Sermo.XXVI.
na ⁊ terrea que ſignificantur ꝑ terram. vt ſupra patuit.fiūt fertilia ⁊ fructuoſa ꝑ. xij. fructꝰ quos enumerat apoſtolus ad Gal̓. v. Fructus aūt ſpūs eſt charitas. gaudium. pax. patientia. longanimitas. benignitas. bonitasmanſuetudo. fides. modeſtia. cōtinentia. ⁊ caſtitas. Ethi. xij. fructꝰ quos ſpūſſanctꝰ facit in nobis pn̄t ꝯgruerij. ventis adaptari. Primus ventus dicit̉ ſubſolanusqͣſi ſub ſole natus qꝛ naſcit̉ ſub torrida zona ſub qͣ ſemper mouet̉ ſol. ⁊ hoc competit primo fructui ſpūſſanctiſcꝫ charitati. que naſcit̉ ſub ſole .i. ſpūſancto qͥ vt canit̉dicit̉ igneus ſol. vt in hymno. Iam ſol recedat igneus.Ideo dicit Aug. in li. xiij. de trinita. c. xvij. Deus ſpūseſt qͥ ꝓcedit ex deo cum datus fuerit hoī accendit eumad diligendū deū ⁊ ꝓximū ⁊ ipſe dilectio eſt. Unde em̄habet homo vt diligat niſi ex deo. Idem Aug. in eodēlibro cōmendans charitateꝫ dicit. Nullū eſt iſto donoexcellentius. ſolū eſt qd̓ diuidit̉ in filios regni ⁊ filios ꝑditionis. Et ſubdit. Dant̉ ⁊ alia ꝑ ſpūm mūera ſed ſinecharitate nihil ꝓſunt. Et dicit magiſter li. xj. ꝓprietatūLicet ſubſolanus a calida venit regione .ſ. ab oriente. tn̄ad nos ꝯtingit temꝑate. Sic ꝙͣuis charitas a ſpirituſāRcto procedit qͥ eſt amor increatus ⁊ immenſus. tamenip̄a que nobis infundit̉ eſt creata ⁊ limitata. quia ꝙͣdinſumus in via poſſet ſꝑ augeri charitas intenſius. Hicmouet queſtionem magiſter li. j. ſententiaꝝ di. xvij. c. j.Querit̉ inquit. Si charitas ſpūſſanctus eſt cū ip̄a augeatur in homine ⁊ minuat̉ magis ⁊ minus ꝑ diuerſatempora habeat̉. vtrum ꝯcedendū ſit ꝙ ſpūſſanctꝰ auget̉ vel minuat̉ in homine ⁊ magis vel minus habeat̉?Et ſubdit. his itaqꝫ reſpondemus dicentes ꝙ ſpūſſanctus ſiue charitas penitus immutabilis eſt nec in ſe augetur vel minuit̉. nec in ſe recipit magis vel minus. ſedin hoīe vel potius homini auget̉ vel minuit̉ ⁊ magꝭ vl̓minus dat̉ vel habet̉. ſꝫ dens dicit̉ magnificari ⁊ exaltari in nobis. qui tamen in ſe nec magnificat̉ nec exaltat̉.Et declarat hoc ꝑ psͣ. lxiij. Accedat homo ad cor altuꝫ.⁊ exaltabit̉ deus. non in ſe ſed in corde hoīs grandeſcitSic ſpūſſanctus hominibꝰ datus amplius dat̉ .i. aug.tur. ⁊ magis ac magis habet̉. ⁊ tn̄ immutabilis exiſtit.Et infra. c. iij. dicit. Spūſſanctus ē charitas q̄ nō habe̓ti dat̉ ⁊ in habente auget̉ ⁊ ꝓficit. immo vt verius eſtmagis ꝓprie loquat̉ homo in ea ꝓficit ⁊ deficit aliqn̄. ettunc ipſa dicit̉ ꝓficere vel deficere que tn̄ nec ꝓficit necdeficit in fe. qꝛ deus eſt. ⁊ declarat hoc ꝑ Aug. omel̓. ix.ſuꝑ epl̓am Ioh̓. qͥ dicit. Probat ſe qͥſqꝫ quantuꝫ in illoꝓfecerit. charitas vel potius quātū ipſe in charitate ꝓfecerit. Nā ſi charitas deus eſt nec ꝓficit nec deficit. ſicSgͦ dicit̉ ꝓficere charitas: qꝛ tu in ea ꝓficis. Secundꝰ vētus dicit̉ vulturnus qͥ eſt a dextris ſubſolani verſus ſeptentrionē. Et dicit̉ vulturnꝰ eo ꝙ alte tonat. Iuxta illud Lucretij poete. Alit tonans vulturnus ⁊ auſter. ethoc ꝯpetit caſtitati q̄ alte tonat adeo ꝙ vix ab vno int̓mille ſeruat̉ ⁊ valde ſublimis eſt ad ſeruanduꝫ. qꝛ dicitHiero. In carne pret̓ carnē viuere nō eſt humanū ſedangelicum. ideo dn̄s loquēs de ipſa ait Mat. xix. Quipōt capere capiat. Et ſicut ille ventus habet aeris hūorem deſiccare. qꝛ eſt ventus calidus ⁊ ſiccus. ſic caſtitasreſtringit humorē .i. lubricitatē ꝯcupīe carnalis. Tercius ventus a ſiniſtris ſubſolani verſus auſtrū dr̄ eurus⁊ competit fidei. qꝛ ſic̄ iſte ventus venit ab oriēte. ſic fides venit a chriſto. De quo Zach̓. vj. Ecce vir oriēs nomen eius. Et Luce .j. Uiſitauit nos oriens ex alto. Iſteetiā ventus generat nubes q̄ lucē ſolis obumbrant. qͥa⁊ ꝑ ip̄aꝫ fidē nō oīno clarā ⁊ aꝑtā. ſꝫ vmbraticā de deo conitionē habemꝰ: iuxta illud. j. Eoꝝ. xiij. Uidemꝰ nūcſpeculū in enigmate. Quartus ventus principalis dr̄fauoneus eo ꝙ foueat ea que naſcūt̉ in terra ẜm Iſid̓. ⁊hic ꝯpetit ꝯtinentie. qꝛ caro nr̄a de terra ſumpta fouet̉⁊ ꝯſeruat̉ in mūdicia ⁊ ſanctitate. Iſte qͥdē ventus hyemē reſoluit gramina floreſqꝫ ꝓducit. Moraliter ꝑ hye
mem ſignificat̉. vno modo abūdātia iniqͥtatis. iuxͣ illd̓Math̓. xxiiij. Orate ne fuga vr̄a fiat in hyeme .i. moriamini in abundantia iniqͥtatis. Alio mō eſt idē ꝙ malicia. Ioh̓. x. Facta ſunt encenia hieroſolymis ⁊ hyemserat .i. malicia int̓ iudeos. hāc hyeme iniqͥtatis ventꝰ cōtinētie reſoluit ⁊ gramina virtutū ꝓducit. qꝛ dicit fortunatus in omel̓. Eſt aūt cuſtos oīs virtutis effectrix:qꝛ totiꝰ hūane ſalutis ip̄a mūdicia mētis ⁊ corꝑis. Quītus ventus a dextris fauonij verſus auſtrū dr̄ zephirꝰqꝛ gramīa ⁊ flores eius flatu viuificant̉. zōe idē ē qd̓ vita ⁊ cōpetit gaudio qd̓ vitā ꝯſeruat ⁊ ꝓlongat. qd̓ teſtatur Plato in fedrone. releuamen totius ſub̓e ip̄m ē virtuoſum gaudiū ⁊ tꝑatū huiꝰ vite. qꝛ philaretus in tractatu de natura morboꝝ. Gaudiū ſubtiliat ſpūs ⁊ alleuiat ip̄m pectus. Iſte ventus ꝓducit flores. qꝛ animꝰgaudens floridā facit etatem: ſꝫ ſpūs triſtis exiecat oſſaProuer. xvij. Sextus ventꝰ qͥ a ſiniſtris fauonij ē verſus aqͥlonē dr̄ circius eo ꝙ choro ſit ꝯiunctus hic competit patientie ꝑ quā homo in regno celoꝝ choro angeioꝝ ꝯiungit̉. iuxta illud Math̓. v. Beati qͥ ꝑſecutionēpatiunt̉ ꝓpter iuſticiā qm̄ ip. ē reg. celoꝝ. iō dixit abbaseffrem. patiens hō merebit̉ ꝯſortiū angeloꝝ. in iſto vento fiūt pluuie fulgura ⁊ tonitrua. Nā ⁊ purgat pluēdoilluſtrat fulgurādo. ⁊ terret tonando. ⁊ hec oīa facit tribulatio aīe ſi ſit patient̓ tolerata. Naꝫ primo purgat qꝛdicit Gregꝰ. Si qͥs plene appetit vicia vincere ſtudeathumiliter purgatōnis flagella tolerare. vt tanto plꝰ adiudicem mūdior veniat quanto nunc eius rubiginemignis tribulationis purgat. Itē illuminat. qꝛ dicit amādus li. j. c. xiij. ꝙ tribulatio cōſcientie confert ſerenitatē.Et idem dicit ibidē. ꝙ multi ꝓpter tribulatiōes oꝑa tenebraꝝ abiecerūt ⁊ armis lucis ſunt induti. Septimꝰventus principalis a meridie veniens dr̄ auſter ab hauriendo. qꝛ aqͣs hauriat ⁊ pluuias fundit ⁊ hic competitbonitati hominis que aqͥs gratiarū quas a deo hauſitalijs abundanter cōicat ⁊ effundit. Iuxta illud ꝓuerb̓.v. Deriuent̉ fontes tui foras ⁊ aqͣs tuas in plateis diuide. Quia ſicut auſter gignit flumīa ⁊ p̄bet aqͣs largas.Sic bonitas hoīs gignit flumīa .ſ. ſpūſſancti dona. dequibꝰ Ioh̓. vij. Flumīa de ventre eiꝰ fluent. ⁊ p̄bet pluuias largas lachrymaꝝ. Quia bonū vt dicit Dyoniſiꝰ.eſt ſuip̄ius diffuſiuū. Octauus ventus qͥ ē a dextris auſtri verſus orientē dicit̉ affricus. eo ꝙ in africa frequenter principiū accipit flandi. hic cōpetit benignitati. naꝫhic ventus eſt calidus. ⁊ eſt a dextris auſtri. In caloredeſignat̉ amor. in dextra amoris rectitudo: ideo ſignificat africus verū amorem ad ꝓximū. et talis amor eſt qͥbenignū facit. quia dicit Sene. in li. de clemētia ad Nerōnem. Qui benignus eſt: ⁊ blandus fuerit cūctoꝝ ſibthoīm amiciciā acquirit. Nam dicit̉ benignꝰ qui eſt bene ignitus .ſ. amore bono igne amoris ad benefaciēduꝫꝓximo. Nonus ventus qͥ ꝓcedit a ſiniſtris auſtri verſus occidentē dicit̉ Nochus qͥ licet ſit temperatus tamen aliquando peſtilentiā inducit. ⁊ competit māſuetudini cuius eſt irā temperare ⁊ cohibere licet nihilominus etiam manſuetus prelatus zelo iuſticie coactus pcuſſiones ⁊ corectiones exercet cū digna ſeueritate. vn̄Moyſes qͥ erat mitiſſimus populi qui vitulū adorauerunt zelo iuſticie accenſus vno die quaſi. xxiij. milia occidit de populo. vt habet̉ Exo. xxxij. In hebreo habet̉tria milia. Sed aliqui ꝯcordant illud dicentes. ꝙ in hebreo numerant̉ tm̄ illi qͥ erant in tranſgreſſione principatus ⁊ alios inducentes. Sed cū iſtis fuerūt de alijstot occiſi ꝙ numerus ad. xxiij. aſcendebat: vt dic̄ Nicolaus de lyra. Decimus ventus qui eſt principalis veni Y.ens a ſeptentrione vocatur aquilo qui aquas ſtringit ⁊ligat ⁊ congruit longanimitati que ligatas ⁊ firmas tenet aqͣs gr̄arū ⁊ virtutes ī aīa. qꝛ longanimitas eſt virtus qua patienter vite eterne p̄miū expectat̉. Undecimus ventus qui eſt a dextris aquilonis dicitur chorus
Ill ij