceret. ſemꝑſibi dulce et delectabile eſſet. ⁊ ſic ſe homo deſtrueret. vtergo hoīs obſequiū ſit rōnabile. deus aliquando ſubtrahit homini dulcedinē gratie ne nimiū debilitet̉. ſūtem̄ aliqui in principio adeo feruentes ꝙ nimiū deſtruunt ſe ⁊ faciunt ſibi capita debilia ⁊ fatua ꝙ poſtea nihil poſſunt. Et de illis neceſſe eſt vt aliquādo gratia ſb̓trahet̉. Quinta cauſa ne ꝓximus htemnat̉. Sunt em̄aliqui qn̄ deus eis facit aliquā gratiā ſtatim iudicant ⁊deſpiciūt alios. qͥ ſi forte haberent illam gratiā plus facerent ꝙͣ ipſi. Sed talibꝰ minus ꝑfectis deberent compati. Quia ẜm Greg. Uera iuſticia compaſſionē habꝫSexta cauſa vt homo nō tediet̉. Sunt em̄ aliqͥ qͥ datagratia nō vtunt̉ ad bonū ſꝫ tepidi fiūt ⁊ tedioſi. Cōtraquos dicit apoſtolꝰ. ij. Coꝝ. vj. Hortamur vos ne inuacuum gratiam dei recipiatis. Et hi exquo volūt inutiles eſſe neceſſe eſt vt gratia eis data ſubtrahat̉. ſicutfactū eſt ſeruo illi pigro qͥ cū talento dn̄i ſui nihil oꝑatꝰeſt ſed fodit in terrā. ꝓpter qd̓ talentum ab eo fuit ablatum. ⁊ illi qui habuit decem talenta datū Math̓ .xxv.Septimo ſi cōſolatio mundana admittat̉. quando em̄homo querit conſolationem ⁊ delectationem mundanam ſeu in delectabilibus mūdi tunc ſubtrahit̉ ei gr̄a⁊ conſolatio ſpirituſſancti. quia dicit Bern̄. Delicata
O1