Sermo.XI.
caſibꝰ ẜſat̉. Nūc em̄ fluctuando diuerſi mode ꝑiclitatur nunc cumulando ad vanitates innumeras incitat̉Et rō eſt. qꝛ multoplures ſunt occaſiones. tam ex ꝯplerione calida ꝙͣ ex iuuenili inexꝑiētia. Sꝫ certe iſte ſpūales infirmitates ſunt multo curabiliores in iuuenibꝰ qͣꝫſunt in ſenibꝰ. qꝛ ſi accidant in ſenibꝰ vix curant̉. Exemplum de ſalomone. iij. Reg. xj. Qui cum eſſet ſenex deprauatū eſt cor eiꝰ ꝑ mulieres vt ſequeret̉ deos alienosSꝫ an̄ curatꝰ ē ab hac ſpūali infirmitate neſcit̉. deꝰ ſcit.dicunt tn̄ hebrei ſuꝑ illud. j. Paral̓. xvij. dixit dn̄s de ſalomone ad darad. Suſcitabo ſemen tuum poſt te. ⁊ firmabo regnum eius. ipſe edificabit domū nomini meo.⁊ ſtabiliam thronū eius vſqꝫ in ſempiternum. ⁊ ego eroili in patrē. ⁊ ipſe erit mihi in filium. qui ſi impie aliqͥdgeſſerit arguam eum in v̓ga viroꝝ ⁊ in plagis filioꝝ hominū. miſcd̓iaꝫ aūt meam nō auferaꝫ ab eo. Suꝑ illuddicūt. licꝫ ſalomon peccauerit gͣuiter tn̄ in fine penituit⁊ ſic ſaluatꝰ eſt. ⁊ hoc etiā ponit q̄dam glo. hebraica ſuꝑEcc̄m. c. ij. Sed hoc qͥdam catholici nō admittunt di.Si vere penituiſſet cū eſſet rex valde potēs cui nullusde ppl̓o auſus fuiſſet ꝯͣdicere templa ydoloꝝ que edificauerat vtiqꝫ deſtruxiſſet qd̓ nō fecit. qꝛ ſteterūt vſqꝫ adtempus Ioſie regis. qͥ ea pͥmo deſtruxit. vt. iiij. Regū.xxiij. Et qn̄ dicūt hebrei ꝙ miſcd̓ia nō erit ab eo auferēda. Rn̄dent illi ꝙ ex hoc loco nō pōt efficacit̉ argui demiſcd̓ia circa eum. niſi ꝙͣtum ad tꝑale regnum qd̓ nonab eo nec a filijs eiꝰ total̓r ablatum fuit a ſaule. Ego tn̄de hoc nihil certum ab eccl̓ia exp̄ſſum inuenio. iō iudicio dei omnipotentis ꝯmitto ⁊ relinqͦ. Tales fuerunt ⁊illi ſenes de quibꝰ dr̄ Dan̄. xiij. c. Quod egreſſa eſt iniqͥtas a ſenioribꝰ iudicibꝰ qͥ videbant̉ regere ppl̓um. iō inpctīs ſuis occiſi ſunt. qꝛ tales infirmitates ſpūales in ſenibꝰ ex magna malicia ꝓcedunt. ⁊ iō dicit Hokkot lec.lxxvij. Quod habitꝰ bene viuendi acqͥrendus eſt in iuuētute ſi hō velit ſancte viuere in ſenectute. nec aliqͥs dectate nimis ꝯfidat. qꝛ qͥdam qui in iuuentute euaſerūtin ſenectute turpit̓ ceciderūt. Sicut ille de qͦ legit̉ ꝙ. lx.annis v̓go vixerat. ⁊ in ſexageſimo anno corruptꝰ obuiin ipſo anno. Iō ſignant̓ orat cum psͣ. lxx. Ne ꝓijciasme in tꝑe ſenectutis. ⁊ iteꝝ. Cum defecerit v̓tus mea.ne derelinqͣs me. Sꝫ circa hoc orit̉ dubitatio. vtꝝ maSlus ſenex poſſit in hora mortꝭ vtilit̓ penitere. hāc qōemmouet Holc. vbi ſupͣ. ⁊ rn̄det videt̉ ꝙ nō. Omnis em̄qui vere penitet dimittit pctā. Sꝫ ipſe a pctīs dimittit̉gͦ non vere penitet. minor patet ꝑ Aug. in ẜ. de pnīa. ⁊allegat̉. iiij. ſen. di. xx. c. j. Si vis agere pnīam qn̄ peccare non potes. pctā tua te dimittūr. nō tu illa. p̄terea denullo vtilit̓ penitente eſt dubitandum qͥn ſaluabit̉. Sꝫde penitente in extremis dubitat Aug. in p̄dicto ẜmone. loquēs d̓ tali. Si exierit ſecurꝰ hinc. neſcio. pnīaꝫ dare poſſumꝰ. nō ſecuritatem. non dico damnabit̉. ſꝫ necdico ſaluabit̉. Preterea nullus qͥ penitet timore ⁊ neceſſitate ductus. penitet vtilit̓. Sꝫ talis videt̉ ſic penitere.vn̄ Aug. Nemo expecter neceſſitatem. qn̄ iam peccarenō pōt. Arbitrij em̄ libertatem querit deꝰ. nō neceſſitatem. gͦ talis nō penitet vtilit̓. p̄terea nullus vere penitetniſi cum intentione ſatiſfaciendi. Sꝫ talis qͥ ſcit ſe morituꝝ ſcit ꝙ nō pōt ſatiſfacere. gͦ hoc nō ꝓponit ⁊ ſic inutilit̓ penitet. Ad hoc ꝓpoſitum ꝙͣdiu manet peccādi ptāsmanet in homine ptās penitēdi. Sꝫ ptās peccādi manet in homine vſqꝫ ad mortem. ꝙͣdiu eſt liberi arbitrij.gͦ ⁊cͣ. Et latro in fine penituit ⁊ miſcd̓iaꝫ inuenit. iō adqōem rn̄dendum ꝙ ad pnīam vtilem duo faciunt. dolor de pctīs p̄teritis. ⁊ ꝓpoſitum cauendi de futuris. Etqꝛ quilibet vſum rōnis hn̄s quātumcūqꝫ peccauerit. ⁊ꝙtumcūqꝫ ſero incipit pōt hr̄e iſta duo: ꝯcedendum eſtꝙ pnīa ꝙͣtumcūqꝫ ſit ſera vtilis eſſe pōt. lꝫ de ea ꝯfidere ſit ſupͣ modum periculoſum. vnde ad rōem dd̓m ꝙmalus ſenex pōt in articulo mortis penitere vtilit̓. licethoc accidat valde raro. Quia dic̄ Hiero. Non pōt bn̄
mori. qui ſemꝑ male vixit. Et iteꝝ. vix inqͥt de centummilibꝰ hominum quoꝝ vita ſemꝑ fuit mala meret̉ indulgentiam vnus. Et ratio eſt quia penitentia taliumqn̄qꝫ timore pene ꝓcedit. non amore iuſticie. Sicut deAntiocho dicit̉. ij. Machab̓. ix. Orabat ſceleſtus dominum. a quo non erat miſcd̓iam cōſecutus. Sed quādodictum fuit peccata dimittunt ſenem. Rn̄de ꝙ peccata dimittunt hominem tunc ꝙͣtum ad effectum qn̄ fitimpotens corpore. non tn̄ dimittunt eum ꝙͣtum ad affectum. ⁊ ideo adhuc eēt in ſua poteſtate affectum peccandi dimittere. Sed qn̄ dictum eſt ꝙ Augꝰ. dubitatde tali penitenti. Dic ꝙ non dubitet quin vera penitētia ſit vtilis ſi ſit vera. Sed dubitat an̄ ſit vera ⁊ ꝓcedēsex amore iuſticie. non a timore pene. Unde in psͣ. cxl.Uera penitētia vocat̉ ſacrificium veſpertinum. ⁊ ideoſi ſit vera ꝓficit ad ſalutem. Sed cum dicebat̉. Nulluspenitet vere niſi cum intentione ſatiſfaciendi. Rn̄de.ꝙ talis habet ꝓpoſitum ſatiſfaciendi ſub conditione ſipoſſit. Et hoc ſufficit diuine miſericordie. quia ſi velithomo facere quod in ſe eſt ad penitentiam. deus facietquod in ſe eſt ad miſericordiam. Secunda bonitas ouium Chriſti ſpūalium chriſtianorū cognoſcit̉ ex forma.Si em̄ ſunt ampli in charitate erga deum ⁊ ꝓximum.⁊ habent multam lanam elemoſynaꝝ quam imꝑtiunt̉pauperibus. Sicut ouis lana ꝓ conficiendis veſtibusbona eſt. Eo mō bona ouis Chriſti fuit ampla in charitate lydia purpuraria que magnam charitatē ad Paulum ⁊ ſocios eius pauperes demonſtrauit. qn̄ eos pauit. ⁊ in domo ſua ingredi coegit dicēs. Si iudicaſti mefidelem eſſe domino introite in domum meam ⁊ coegit eos Act. xvj. Talis bona vidua fuit ſareptana quepauit Helyam. iij. Regū. xvij. Tercio bonitas ouiumcognoſcit̉ ex ꝓgenie. ⁊ ꝑ progeniem intellige ꝓprietatesquas gignit dei adiutorio quilibet fidelis ⁊ ouis Chriſti ſpūalis. Prima eſt manſuetudo ſiue mititas que eſtvirtus moderatiua iraꝝ. vt dicit Ariſto. iiij. Ethico. c.lxxij. Non iraſcitur manſuetus. niſi quando oportet ⁊ꝙͣtum oportet ⁊ ꝙͣdiu oportet. ⁊ ẜm rationem vt patetibidē. ⁊ diffinit̉ ſic. Manſuetudo eſt modeſti animi trāquillitas que nulla incurrentium tribulatione perturbat̉. iſti manſueti ſunt certi de hereditate regni celeſtis.Iuxta illud psͣ. xxxvj. Manſueti autem hereditabuntterram .ſ. viuentium. vt dicit Grego. Illam credo terram de qua dicit̉ in psͣ. cxlj. Portio mea in terra viuentium. vbi ẜm gloſam. deus ſeme tipſum dabit manſuetis ad videndum. Secunda proprietas eſt fecunditas.Quia quilibet bonus Chriſtianus debet velut bonaouis eſſe fecundus in bonis fructibus virtutum. Iuxͣillud psͣ. j. Et erit tanꝙͣ lignum quod plantatum eſt ſecus decurſus aquarum quod fructum ſuum dabit intempore ſuo. Qualiter autē fructificemus on̄dit Gregorius in omel̓. Cum deſideria bona concipimus tuncſemen in terram ꝓijcimus. Cum v̓o recta operari incipimus herba ſumus. dum v̓o ad ꝓfectum bonoꝝ operiin creſcimus ad ſpicam peruenimus. dum per bonaopera exemplum alijs prebemus. tunc floremus. Duꝫin bonis perfecte ſolidamur. tunc ipſa plenum frumētum in ſpica ſumus. Tercia eſt ſapientia aut ſapiditasqui enim ſapienter viuit dei ouis eſt. Eſt enim ſapientia eternarum reꝝ cognitio intellectualis vt dicit Auguſti. xiiij. de trini. c. iiij. Et vt idem Auguſti. lib̓. vij. detrini. c. xv. dicit. Talis ſapiētia eſt duplex .ſ. creata ⁊ increata. Una eſt per humanum ſtudium acquiſita quevirtꝰ intellectualis dicit̉. De qua loquit̉. vj. Ethi. ph̓usꝑ quam ſapiens Sen̄. ad omnē incurſum inuictus eſt⁊ plenꝰ gaudio. Alia eſt a deo infuſa ⁊ eſt donum ſpūſſancti. quo homo vere eſt ſapiens. ⁊ hoc fit ẜm Augu.vbi ſupͣ. c. xxiij. quādo dei ſui meminit. ⁊ ip̄m intelligitqꝛ dr̄ ſapientia qͣſi ſapida ſcīa. Nā ꝑ donū ſapīe eleuat̉hō. non ſolū ad cognitōꝫ d̓inoꝝ. verūetiā ad guſtatōeꝫ
T2