Druckschrift 
2 (1487) Pars aestivalis de tempore
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Dominica infra octa. Aſcenſionis

ſcholares eximie intelligentie ſciētie. qꝛ ipſi omnia ſciunt que ad eoꝝ beatitudinem vident̉ ꝑtinere. Et quoad hoc dicit Gregoriꝰ. iiij. Dyalo. Quid eſt non vident beati? qm̄ videntem omnia vident. q. d. nihil.legit̉ in legenda ſancti Bernardi. qd̓ idem ſan. Bernardus cuidam abbati in monaſterio apparuit eum vtſeq̄ret̉ admonuit. qui cum ſeq̄ret̉ dixit ei. Ecce ad montem libani venimꝰ. tu hic manebis. ego aūt illuc aſcēdam. Interrogatꝰ aūt ab eo ad qͥd vellet aſcendere. ait.diſcere volo. Miratus ille. quid inqͥt vis diſcere cui hominē in ſcīa nullū credimꝰ eſſe ſcd̓m? Cui Bern̄. nullahic ſcientia. nulla cognitio ſurſuꝫ ſciētie plenitudo. ſurſum vera noticia veritatis. Secūdam ſcholam habetin mūdo in qua ſpūſſanctꝰ ſuaꝫ gram ſummꝰ mgr̄ eſt doctor. Quia dicit Remigius in omel̓. Niſi gr̄a ſpirituſſancti doceat interiꝰ. fruſtra omnis mgr̄ exteriusdocet vel laborat. In hac qͥdem ſchola xp̄c olim ſe fuit mgr̄ hn̄s pͥncipalit̓. xij. ſcholares .ſ. Petꝝ Andreaꝫ⁊cͣ. Quibꝰ ꝯtinue lectiōes legit doctrinas. Int̓dumprudentiaꝫ. Math̓. x. Eſtote prudētes ſicut ẜpentes.Nōnunꝙͣ aūt de vigilia. Mat. xxiiij. Uigilate. qꝛ neſcitis qn̄ dominus veniet. Et Math̓. xxvj. Uigilateorate. Qn̄qꝫ legit eis lectionem de charitate. Ioh̓. xiij.I. Mandatum nouum do vobis vt diligatis inuicē. intdum de hoſpitalitate. Math̓. xxv. Hoſpes eram collegiſtis me. Interdum de humilitate. Math̓. xj. Diſcite a me .ſ. humilitatem. qꝛ mitis ſum humilis corde.has lectiones doctrinas be. Petrus inter ceteros retinuit ꝓmotus poſtea in mgr̄m doctorem ſancte eccleſie eas alios docuit in v̓bis epl̓e dixit. Eſtote prudentes quo ad pͥmam lectionem. vigilate quo ad ſecundaꝫ. ſic de alijs. Et ſic ꝙͣtum ad ꝓpoſitum ſufficithortat̉ diſcipulos ad aliqͣs v̓tutes. Primo ad prudentie diſcretionem. ibi. Eſtote prudentes. Scd̓o ad orōisdeuotōem. ibi. vigilate in or̄onibꝰ. Tercio ad charitatꝭꝑfectionem. ibi. ante omnia mutuam charitatē ꝯtinuam. Quarto ad hoſpitalitatis ſectatōeꝫ. ibi. hoſpitalesinuicem. Ꝙͣtum ad pͥmū dicit be. Augꝰ. li. ij. de trini.Adeo eſt admiranda in brutis q̄dam prudētia in qͥbꝰcum nulla ſit ꝓprie loquendo ſcientia. q̄dam tn̄ in eis ſimilitudo ſcientie inuenit̉. Et ſb̓dit. Euidētem em̄ hn̄tſolertiam in fetunm educatōe. in nutrimētoꝝ acqͥſitione. in vulneꝝ medicatione. in mutatōis tꝑm p̄cognition. in ſuoꝝ cōparium dilectionē. Primo hn̄t brutaprudentiam in fetuum educatione vel nutritōe. qꝛ valde ſolerter nutriunt eos cuſtodiūt. Et hec ſolertia pꝫ cibis ꝯgruētibꝰ paſcūt eos. qꝛ columba paſcit pullosſuos paucis granis. Sꝫ ciconiā qꝛ ſerpentibꝰ paſcit̉ exeis gͣtiſſimam eſcam defert pullis ſuis. vt dicit Yſido.li. xij. Alij etiam inſtruunt pullos ſuos vt querant ſibicibos. In hoc hyſtorial̓r docent parētes carnales prudentes eſſe in nutritione filioꝝ carnalium vt qͥbꝰ dederunt nature fundamētum. dent etiam eis vite alimentum. Sꝫ duplices ſunt parētes. boni mali. boni ſignificant̉ columbas. qꝛ ſicut columbe ſe pura grana legunt pullis ſuis deferūt nutrimētum. Sic boni parētes homines labore manuuꝫ ſuaꝝ querūt neceſſariavite pura iuſta quibꝰ nutriunt pueros ſuos. Sicut legit̉ Thob̓ .j. De Thobia ſeniore diuidebat vnicuiqꝫꝓut potuit de facultatibꝰ ſuis .ſ. iuſte acqͥſitis. rapti furatis. vel vſura acqͥſitis. Naꝫ ca. ij. legit̉. poſtꝙͣipſe excecatus eſſet ex ſtercore hyrūdinis. anna vxor eiꝰibat ad textrinū opus qͦtidie de labore manuū ſuaꝝvictum quem ꝯſequi potuit deferebat. Un̄ factum eſtvt hedum capraꝝ accipiens detuliſſet domi. Cuiꝰ cumvocem balantis vir eius audiſſet dixit. Uidete ne forte furtiuus ſit. ſꝫ reddite eum dn̄is ſuis. em̄ licet nobis edere aut ꝯtingere aliqͥd ex furto. Ecce iſte adinſtarcolumbe voluit filium ſuum ex bene acqͥſitis nutrimētis velut ex puris granis enutrire. Inſuꝑ iſti boni pa

rentes velut homines prudentes ſi non habent vndepueros ſuos enutriant vt ſe ſaltem enutrire in futurūpoſſint artificium eos inſtruant. iuxͣ p̄ceptum Cathonis cum dicit. Cum tibi ſint filij nec opes tūc artibꝰ illos inſtrue. vt poſſint inopem defendere vitaꝫ. Sꝫ di­ vceret aliqͥs in quibꝰ artibꝰ ſunt filij inſtruēdi. vult Eodius romanꝰ in de regimine pͥncipum. ij. ꝑte li. ij. c. vj. omnes hoīes decet cognoſcere lrās. vt eas prudentiores effecti poſſint illicita p̄cauere. hoc videturvelle pueri ſunt inſtruendi in artibꝰ liberalibꝰ. Et ſꝫdit. Uide̓t̉ tn̄ aliqui licitam hr̄e excuſationem ſi ſtudiolrāꝝ non inſudant. hmōi ſunt pauꝑes habētes neceſſaria vite. hi vident̉ eſſe excuſabiles ꝓpter pauptatē.Quia dicit ph̓us. Impoſſibile eſt lr̄e vacare exiſtentibꝰ ꝓuentibꝰ. nobiles aūt diuites maxime regespͥncipes in diuitijs abundantes omnino exiſtunt irrep̄henſibiles circa regimen filioꝝ. ſi ab ipſa infantia artibꝰ aut diſciplinis liberalibꝰ imbuant̉. Et. c. vij. dicit. olim ſolum filij nobilium artes liberales addiſcebāthec ille. Sꝫ certe qd̓ olim ſolum erat ꝯmune nobilibꝰdiuitibꝰ .ſ. ſtudere artes. hoc nūc datum eſt pauꝑibꝰ etiam ſolum nobilibꝰ. qꝛ tam pauꝑes ꝙͣ diuites nobiles artes ſtudent liberales. Si tn̄ ꝑentes nollent filij eoꝝ has artes ſtuderent liberales. prudent̓ agerentvt eos ad alias artes māciparent. qꝛ legit̉ de Octauiano imꝑatore cum poſſet filijs ſuis ſufficere hereditaria poſſeſſione vel portione. voluit tn̄ eos inſtrui vt ſibona ſua retinere poſſent. aliena nequaꝙͣ acqͥrereſcirent. tn̄ ſibipſis ſuo labore ſb̓uenire vnde eos ad gradum militarem. ad curſum. ſaltum. ad vſum natandi. iacienda miſſilia lapides manu vel funda fecit exerceri. Quia vt plato dic̄ in ſuis ꝓuerbijs. Si pater nonſtudet inſtruere filium artem vel ſcīam. quibꝰ alat̉ ꝓficiat̉ vel lucret̉. filius tenet̉ in neceſſitatibꝰ patri ꝓuidere. Sed diceres in qͥbus artibꝰ ſunt filie inſtruendevt ſibi poſſint nccͣia ꝓuidere? Rn̄det Egidius vbi ſupͣc. vij. Oportet in talibꝰ different̓ loqui ẜm diuerſitatēꝑſonaꝝ. Texere em̄ filare oꝑari ſericum ſatis vidēt̉oꝑa ꝯpetentia feminis. ſcribit Ualeriꝰ in polic̄. livj. Octauianꝰ filias ſuas lanificio fecit īſtrui. vt ſieas ad extremam neceſſitatem vel pauꝑtatem nubilafortuna ꝓijceret ſe ſaltem artem poſſent enutrire. Etſb̓dit Egidiꝰ. Si femina inſtruēda in tam eēt alto gͣdu eſſet dignum vel ꝯſuetum. vt ſe circa talia exerceret adhuc eſſet admittenda viueret ocioſa. Sedtradenda eſſet ſtudio lrāꝝ. vt ſic vacaret ocio. Sedſepiꝰ libꝝ accipiens ſe lectionibꝰ occuparet. Legit̉ tn̄Conſtantinꝰ imꝑator p̄cepit vt filie ſue artem ꝯſuetudinem manibꝰ oꝑandi hrēnt. vt exercitia oꝑis viciavitarent. vt ſi fortuna eis arrideret. ſcirent laboribꝰ.manuum victum ſibi q̄rere amictū. Hec em̄ omniaad prudentiam ꝑtinent. innuunt̉ in hoc q̄daꝫ aīalia pruta filios ſuos inſtruūt vt cibos ſibi querāt. Sed ciconiam immūdis veſcit̉. hec immūda qͣſi gͣtam Neſcam pullis ſuis defert. ſignificant̉ mali ꝑentes immūdis cibarijs vt rapinam furtū vel vſuram acqͥſtis vtunt̉. filijs ſuis illa deferūt relīquūt que v̓tunteis in venenum aſpidū inſanabile eterne vicꝫ maledictōis. Nam vſurarij filij eoꝝ ſe inuicē in inferno maledicūt. Iuxͣ illud ſap̄. de pre imꝑio querūt̉ filij qm̄ ꝓpt̓illum ſunt in obprobrio. Eccͣi. xlj. de hoc hr̄ exemplumde qͦdam heremita. pr̄i fratri noluit ſuccede̓ in maleacqͥſitꝭ ꝯfugit ad heremū. ſꝫ his mortuis orauit ad deūvt ei ſtatum illoꝝ dignaret̉ r̄uelare. ductꝰ ad infernū eos ibi inueniēs ad vltimū exierūt de qͦdaꝫ puteoin flama ignis mordētes ſeinuicē. pr̄ de filio dixit. maledictꝰ ſis tu qꝛ te vſurariꝰ factꝰ fui. rn̄dit filiꝰ pr̄i. maledictꝰ tu ſis. qꝛ ſi tu iniuſte acqͥſiuiſſes ego tenuiſſem. chariſſimi q̄rite colūba gͣna pura iuſte pureſb̓e. de illis filios filiaſqꝫ vr̄as enutrite. Moral̓r aute