Dn̄ica .I. poſt octauas Paſche
Sic pr̄ noſter xp̄us. qͥ eſt diues in oēs. in cuius domoſunt gl̓ie ⁊ diuitie ẜm psͣ. cxj. habet populū vnicū xp̄ianum. cui diſpoſuit domū pulcram ſcꝫ celum ꝓ ſua habitatione. ⁊ terram ꝓ neceſſariorum inquiſitione. ⁊ ſicde alijs. vt ip̄m ad ſuū amorē incitaret. ideo dicit beatꝰAug. x. ꝯfeſſi. c. vj. Celū ⁊ terra ⁊ oīa q̄ in eis ſunt. eccemihi vndiqꝫ dicūt vt te amem. nō ceſſant dicere oībusvt ſint inexcuſabiles. ⁊. jͣ. c. vij. Quid autem amo cū teamo. nō ſpēm corꝑis. nec decus in creaturis. nō candorem lucis. nec dulces melodias cantilenaꝝ. nō floꝝ velvngentoꝝ aromata ſuaue olentia. nō manna vel mella. nō mēbra acceptibilia carnis amplexibꝰ. nō hec amocū te amo deū meū. Et tn̄ amo qͣndam lucē. qͣndā. vocem. quendā odore̓. ⁊ quendā cibū. ⁊ quendā amplexū⁊ cū amo deū meū luce odorē. vocē. amplexū. cibū interioris hoīs mei. vbi fulget aīo meo qd̓ nō capit locus. ⁊vbi ſonat qd̓ nō capit tp̄s. Et vbi olet qd̓ nō ſpargit flatū. Et vbi ſapit qd̓ nō minuit edacitas. ⁊ vbi heret qd̓nō diuellit ſacietas. ⁊ hoc ē qd̓ amo deū meū. hec Aug.Et merito dꝫ hō xp̄m dn̄m diligere. exquo ꝓpter ip̄moīa dignatus eſt facere. Iuxͣ. illud Sap̄. xj. Diligis oīaq̄ ſunt ⁊ nihil odiſti eoꝝ q̄ feciſti. nec eū odiens aliquidꝯſtituiſti aut feciſti. Secūdo iō ea creauit vt hoīem moueat ad impēdendū ſibi honorē. Om̄is em̄ creatura ꝓſue nature potentia. nitit̉ deū honorare. nec eſt aliqͣ resq̄ ſuis legibꝰ nitit̉ obuiare. Nam Anẜ. in li. cur deꝰ hōcxij. dic̄. Om̄is volūtas rōnalis creature ſb̓iecta dꝫ eſſevoluntati dei. ⁊ hoc eſt debitū qd̓ dꝫ angelus ⁊ hō deo.qd̓ ſoluendo nullus peccat. et ꝙ oīs qͥ nō ſoluit peccat.hoc eſt iuſticia ſiue rectitudo voluntatꝭ. q̄ iuſtos facit ſiue rectos corde ⁊ voluntate. Hic eſt ſolus honor ⁊ totus quē debemus deo ⁊ a nobis exiget deus. hec ille. iōtres pueri in fornace oēs creaturas ad honorandū deūīduxer̄t. cū dixer̄t. Dan̄. iij. Bn̄dicite oīa oꝑa dn̄i dn̄o.vt in oībꝰ honorificet̉ .j. Pet̓. iiij. Tercia vt nos moueret ad ſtuporē. Non em̄ eſt tamꝑua creatura in mūdocuius naturā cōpoſitionē ⁊ virtutē poſſit cōprehendere intellectus hūanus. ſꝫ magis ſtupere ⁊ mirari. Quiadr̄ Hiere. v. Stupor ⁊ mirabilia facta ſunt in terra. EtEccͣi. xj. Mirabilia oꝑa altiſſimi ſoliꝰ ⁊ gl̓ioſa ⁊ abſcōdi℟. ta ⁊ inuiſa oꝑa illius. Quarto vt nos moueat ad timorē. Dicit em̄ Hugode arca noe. Ꝙ oīs creatura triplic voce hoīem alloquit̉. In hoc inquit genere ꝯtēplationis audiuimus oēm creaturā tribꝰ vocibꝰ nobis loquētem. Prima vox dicit. accipe. ſecūda redde. tercia fuge.Accipe bn̄ficiū. redde debitum. fuge ſuppliciū. Primavox famulantis eſt celū quod dicit. ego mīſtro tibi lucēin die vt vigiles. tanebras in nocte vt pauſes. Ego adoblectationē tuā gratas viciſſitudīes tꝑm pario. veris⁊ eſtatis feruorē autūni plenitudinē. ⁊ algorē hyemis.Ego alternātis incremētis. dieꝝ ⁊ noctiū ſpacia. ſil̓i rōediſſil̓iter extendo. ⁊ vt varietas tollat faſtigiū. ⁊ nō periat oblectamentū. Aer dicit vtilem tibi p̄beo flatū. ⁊ oēgenus auiū ad tuū mitto obſequiū. Aqua dicit. potū tibi p̄beo. ſordes purgo. arentia rigo. ⁊ diuerſa genera piſciū ad tuū vſuꝫ miniſtro. Tercia dicit. ego te porto. pane ꝯforto. vino letifico. oīs generis fructibꝰ oblecto. diuerſis aīalibꝰ menſas tuas repleo. Secūdo vox admonentis. eſt mūdus qͥ dicit. vide hō qͣliter amauit te. quiꝓpter te fecit me. ẜuio tibi. qꝛ factus ſum ꝓpt̓ te. ⁊ vt ẜuias illi. qͥ fecit me ⁊ te. me ꝓpter te. nō ꝓpter ſe. Si ſentisbn̄ficiū redde debitū. accipis bonitate. redde charitatēhoc tribuit. ⁊ hoc exigit deus. Tercia vox cōminantisē ignis qͥ dicit a me cōburens. aqͣ dicit a me ſubmergeris. terra dicit a me abſorberis. infernus dicit a me glutieris. Quia oīs creatura ſicut ex ꝯditiōe ſua hōi famulat̉. Sic etiā pctōribꝰ ꝓ maloꝝ ſuoꝝ ꝯſcīa cōminat̉ vt īſingulis creaturis ſe puniri timeāt. ꝙ ſe meruiſſe cognoſcāt. hec hugo. Quinto ideo deus ſua bonitate vniuerſa creauit. vt hoīem moueret ad laborē. Om̄is em̄ natu
ra creaturaꝝ hꝫ aliquē vtilē oꝑationē. Un̄ cōmentatorix. methaphi. cōmento. vij. Qui ſuffert ꝓprias oꝑatōes.a rebꝰ aufert eoꝝ eſſentias. Hō aūt ad laborē naſciturIob. v. Et iō cauendū ē ſibi. ne ocioſus aūt inutilis habeat̉. Et iō rogandus eſt deus. vt nob̓ cooꝑari dignet̉qꝛ ipſe eſt de qͦ ſcribit̉ Eſa. xxj. Om̄ia oꝑa nr̄a operatuses in nobis dn̄e. Secūdo apparet dei bonitas ex reruꝫdiſpoſitione aut gubernatiōe. de qͣ dr̄ Sap̄. viij. Attingit a fine vſqꝫ ad finē fortiter. ⁊ diſponit oīa ſuauiter. Etiō venerabilis Boetiꝰ in de ꝯſola. lib̓. iij. ꝓſa. xij. ꝓbatꝙ omēs res a deo. qͣſi volūtarie a deo regant̉. ſe ſeqꝫ addiſponentis nutū ⁊ imperiū ꝯueniēter ⁊ tꝑate ꝯuertūtEt idē in eodē lib̓. ꝓſa. ix. dicit. O qͥ perpetuo munduꝫrōne gubernas. terrarūqꝫ ſator. Qui tp̄s ab euo ire iubes. Stabiliſqꝫ manens. dans cuncta moueri. Sꝫ dice .res. videt̉ ꝙ deꝰ gl̓ioſus nō gubernat vniuerſa. qꝛ ſi regeret vniuerſa. nihil male fieret in vniuerſo. cū ſit ſūmebonus. vel ſi gubernaret oīa nihil fieret p̄ter ꝓpoſitumſuū. ⁊ ſic nihil fieret a caſu. cōtra Ariſtote. ij. Phiẜ. Adhoc dicūt doctores. ⁊ Holcot lec. ciiij. Qd̓ deus oīa gubernet. cū em̄ ſit cā efficiens oīm ⁊ etiaꝫ finis. oīa efficitꝓpter ſe. ⁊ ſic ad honorē ſuū ſicut ꝯgruit oīa in ſe dirigitſicut in finē. hoc aūt eſt gubernare ſcꝫ dirigere in finemaliquē intentuꝫ. Eſt tn̄ ſic gubernator oīm ꝙ gubernatmediantibꝰ cauſis ſecūdis. vn̄ corꝑa groſſiora aut corruptibilia. gubernat. ꝑ corꝑa celeſtia ⁊ incorruptibilia.Et corꝑa ceieſtia ꝑ angelos ſiue intelligentias. Et huiꝰrō eſt. qꝛ maior eſt cōicatio bonitatis. ſi gubernās ⁊ efficiens cauſalitatē efficiendi ⁊ gubernandi alijs ſub ſe gubernare cōicat ſiue ordinat qͣꝫ ſi ſuꝑiora pͥuaret ab inferioꝝ gubernatione. ⁊ oīa īmediate ꝑ ſeip̄m gubernaretEt iō on̄dendo ſuā ꝑfectionē in cando ⁊ cōmunicādo.ꝑfectionē ſuā creature cōicat qͥbuſdā gubernationē alioꝝ. Ad rōnes qn̄ arguit̉ ꝙ nihil fieret male in vniuerſo. ſi ipſe oīa gubernaret. Neganda eſt ꝯſequentia. Sꝫveꝝ eſt ſi ipſe ſolus īmediate ſingula gubernaret ⁊ ageret nihil male fieret. Modo idē effectus fit a deo ſicut acauſa principali. ⁊ a creatura rōnali ꝯcurrente. ſicut abalia cauſa partiali. ideo idē effectus fit ab hoīe male. ⁊ adeo bene iuſte a deo. ⁊ iniuſte ab homīe. Et poteſt poni inde exemplū. vt ſi dn̄s dicat ẜuo ſuo trahamus leuiter chordā iſtam. ſic ꝙ eā nō frangamus. ⁊ ẜuus trahens eā ruditer frangit eā. iſta fractio eſt a dn̄o ⁊ a ſeruo. Et tn̄ ẜuus peccat. ⁊ male facit ⁊ nō dn̄s. Sic qꝛ deus ſtatuit. ꝙ creature rōnali. vult cooꝑari in ſuis oꝑatiōibꝰ vt curſus nature maneat. quē inſtituit ſine quonulla res pōt aliqͥd agere. īmo nec eſſe ꝑ motū. niſi ip̄eꝯſeruaret. Qm̄ igitur creatura rōnalis facit ꝯtra legemdei ſibi p̄finitā a deo qͣꝫuis a deo gubernet̉ ⁊ ꝯſeruet. ⁊deꝰ idem general̓r cooꝑetur. ſicut cooꝑatur igni in cōburendo. ſoli in lucendio tn̄ creatura male facit legentrāſgrediēdo. nō aūt deus qͥ ſit facit ſicut lex ſua ſtatuitAd ſecundū qn̄ arguit̉. ꝙ nihil fieret a caſu ſi deus oīagubernaret. dicendū eſt. ꝙ idē effectus dr̄ eſſe a caſupter ꝓpoſitū reſpectu vnius cauſe. ⁊ nō a caſu reſpectualterius. Sicut ponit̉ exemplū de dn̄o. qͥ mittit duosfamulos in negocijs ſuis ordinans ꝙ vterqꝫ obuiat atteri certo loco ⁊ tꝑe. quoꝝ neuter ſcit de alio. iſte cōcurſus famuloꝝ dr̄ eſſe a caſu reſpectu vtriuſqꝫ famuli. ettn̄ ꝑ ſe eſt intentus reſpectu dn̄i. Et ſic eſt dicenduꝫ. ꝙnihil fit a caſu in vniuerſo reſpectu diuine gubernatisnis. nec aliqͥd ſibi inopinatū euenire pōt. Sed ex ꝯcurſu cauſaꝝ ꝑticulariū vnde ꝓcedit effectus. qꝛ a neutraeſt intentus. ⁊ ille effectus dr̄ caſualis vel fortuitus reſpectu eoꝝ. ⁊ hec eſt intentio beati Aug. de. lxxxiij. queſtionibus. q. xxxiiij. vbi dicit. Quicquid a caſu fit: temere fit. ⁊ quicquid temere fit. non fit prouidentia vniuerſus mundus adminiſtratur. ⁊ erit aquila naturavel ſubſtantia que ad opus ꝓuidentie nō ꝑtineret. qd̓qꝛ falſum eſt. ꝯcludit nihil caſu ſit in mūdo. Ad iſtum