Druckschrift 
2 (1487) Pars aestivalis de tempore
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Dn̄ica .I. poſt octauas Paſche

Sic pr̄ noſter xp̄us. eſt diues in oēs. in cuius domoſunt gl̓ie diuitie ẜm psͣ. cxj. habet populū vnicū xp̄ianum. cui diſpoſuit domū pulcram ſcꝫ celum ſua habitatione. terram neceſſariorum inquiſitione. ſicde alijs. vt ip̄m ad ſuū amorē incitaret. ideo dicit beatꝰAug. x. ꝯfeſſi. c. vj. Celū terra oīa in eis ſunt. eccemihi vndiqꝫ dicūt vt te amem. ceſſant dicere oībusvt ſint inexcuſabiles... c. vij. Quid autem amo teamo. ſpēm corꝑis. nec decus in creaturis. candorem lucis. nec dulces melodias cantilenaꝝ. floꝝ velvngentoꝝ aromata ſuaue olentia. manna vel mella. mēbra acceptibilia carnis amplexibꝰ. hec amo te amo deū meū. Et tn̄ amo qͣndam lucē. qͣndā. vocem. quendā odore̓. quendā cibū. quendā amplexū amo deū meū luce odorē. vocē. amplexū. cibū interioris hoīs mei. vbi fulget aīo meo qd̓ capit locus.vbi ſonat qd̓ capit tp̄s. Et vbi olet qd̓ ſpargit fla. Et vbi ſapit qd̓ minuit edacitas. vbi heret qd̓ diuellit ſacietas. hoc ē qd̓ amo deū meū. hec Aug.Et merito dꝫ xp̄m dn̄m diligere. exquo ꝓpter ip̄moīa dignatus eſt facere. Iuxͣ. illud Sap̄. xj. Diligis oīa ſunt nihil odiſti eoꝝ feciſti. nec odiens aliquidꝯſtituiſti aut feciſti. Secūdo ea creauit vt hoīem moueat ad impēdendū ſibi honorē. Om̄is em̄ creaturaſue nature potentia. nitit̉ deū honorare. nec eſt aliqͣ res ſuis legibꝰ nitit̉ obuiare. Nam Anẜ. in li. cur deꝰcxij. dic̄. Om̄is volūtas rōnalis creature ſb̓iecta dꝫ eſſevoluntati dei. hoc eſt debitū qd̓ dꝫ angelus deo.qd̓ ſoluendo nullus peccat. et oīs ſoluit peccat.hoc eſt iuſticia ſiue rectitudo voluntatꝭ. iuſtos facit ſiue rectos corde voluntate. Hic eſt ſolus honor totus quē debemus deo a nobis exiget deus. hec ille.tres pueri in fornace oēs creaturas ad honorandū deūīduxer̄t. dixer̄t. Dan̄. iij. Bn̄dicite oīa oꝑa dn̄i dn̄o.vt in oībꝰ honorificet̉ .j. Pet̓. iiij. Tercia vt nos moueret ad ſtuporē. Non em̄ eſt tamꝑua creatura in mūdocuius naturā cōpoſitionē virtutē poſſit cōprehendere intellectus hūanus. ſꝫ magis ſtupere mirari. Quiadr̄ Hiere. v. Stupor mirabilia facta ſunt in terra. EtEccͣi. xj. Mirabilia oꝑa altiſſimi ſoliꝰ gl̓ioſa abſcōdi. ta inuiſa oꝑa illius. Quarto vt nos moueat ad timo. Dicit em̄ Hugode arca noe. oīs creatura triplic voce hoīem alloquit̉. In hoc inquit genere ꝯtēplationis audiuimus oēm creaturā tribꝰ vocibꝰ nobis loquētem. Prima vox dicit. accipe. ſecūda redde. tercia fuge.Accipe bn̄ficiū. redde debitum. fuge ſuppliciū. Primavox famulantis eſt celū quod dicit. ego mīſtro tibi lucēin die vt vigiles. tanebras in nocte vt pauſes. Ego adoblectationē tuā gratas viciſſitudīes tꝑm pario. veris eſtatis feruorē autūni plenitudinē. algorē hyemis.Ego alternātis incremētis. dieꝝ noctiū ſpacia. ſil̓i rōediſſil̓iter extendo. vt varietas tollat faſtigiū. periat oblectamentū. Aer dicit vtilem tibi p̄beo flatū.genus auiū ad tuū mitto obſequiū. Aqua dicit. potū tibi p̄beo. ſordes purgo. arentia rigo. diuerſa genera piſciū ad tuū vſuꝫ miniſtro. Tercia dicit. ego te porto. pane ꝯforto. vino letifico. oīs generis fructibꝰ oblecto. diuerſis aīalibꝰ menſas tuas repleo. Secūdo vox admonentis. eſt mūdus dicit. vide qͣliter amauit te. quiꝓpter te fecit me. ẜuio tibi. qꝛ factus ſum ꝓpt̓ te. vt ẜuias illi. fecit me te. me ꝓpter te. ꝓpter ſe. Si ſentisbn̄ficiū redde debitū. accipis bonitate. redde charitatēhoc tribuit. hoc exigit deus. Tercia vox cōminantisē ignis dicit a me cōburens. aqͣ dicit a me ſubmergeris. terra dicit a me abſorberis. infernus dicit a me glutieris. Quia oīs creatura ſicut ex ꝯditiōe ſua hōi famulat̉. Sic etiā pctōribꝰ maloꝝ ſuoꝝ ꝯſcīa cōminat̉ vt īſingulis creaturis ſe puniri timeāt. ſe meruiſſe cognoſcāt. hec hugo. Quinto ideo deus ſua bonitate vniuerſa creauit. vt hoīem moueret ad laborē. Om̄is em̄ natu

ra creaturaꝝ hꝫ aliquē vtilē oꝑationē. Un̄ cōmentatorix. methaphi. cōmento. vij. Qui ſuffert ꝓprias oꝑatōes.a rebꝰ aufert eoꝝ eſſentias. aūt ad laborē naſciturIob. v. Et cauendū ē ſibi. ne ocioſus aūt inutilis habeat̉. Et rogandus eſt deus. vt nob̓ cooꝑari dignet̉qꝛ ipſe eſt de ſcribit̉ Eſa. xxj. Om̄ia oꝑa nr̄a operatuses in nobis dn̄e. Secūdo apparet dei bonitas ex reruꝫdiſpoſitione aut gubernatiōe. de dr̄ Sap̄. viij. Attingit a fine vſqꝫ ad finē fortiter. diſponit oīa ſuauiter. Et venerabilis Boetiꝰ in de ꝯſola. lib̓. iij. ꝓſa. xij. ꝓbat omēs res a deo. qͣſi volūtarie a deo regant̉. ſe ſeqꝫ addiſponentis nutū imperiū ꝯueniēter tꝑate ꝯuertūtEt idē in eodē lib̓. ꝓſa. ix. dicit. O perpetuo munduꝫrōne gubernas. terrarūqꝫ ſator. Qui tp̄s ab euo ire iubes. Stabiliſqꝫ manens. dans cuncta moueri. Sꝫ dice .res. videt̉ deꝰ gl̓ioſus gubernat vniuerſa. qꝛ ſi regeret vniuerſa. nihil male fieret in vniuerſo. ſit ſūmebonus. vel ſi gubernaret oīa nihil fieret p̄ter ꝓpoſitumſuū. ſic nihil fieret a caſu. cōtra Ariſtote. ij. Phiẜ. Adhoc dicūt doctores. Holcot lec. ciiij. Qd̓ deus oīa gubernet. em̄ ſit efficiens oīm etiaꝫ finis. oīa efficitꝓpter ſe. ſic ad honorē ſuū ſicut ꝯgruit oīa in ſe dirigitſicut in finē. hoc aūt eſt gubernare ſcꝫ dirigere in finemaliquē intentuꝫ. Eſt tn̄ ſic gubernator oīm gubernatmediantibꝰ cauſis ſecūdis. vn̄ corꝑa groſſiora aut corruptibilia. gubernat. corꝑa celeſtia incorruptibilia.Et corꝑa ceieſtia angelos ſiue intelligentias. Et huiꝰ eſt. qꝛ maior eſt cōicatio bonitatis. ſi gubernās efficiens cauſalitatē efficiendi gubernandi alijs ſub ſe gubernare cōicat ſiue ordinat qͣꝫ ſi ſuꝑiora pͥuaret ab inferioꝝ gubernatione. oīa īmediate ſeip̄m gubernaretEt on̄dendo ſuā ꝑfectionē in cando cōmunicādo.ꝑfectionē ſuā creature cōicat qͥbuſdā gubernationē alioꝝ. Ad rōnes qn̄ arguit̉ nihil fieret male in vniuerſo. ſi ipſe oīa gubernaret. Neganda eſt ꝯſequentia. Sꝫveꝝ eſt ſi ipſe ſolus īmediate ſingula gubernaret ageret nihil male fieret. Modo idē effectus fit a deo ſicut acauſa principali. a creatura rōnali ꝯcurrente. ſicut abalia cauſa partiali. ideo idē effectus fit ab hoīe male. adeo bene iuſte a deo. iniuſte ab homīe. Et poteſt poni inde exemplū. vt ſi dn̄s dicat ẜuo ſuo trahamus leuiter chordā iſtam. ſic frangamus. ẜuus trahens ruditer frangit. iſta fractio eſt a dn̄o a ſeruo. Et tn̄ ẜuus peccat. male facit dn̄s. Sic qꝛ deus ſtatuit. creature rōnali. vult cooꝑari in ſuis oꝑatiōibꝰ vt curſus nature maneat. quē inſtituit ſine quonulla res pōt aliqͥd agere. īmo nec eſſe motū. niſi ip̄eꝯſeruaret. Qm̄ igitur creatura rōnalis facit ꝯtra legemdei ſibi p̄finitā a deo qͣꝫuis a deo gubernet̉ ꝯſeruet.deꝰ idem general̓r cooꝑetur. ſicut cooꝑatur igni inburendo. ſoli in lucendio tn̄ creatura male facit legentrāſgrediēdo. aūt deus ſit facit ſicut lex ſua ſtatuitAd ſecundū qn̄ arguit̉. nihil fieret a caſu ſi deus oīagubernaret. dicendū eſt. idē effectus dr̄ eſſe a caſupter ꝓpoſitū reſpectu vnius cauſe. a caſu reſpectualterius. Sicut ponit̉ exemplū de dn̄o. mittit duosfamulos in negocijs ſuis ordinans vterqꝫ obuiat atteri certo loco tꝑe. quoꝝ neuter ſcit de alio. iſte cōcurſus famuloꝝ dr̄ eſſe a caſu reſpectu vtriuſqꝫ famuli. ettn̄ ſe eſt intentus reſpectu dn̄i. Et ſic eſt dicenduꝫ.nihil fit a caſu in vniuerſo reſpectu diuine gubernatisnis. nec aliqͥd ſibi inopinatū euenire pōt. Sed ex ꝯcurſu cauſaꝝ ꝑticulariū vnde ꝓcedit effectus. qꝛ a neutraeſt intentus. ille effectus dr̄ caſualis vel fortuitus reſpectu eoꝝ. hec eſt intentio beati Aug. de. lxxxiij. queſtionibus. q. xxxiiij. vbi dicit. Quicquid a caſu fit: temere fit. quicquid temere fit. non fit prouidentia vniuerſus mundus adminiſtratur. erit aquila naturavel ſubſtantia que ad opus ꝓuidentie ꝑtineret. qd̓qꝛ falſum eſt. ꝯcludit nihil caſu ſit in mūdo. Ad iſtum