SermoAL.
in naui quando non imminet ꝑiculum. ⁊ eſt tempusabijciendi .ſ. qn̄ imminet maris ꝑiculū ſubmerſionis.tūc nauta ꝓijcit merces in mare ne ſb̓mergat̉. Et ſic legit̉ Ione. jͣ. ꝙ facta eſt tempeſtas in mari. ⁊ timueruntnaute ⁊ miſerūt vaſa in mare. in his omībꝰ mutatōibꝰtꝑm prudentes dn̄t eſſe homines vniuerſi. Iuxͣ exhortatōꝫ apl̓i. Eſtote prudētes. Uel tercio diſcere debemꝰbrutoꝝ prudētias in cognoſcēdo tp̄us aduentꝰ nr̄i vicꝫvnde aduenimꝰ tam ẜm aīam ꝙ ẜm corpus. vbi notaq̄libet homo qͦ ad aīaꝫ eſt a deo. nō ꝙ anima ſit de ſb̓a.vel eſſentia dei. qꝛ dic̄ Aug. ſuꝑ illud Gen̄. ij. Inſpiranit in faciem eiꝰ ſpiraculum vite. Non ſunt inqͥt audiendi qͥ putant aīam eſſe ꝑtem dei. Si em̄ hoc eſſet nonvideret̉ a ſe nec ab alio decipi poſſe. nec ad malū faciendum vel ꝯpelli patiēdum. nec in meliꝰ. nec in deteriusmutari. Idem in li. lxxxiij. queſtionū. Aliud inqͥt eſt veritas. aliud anima. veritas em̄ falſitatem nō hꝫ. animaaūt falſitatem hꝫ. nō eſt gͦ veritas. nec de veritate liceta veritate ſit. hec ille. Et ſic ptꝫ ꝙ anima nō eſt ſb̓a dei.vt qͥdam dixerūt. ſꝫ eſt a deo ꝑ creatōꝫ. qꝛ ẜm Aug. anima creando infundit̉ ⁊ infundendo creat̉. qꝛ ẜm aīamſumꝰ ex genere dei. cognoſcimꝰ nos eſſe nobiles. qꝛ dicit̉Act. xvij. Ipſiꝰ em̄ genꝰ ſumꝰ. gͦ nō debemꝰ nos facereꝑ pctm̄ degeneres vel ignobiles. nobilitas nō ē niſi bonitas moralis. nam omnis v̓tuoſus eſt nobilis. ⁊ omnis vicioſus degener ⁊ ignobilis. Sic̄ teſtat̉ Boe. li. iij.de ꝯſo. me. vj. Quid genꝰ ⁊ ꝓauos ſtrepitis. Si p̄mordia vr̄a autoremqꝫ deum ſpectes nullus degener extatin vicijs peiora fouens ꝓprium deſerens ortum. Cum gͦſumꝰ nobiles ex ꝑte patris nr̄i. eſſe debemꝰ tales in moribꝰ vt nō mentiemur. cū dicimꝰ. pater nr̄ qͥ es in celisMath̓. .vj. Et vt de nobis dici poſſit illud j. Petri. ij.Uos eſtis genꝰ electum regale ſacerdotium. gens ſancta. Ecce qn̄ cognoſcis aduētum tuum qͦ ad aīam. certe ẜuare debes in te patris tui nobilitatem. Ꝙtum adcorpus v̓o de terra ſumꝰ. Iuxͣ illud terra es ⁊ in terraꝫreuerteris. Gen̄. iij. Nam ẜm Pliniū terra eſt mr̄ nr̄a.Et ſi cognoſcimus aduentum nr̄m ex ꝑte mr̄is que eſtterra. ẜuemꝰ humilitatē. faciamꝰ gͦ vt brucus. de quonarrat Ualeriꝰ li. vj. c. iij. Qui vt romanum aſſeq̄ret̉imperium terram ꝯmunem in rōem oīm oſculatꝰ eſt.Iſto mō moral̓r quicūqꝫ ad regnum celeſte aſpirāt neceſſe hn̄t in pn̄ti ſe humiliare ⁊ terram matrē ꝑ frequētem recordatōꝫ oſculari vt ſciat qͥlibet cuiꝰ generis ſit expte mr̄is. qꝛ nō celeſtis ſꝫ terreſtris vt dicat ſibipſi illudSap̄. vij. Sum qͥdem ⁊ ego homo mortalis ſimilis oībus ex genere terreno illius qͥ prior factus eſt .ſ. Ade. qꝛ& Act. xvij. Fecit ex vno .ſ. Adam omne genꝰ hoīm. Sexto aīalia bruta docent prudentiam in ſuoꝝ ꝯpariumdilectione. Nam diligūt ſuos ꝯpares. Sicut patet decygno turture ⁊ gallo. Nam gallus zelat ⁊ diligit vxores ſuas ⁊ inuento cibo eas ꝯuocat ⁊ ſibi ſubtrahit. vteas reficiat hanc prudentiam dn̄t addiſcere viri vt ꝯpares .ſ. vxores ſuas diligant. Iuxͣ illud Eph̓. v. Uiri diligite vxores vr̄as ſicut xp̄c dilexit eccl̓iam. Et poſt pauca. Uiri inquit dn̄t diligere vxores ſuas ſicut corꝑa ſuaqͥ vxorem ſuam diligit ſeip̄m diligit. Nemo em̄ vnꝙͣcarnē ſuam odio habuit. ſꝫ nutrit ⁊ fouet eam ſicut xp̄eccl̓iam. Contra aūt ſunt quidam viri ſimiles taxo. dic̄em̄ phiſologus eſt q̄dam ſpecies taxi qͥ ſollicite cibumꝯͣ hyemem colligit vnacum femina reponit. venienteaut algore hyemis timens cibos collectos ſibi deficeremaſculus feminam ab eſu reprimit. ⁊ ip̄am ad ſaturitatem comede̓ nō ꝑmittit q̄ pacem ſimulans ⁊ quaſi taxomaſculo cedens cauernam latent̓ exit. ⁊ ꝑ ꝑtem oppoſitam latibulum intrans ignorante maſculo fauces aperit ⁊ diu aggregatos cibos cōſumit. Sic fit int̓dum deviro ſua bona ⁊ cibaria nō ſolum ꝑ ſe ſꝫ ꝑ vxorem comportata abſtrahit ei atꝫ negat nec eam ſinit edere ad ſaturitatem. ſicqꝫ fit ꝙ vxor ꝑ aliam viam viro neſciente
bona ꝯſumit vt ambo ad vltimam deueniant pauꝑtatē. ⁊ ſic patet vltimate ꝙ prudentiam brutoꝝ in ꝯdilectione ꝯparium nō habuer̄t. Ideo illos hic docet apl̓sEſtote prudentes .ſ. dilectōem inuicem demōſtrantesSeptima animalia nos docent prudētiam in tꝑm diuiſione. Sicut ꝓbat Ariſt. de vulture qui venat a meridie vſqꝫ ad noctem. ⁊ ab ortu ſolis vſqꝫ ad meridiemin ſilentio requieſcit. ſic ⁊ tꝑa requietiōis ⁊ venationisdiuidit. Sic prudens homo temꝑa diuidit qꝛ ꝑtem qͥeti mentis. ꝑtem ꝯtemplationi ⁊ or̄oni. ⁊ ꝑtem neceſſitati corꝑis ꝑ actionis laborem diſtribuit ⁊ ꝯcedit. vt dicit Anẜ. li. iiij. c. lxxiij. Sic refert Uince. in ſpe. hyſto. li.vij. Quod prudentiſſima v̓go genitrix prudent̓ tempꝰſuum diuidebat ⁊ ſibi regulaꝫ ſtatuerat vt a mane vſqꝫad terciam or̄oni inſiſteret. a tercia vſqꝫ ad nonā in textrino oꝑe ſe occuparet. ⁊ a nona iteꝝ ab or̄one nō recedebat vſqꝫdum ei angelus dn̄i appareret. de cuiꝰ manū eſcam reciꝑet. ita ⁊ quilibet prudēs homo debet diuidere tempus ſuum vt de mane oret. qꝛ dicit dominꝰMath̓ .vj. Primum querite regnum dei. ⁊ pͥncipalit̓eſt mane orandum. Prouer .viij. dicit dn̄s. Qui manevigilauerint ad me inueniet me. Et Iob. viij. Si diluculo ꝯſurrexeris ad deum omnipotentem ⁊ dep̄catꝰfueris ſtatim vigilabit ad te ⁊ placatum reddit habitaculum tuum. Et Sap̄. xvj. Oportet p̄uenire ſolem adbenedictōem tuam ⁊ ad ortum ſolis te adorare. Diuites em̄ antiqͥtus pͥmo pauperi qui eis occurrit ꝯſueuerunt el̓ynam dare. Sic dn̄s libētius exaudit eos ⁊ dateis id qd̓ petunt qui valde mane eum exorant. iō beatav̓go maria mane orauit. deinde oꝑbꝰ manuum inſudauit. vt ⁊ nos poſt matutinas or̄ones eamus ad manualia oꝑa ⁊ labores. Ita ⁊ Paulus doctor egregiꝰ tꝑaſua diuidebat. vt ſcribit Haymo de ipſo ꝙ a mane vſqꝫ ad horam qͥntaꝫ labori manuum inſiſtebat. vt indevictum acqͥreret. ⁊ inde vſqꝫ ad veſꝑam publice diſputationi intendebat. Sic narrat qͥdaꝫ expoſitor ſuꝑ Iuuenalem li. vj. Ꝙ nobiles romani ſic diſpoſuerūt actꝰſuos ꝑ ſingulos dies ꝙ ſumme mane omnes ſimul petebant vel adibant actus triumphales in quibꝰ anteceſſores ſui pingebant̉ cum armis ⁊ cautelis quibꝰ deuicerant ſuos hoſtes. vt ſic iuuenes viſis illis accederētad v̓tutes ꝑ imaginatōꝫ geſtoꝝ. deinde templum Appollinis petebant. poſtea iudices ad foꝝ. ſenatores adcapitolium deſcendebant. iudices vt cauſas tractarēt.Senatores vt de ꝯmuni vtilitate reipublice deliberarent. ⁊ ſic tempus vſqꝫ ad horam nonam expendebāt⁊ ne iuuenes a malis occupatōibꝰ impedirent̉ ꝑ totuꝫtempus ante nonam ordinatum erat ꝙ meretrices ꝓſtibulum nullo mō egrederent̉ ante nonaꝫ. ne iuuenesa ſuis informatōibꝰ. ⁊ viri a ꝯſilijs reipublice ꝑ delectationes libidinoſas aliqualiter detraherent̉. Et iō ẜmHugo. meretrices apud ramonos nonarie vocabant̉qꝛ ad horam nonam licuit eis egredi de ſuis domībꝰ etnō ante. Octauo bruta docent nos in exemploꝝ inſpectione. Dicit em̄ Yſi. li. xij. de ſtrutione qn̄ venit tp̄usꝙ ponat oua ad pliades oculos leuat nō em̄ oua ponitniſi iſta ꝯſtellatio aſcendat. Cum aūt hanc ſtellam oririviderit arenaꝫ fodit oua ponit ⁊ ſabulo operit ⁊ ſtatimobliuiſcit̉ vbi ea poſuerit ⁊ nunꝙͣ ea vlterius querit. ſꝫcalefacta arena calore ſolis oua excoquit ⁊ in ipſi ꝓducit pullos qui cum fracta teſta educti fuerint. tunc mieos recolligit ⁊ tanꝙͣ filios recognoſcit. Sic moral̓r ꝑpliades intelligunt̉ exempla beatoꝝ que dꝫ qͥlibet prudens homo inſpicere. qꝛ dicit be. Grego. in ꝯmentarioſuꝑ Ezech̓. Exempla bonoꝝ ſepe querimꝰ vt in moribus ꝓficiamꝰ. ⁊ ſb̓dit. Si mentis mūdicia cum ꝯiugali copula querit̉ Enoch dꝫ inuitari qͥ in cōiugio poſitꝰambulabat cum deo ⁊ nō inueniebat̉. qꝛ tranſtulit euꝫdn̄s. Si ſb̓ire obedientie v̓tutem nitimur abraham debemꝰ aſpice̓. qͥ relicta domo cognatiōe patria obediuit
ii iij
2L 5