Sermo.XVI.

ſacre ſcripture q̄ diſuadent nob̓ mendaciū. pͥmū verbūponit̉ Eccͣi. iiij. Ne accipias faciē aduerſus faciē tuaꝫ.nec aduerſus aīam tuā mendaciū. dicit glo. Faciem aduerſus faciē ſuā accipit qͥ veritate excluſa a corde ſuo q̄eſt dei ſil̓itudo falſitatē q̄ eſt dyaboli facies aſſumit. Secundū verbū qd̓ diſſuadet mendaciū ponit̉ Eccͣi. vij.Noli amare mendaciū. Et in eodē. noli velle mentiri.om̄e mendaciū. Terciū ponit̉ Leuit̓. xix. Non mentiemī neqꝫ decipiat vnuſqͥſqꝫ ꝓxīm ſuū. Secūdo pōt valere ad refrenandū linguā ab hoc vicio. qꝛ hoc peccatūeſt dyabolicū. Primū em̄ mendacium dixit dyabolusGen̄. iij. Nequaqͣꝫ moriemini. iō dr̄ de ipſo Ioh̓. viij.Mendax eſt ⁊ pr̄ eius. Ipſe eſt pater mendacij. qꝛ primus eſt. ⁊ iō pr̄ hoīs qͥ mentit̉. Nam hō mendax filiꝰeſt dyaboli imitatione. Iuxͣ illud vos ex patre dyaboloeſtis ⁊ deſideria patris vr̄i vultis facere Ioh̓ .viij. Sedd. a. videt̉ ꝙ om̄s hoīes ſint dyaboli filij ⁊ īmitatoresⁱ.eo ꝙ oēs ſunt mendaces. Iux illud psͣ. cxv. Om̄is hōmendax. Et Roma. iij. Eſt aūt deus verax. oīs hō mēdax. Rn̄det̉ hō ex ſe pōt eſſe mendax. qꝛ voluntas ſuamutabilis ē. ſꝫ ex deo verax. Sed ad dictū dauid dr̄ ꝙhoc dixit. iuxta illud dictū. ij. elenc̄. Conturbati minusp̄uident. ideo dixit. Ego dixi in exceſſu meo. id eſt preuentus turbatione. Nam in Heb̓. hētur. Ego dixi infeſtinatōe vel ſubitatiōe mea. qꝛ ex turbatione mentisp̄cipitanter locutus fuit omīs hō mendax. Tercio pōtvalere ad hoc ꝙ pctm̄ illud mēbꝝ inquinat in quo magis indecēs eſt īmundicia vicꝫ os. reddit em̄ illud abomīabile deo. Iuxͣ illd̓ Prouer. xij. Abominatio ē labiamēdacia. Quarto pōt valere ab hͦ ꝙ pctm̄ illud hoīeꝫfalſum reddit. Quātū em̄ p̄ualet denarius bonꝰ denario falſo. tātū p̄ualet hō verax hōi falſo ⁊ mendaci. vnꝰbonus denarius centū p̄ualet falſos. ⁊ vnus hō veruscentū mendaces. vn̄ multo melioraret̉ aliquis ſi remoto peccati mēdacij vera decetero loqueret̉. Quinto poteſt valere ad hoc. qꝛ mendaciū eſt quoddā genus veneni qd̓ tante efficacie ē ꝙ in ipſo ore ꝯſiſtens ip̄m hominē occidit. Sap̄. jOs qd̓ mentit̉ occidit aīam. ⁊ certe miꝝ eſt ꝙ miſeri hoīes nō timent cū venenū illud inore ſentiūt. Peius eſt venenū illud materiali veneno ſiEcut cauſa ſo et deterior eſſe ſuo effectu. Secūdo refrenāda eſt lingua a multi loquio. qꝛ multiloquiū hoīem odioſum reddit. pauciloquiū v̓o amabilē. Nam interrogatus qͥdam ph̓us quō qͥs poſſet placere hoībꝰ ait. Sigeſſeris optima ⁊ locutus fueris pauca. Iō dicit Sap̄.Eccͣi. ix. Terribilis in ciuitate ſua hō litigioſus ⁊ temerarius in v̓bo ſuo odibilis erit. ideo nota ꝙ huic vicioopponit̉ ſilentiū ⁊ taciturnitas. Eſt em̄ ſilentiū virtuoſum. pͥmo cuſtos ꝯſcīe. Nam ꝓuerb̓. x. dr̄. In multiloquio nō deerit mendaciū vel peccatū. ſcꝫ falſitatis. quiautē moderat̉ labia ſua. glo. ẜm moderamē recte rōnisdicendo dicenda. tacendo tacenda. tꝑe loco ⁊ alijs circuſtancijs debitis prudentiſſimus eſt. vnd̓ credo dicitHolcot lec. cc. ꝙ qͥcūqꝫ eſt ꝓnus ad loquendū illiꝰ cōſcia cito ledit̉. Et ſicut nullus theſaurus ſecurus reponit in ciſta q̄ nō hꝫ ſeram. ita nec virtutes diu manentin ꝯſcientia hoīs qͥ īmoderatus eſt ad loquendū. iō tāciturnitatē cōmendans Orige. dicit. Taciturnitas eſtꝑfecte charitatis acquiſitio. vere pacis cōſernatio. amicoꝝ multiplicatio. eterne beatitudinis adeptio. ⁊ oīmvirtutū ꝯſūmatio. Quapropter antiqui ph̓i ſilentiumdocuerūt ⁊ tenuerūt. Naꝫ pictagoras docuit diſcipl̓osſuos vt ꝑ quinquēniū tacerent. ⁊ interim ſufficiēter inītructi tanqͣꝫ eruditi ſapīa: loquerent̉. Et idem dixit loqui ignorat qͥ tacere neſcit. Et iteꝝ. Qui inquit multuꝫloquit̉ ſignū ē ꝙ paꝝ intelligit. Sil̓iter ſymonides ph̓sdocuit ſilentiū. tutius eſt inquit tacere qͣꝫ loqui neminētacendo. multos aūt loquendo cognouimus circūuentos. abbas etiā agathon lapidem ꝑ trienniū in os poſuerat̉ vt diſceret taciturnitatē. vt legit̉ in vitaſpa. In-

uenit̉ de quodā milite potente qͥ voluit intrare religionē ⁊ miſit quendā vaſallū ad abbatē iniungens ei ꝙ diceret abbati ſe velle iſtam religionē intrare. Addit etiāꝙ diceret ſe mutū paratū tn̄ in oībꝰ ſe obedire. Qd̓ iō fecit. qꝛ ſepe in lingua offenderat ⁊ cogitauit ꝙ niſi caueret ſibi: lingua ⁊ auferret bona q̄ ibi faceret. ⁊ receptꝰ miles ille in religione illa credebat̉ mutus. Exiens aūt qͣdaꝫ vice cū abbate ad quendā militē qͥ laborabat in extremis. vidit aīam eius cū ipſe moreret̉ miſerabil̓r a demonibꝰ trahi. ⁊ cōpatiens clamauit. ⁊ diſcedētes indeobuiū alium militem hūerunt qͥ ꝓmiſit abbati ꝙ abrenūciaret ſeculo. ⁊ cū p̄cederet in quodā ponte. tēptansviam coram abbate decidens de ponte ſubmerſus eſt.cuius aīam vidit miles ab angelis in ſpecie mōachi incelum deferri. ⁊ ſolutus eſt in gaudiū. Ecce illa dignatus eſt ſibi dn̄s ꝓpter ſilentiū demonſtrare. Cū aūt abbas veniſſet ad clauſtꝝ adiurauit militē in virtutē obedientie vt ſibi diceret ſi loqui poſſet cur in morte illoruꝫduoꝝ ſe taliter habuiſſet. Cui inquit miles male feciſtiqꝛ ꝯtra ꝓpoſitū meū me loqui feciſti. Sed tn̄ tibi indicabo ⁊ oīa ei ꝑ ordinē enarrauit. deinde petijt vt aliqͦ recluderet̉ loco vbi taciturnitatis ſue ꝓpoſitū poſſet ẜuare. Et qͣre ſic dilexerūt certe dico. qꝛ hoīes tꝑe belli libētius manēt in ciuitatibꝰ muratis ꝙͣ extra. qꝛ ibi eſt maior fortitudo. ita bone ꝑſone in ſilentio munite ſunt magis ꝙͣ fortia caſtra. Iux illud Eſa. xxx. In ſilentio ⁊ inſpe erit fortitudo vr̄a. Secūdo ſilentiū eſt frenū inſolētie. nobiles em̄ equi frenant̉. ſꝫ viles ⁊ nullius valorisfrenis nō vtunt̉. Eodē mō moral̓r ſancti viri qͥ xp̄m ferūt ꝑ obedientiā frenant̉ ꝑ ſilentiū a ẜmonibꝰ indiſcretis ⁊ ꝑiculoſis. Iuxͣ illud Eccͣi. xxviij. Uerbis tuis facito ſtaterā ⁊ frenos ori tuo rectos. ꝓ his frenis petit Dauid in psͣ. cxl. Pone dn̄e cuſtodiā ori meo. ⁊ hoſtiū circūſtantie labijs meis. vbi dicit mgr̄ in glo. per os intelligit os cordis. Sic petijt cordi ⁊ ori apponi cuſtodiamne ſtulta ꝓmat. Tercio ſilentium eſt decor innocentie.Nam. j. polit̓. dr̄. Silentiū mulieris p̄ſtat ornatū. vnd̓qͥdam ph̓us dicenti ſibi mala dixit talia nō curo. qꝛ auditus debet eſſet robuſtior lingua cū hōibꝰ ſingulis ſitvna tm̄ lingua. ⁊ aures bine. Quarto ſilentiū eſt ſignūſapīe. qꝛ Ecc̄i. xx. Sapiens tacebit vſqꝫ ad tp̄s. ⁊ Prouerb̓. xvij. Stultus quoqꝫ ſi tacuerit ſapiēs reputabit̉.ideo dicit Sen̄. Taciturnitas hoīs ſtulti ſapīa ē. ſcꝫ reputanda. Nam qͥdam ph̓s cuidā ruſtico in ꝯuiuio tacenti ait. Ex doctis ſolum hoc hēs. ꝓpter hoc ait Iob.xiij. Utinā taceretis vt reputaremī eſſe ſapiētes. aquaqͣnto ꝓfundior tanto qͥetior. Eodē mō ſapientes quāto ꝓfundius ſciunt tanto qͥetius ſilent. Prouer. xviij.Aqua ꝓfunda verba ex ore viri ſapientis pauꝑ mercator tranſiens de villa plura hꝫ verba ꝙͣ vadens de patria. ita eſt ꝙ ſciēs pauciſſima: ſemꝑ eſt iactans de nihilo. ideo dr̄ Prouerb̓. xiiij. Ubi plurima ſunt verba ibifrequenter egeſtas. Et ꝑ oppoſitū hn̄tes diuitias ſapīe⁊ prudentie cū modeſtia ⁊ in ſilentio exprimūt animuꝫſuū. Iuxͣ illud Eſa. viij. Aque ſiloe currūt cū ſilentio. etinterp̄tat̉ ſiloe miſſus. ⁊ ſignificat quēlibet doctorē velp̄dicatorem qͥ miſſus eſt a deo īmediate. vl̓ a ſuꝑioribꝰad docendū. cuius qͥdem aque vicꝫ ſapiētie currere debent cū ſilētio ⁊ nō magno ſuꝑbie ſtrepitu. Quia Eccͣsix. Uerba ſapientiū tunc audiunt̉ cū ſilentio. ideo metrice dr̄. Scire loqui decus eſt ⁊ ſcire docere. Hec duo.ſi ſcire poteris pitus eris. ¶ Tercio refrenāda eſt linguaa detractione. Iuxͣ illud Sap̄. j. Cuſtodite vos a detractione ⁊ ꝑcite lingue. Dicit̉ em̄ ꝙ aues hn̄tes linguasꝑtitas nūqͣꝫ bene loquūt̉. Aues moral̓r ſignificant homines. Iux illud Iob. v. Auis naſcit̉ ad volādū. ⁊ hōad laborem. iſci qͥdem hn̄t linguas ꝑtitas. qꝛ in eademnarratione verboꝝ de ꝑſona dicunt q̄dam bona q̄daꝫmala. mala ꝓferūt ꝑ ſe ⁊ pͥncipal̓r. bona v̓o ꝑ accidens⁊ ſecūdario. vel hū̄t ꝑtitas liuguas qͥ blandiunt̉ inn̄-

b h

Mi