Druckschrift 
2 (1487) Pars aestivalis de tempore
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Dominica. .j. poſt Paſcha

nobis eſt quod non licet intueri quod licet ꝯcupiſciEt idem Grego. dicit vbi. Sicut em̄ ſepiꝰ tentatōoculos trahit̉. ſic nōnūꝙͣ ꝯcepta mens intrinſecus cogit oculos deſeruire. plerunqꝫ res quelibet innocēti mente reſpicit̉. Sed ip̄o reſpectu animus ꝯcupiſcentie ꝑfodit̉ gladio. Fit recte rationis examine. vt exteriori negligentia vtit̉ interiori oculo non vincet̉. hecGreg. Quedā fores v̓o ſunt anime interiores. et hec ſt̓Ipotentie ſenſitiue que ſingulariter ſunt qͥnqꝫ ẜm Auicen. vj. naturalium .ſ. ſenſus cōis. imaginatio. fantaſia.eſtimatiua memoria. Sed Aug. in li. de ſpū aīa. omnes has potentias cōprehendit ſub vna .ſ. imaginatione: ẜm ip̄m eſt vis nature. reꝝ corporeaꝝ reſpic̄ formas .ſ. abſentes extra materiā. Senſus aūt exterioresreſpiciunt formas pn̄tes in materia. Actus iſtius potentie que dr̄ imaginatio vulgariter dicit̉ cogitatio. Etnos vulgari vocabulo eandē potentiam notitiā cordipoſſumus appellare qꝛ cogitatiōes coīter cordi aſcribūtur. vt Gen̄. viij. Cogitationes generis humani ꝓneſunt ad malū. Et Math̓. xv. De corde exeūt cogitationes. Sic cor eſt ſecūdū oſtiū in quo intrat̉. poſtꝙͣ ſpēs alicuius rei intratꝭ oculos vel aliū ſenſum exteriorem adhuc ſtat ante oſtium cordis. et ſi homo ſpēmillam non recipit cordi nihil obeſt. dr̄ ꝓuer. iiij. Om̄icuſtodia cuſtodi cor tuū. Et quō dꝫ cuſtodiri cor: dixiꝑte pͥma dn̄ica in. lxx. ſer. ij. Q. M. Un̄ nota qn̄ qͥs vidit mulierem vel aliā ſpeciē allectiuā. ſi cor auertit. neea cogitet: tūc lꝫ aꝑtū fuerit oſtiū ſenſuū oſtiū tn̄ cordismanet clauſum. Si aꝑit oſtiū cordis ꝑmittit intrare ꝑiculoſum eſt. qꝛ dicit Greg. Spēs cordis ſemeloculos alligata manet vix magni luctamīs manu ſoluit̉. Sed diſtinguendū eſt de ꝑfectis imꝑfectꝭ. qꝛ ꝑfecti exercitio luctaminis vt magis in eis virtus ꝑficiai. interdū pn̄t aꝑire cor. ꝑmittere ſpēm cōcupiſcibilēintrare. Sed nullo hoc facere debent imꝑfecti.legit̉ in vitaſpa. abbas paſtor int̓rogauit abbatē Ioſeph di. Quid faciā qn̄ mihi appropinquāt alique tentationes. an reſiſtam illis an ꝑmittā intrare? ℟nditmitte intrare. pugna illis. poſtea veniēs ad eundēabbatē alius frater interrogauit hoc idem. an deberettentationi in pͥmo curſu reſiſtere. an ꝑmittere in corintrare? cui rn̄dit. oīno ꝑmittas intrare cor. ſtatimabſcinde. aūt veniſſet hic ſermo ad abbatē paſtorem. qꝛ alter rn̄dit ſenex illi fratri ꝙͣ ſibi: reuerſus adinterrogauit cauſaꝫ diuerſitatis ẜmonis ſui. Ad quē.dixi tibi ſicut ipſi. etem̄ ſi intrauerint in te tentatōesdederis eis locū atqꝫ receꝑis eas ꝓbatiorē te faciūt. ſūt aliqui quibꝰ nec appropinqͣre expedit. ſꝫ ſtatim debētabſcindere eas. Sꝫ. d. a. cor hoīs difficulter eſt regendūNa poſſum abſcindere ſtatim cogitatiōes qꝛ dic̄ Gre.iiij. mora. Facile eſt ꝑuerſa oꝑa intrare. ſꝫ nimis difficile eſt ab illicita cogitatione cor regere. Et Bern̄. dic̄. Incogitationibꝰ tuis nihil cordi meo fugatius. quotiēsme deſerit. prauas cogitationes defluit totiens deum offendit. cor meū cor vagū inſtabile dum ſuo ducit̉ arbitrio. diuino caret ꝯſilio. in ſemetip̄o pōtſiſtere: ſꝫ mobili mobilius infinita diſtrahit̉. HecBern̄. Quid faciam vt cor meū ſtabiliā cogitatōesab ea abſcindam ne ſubintrēt. Ad hoc rn̄dent doct.homo libenter dꝫ imaginari penas inferni. qꝛ eſt de corde humano ſicut de argento viuo qd̓ ſemꝑ eſt in motu mirabiliter inſtabile. ſiſtit̉ tn̄ aliqualiter mortificat̉ odorē ſulphuris: vt dicit Ariſt. iiij. metheo. Sic moraliter odorē ſulphuris intelligit̉ imaginatio pene infernalis cuiꝰ vna porcio dicit̉ ſulphur. Iuxta illud Psͣ. x.Ignis ſulphur ſpūs ꝓcellaꝝ. Et Apoc̄. xxj. pars illorūeſt in ſtagno ardenti igne ſulphure. Si em̄ imaginet̉ de hac pena. ſtatim ꝯcipiet timorē. timorē ꝯtinebit cor ſuū. iuxta illud Ecc̄i. xxx. Cōtine ꝯgrega cor tuum in ſtabilitate. Vel alio ſtabilit̉ cor hoīs v̓buꝫ

dei. qd̓ ꝓbat̉ ſic. Refert ginrardꝰ cambien̄. in li. ſuo detopogrania hybernie. quondā in mari ꝓpe hyberniaſubito apparuit quedā inſula. iuuenes v̓o de hyberniaaſcendentes in ſchaffas naues nitebant̉ ad iſtā inſulam nauigare. aūt ita ꝓpe inſulam nauigaſſent. qeoꝝ iudicio in deſcendēdo immediate ponere poſſetpedes ſuos. ſtatim inſula ab eis fugit. ſe ad aliū locunmouit. hoc mirabile frequenter tētaſſent ſꝑp̄dicto deluſi fuiſſent: tandē dixit eis qͥdā ſenex. Audui ignis valet ꝯͣ fantaſmata. accipiat aliqͥs ſagitiignitā ſagitet in inſulaꝫ ſtatim fantaſmata ceſſabū factū eſt iuxͣ ꝯſiliū eiuſdē ſenis inſula ſtabilita eſt.ꝓpter ſuā mirabilē fugam vocata eſt. deinde inſula fugitiua. Moraliter inſula iſta et fantaſtica cor deſignahumanum qꝛ ſꝑ mutabile varijs fantaſijs fatigat̉ niſidiuina gratia ſtabiliat̉. iuxta illud Ecc̄i. xxxiiij. Sic̄ pturientis cor tuū patit̉. niſi ab altiſſimo emiſſa fuerit viſitatio. ſtabilit̉. ideo ꝯſilio dei eſt ſenex dieruꝫ. Dan̄.vij. Debet p̄dicator emittere ſagittā ignitā v̓bi dei. Dequa dr̄ psͣ. cxix. Sagitte potentis acute carbo. deſol̓.Quia illa ſagitta verbi dei eſt optimū ſtabilimentū cordis humani: iuxta illud Heb̓. xiij. Optimuꝫ eſt em̄ corſtabilire. et ſic patet cor eſt ſecūdū oſtium mentis autaīe. Et quō imaginationibꝰ pene infernalis eſt claudē ne cogitationes noxie ſubintrent. Terciuꝫ mentisoſtiū eſt ratio. eſt quaſi intimū qd̓ intrat̉ ad aīe cubiculū. hoc oſtiū dꝫ eſſe anguſtū firmū. poſtꝙͣ ſpecies rei delectabilis intrat oſtiū ſenſus aut etiā oſtum cordis nihil nocet interdū: ſꝫ interdū ꝓdeſt: vt ī viris ꝑfectis. Si aꝑit̉ ei oſtiū mentis. priꝰ .n. diſcurrit. et diſcernit illud ei obfirmat̉. Si aūt rectū iudicauerit ſi ſpēs illa ſit bona vel mala. ſi mala tūc oſtiū illudclaudit̉. Si v̓o ſit bona: tūc ſine difficultate oſtiū: aꝑit̉.vn̄ pulchre illud oſtiū mētis figuratū ē in illa porta ferrea quam angelus duxit Petrū Actꝭ. xij. vbi legit̉tranſeuntes primā ſcd̓am cuſtodiā ꝑuenerūt vſqꝫ adportam ferreā ducit ad ciuitateꝫ vltro aꝑta eſt eis.Hic primā cuſtodiā intellige oſtia qͥnqꝫ ſenſuuꝫ corporis. Sed ſecūdā ſecūdū oſtiū imaginatiōis ſiue cogitationis. qd̓ al̓s dicit̉ cor que duo oſtia .ſ. ſenſuū codis faciliter tranſeunt̉. qꝛ cor defacili īmittit furorem. rixas. ſuꝑbias. fraudes alias malas cogitatōnes. ꝓpterqd̓ dic̄ Greg. xviij. moral̓. c. xxiiij. Quid eſt inqͥt mareniſi cor noſtrum. furore turbidū. rixis amaruꝫ. elationeſuꝑbie tumidū. fraude malicie obſcurū. qd̓ mare qͣntūſeuiat attendat qͥſqꝫ in ſe occultas tentatōnū cogitationes intelligit. hec ille. Et ꝙͣuis ſenſus noſtri cor nr̄mdefacili immittūt cogitatiōes tn̄ terciū oſtiū .ſ. mentis. qꝛ eſt ferreū. difficilē ingreſſuꝫ hꝫ cogitādo malaEt certe vt dic̄ aug. Cogitato qͣntucūqꝫ turpis metenpolluit ſi ꝯſentit. Sed ſi angelus .i. diuinꝰ inſtinctus ibi ſit. tunc vltro aperit̉. qn̄ .ſ. ex inſtinctu diuio roiudicat bonū qͥd ſibi ſit intromittenduꝫ. Et nota ſichabet̉ ex tractatu de inſtinctionibꝰ. Inſtinctꝰ diuinusdiſcerni poteſt qͣdruplici ſigno notabili. Primū eſt ſi lllud ad qd̓ inſtigaris exemplo xp̄i et ſanctoꝝ te magꝭformet. qꝛ exquo deus ſumme bonus eſt certuꝫ eſtſuū inſtinctū ducit hoīem niſi in id qd̓ ſibi eſt ꝯueniens optimū. hoc eſt exēplis xp̄i ꝯformari. Ille v̓o inſtinctus ducit hoīem ab exemplis chriſti: nccͣrio ētrarius inſtinctui diuino. Iuxta illud Math̓. xij.ce. xj. Qui eſt mecū ꝯͣ me eſt. Et Ioh̓. x. Ego ſuꝫ oſtium .ſ. qd̓ ingredientē in verā btītudinē inducit. Namexempla virtuoſa nobis xp̄m on̄ſa inducūt homineꝫad verā beatitudinē indubitanter. Et ſubdit. mſi quis introierit ſaluabit̉. Qui aūt intrat oſtiuꝫ. hꝫaſcendit aliunde ille fur eſt latro. qd̓ innuit ille inſtinctus hoīem ducit ab exemplis xp̄i: aīaꝫ ſpūaliternecat. eterna btītudine pͥuat. qꝛ dicit talē inſtinctumfurem et latronē. Secundū ſignum eſt ſi illud ad qd̓