Sermo.VI.
cedit. quia ſemꝑ inſiſtit ad hoc ꝙ verbum vel factū inludum alicuius ꝯuertat. Alij v̓o deficiunt. ſicut duri ⁊agreſtes. qui nō ſolum dicunt ſed dicentibꝰ ſunt moleſti. Ideo neceſſaria eſt virtus que tenet medium in ludis ⁊ iocis decentibꝰ ⁊ honeſtis.¶ Dominica prima poſt Paſche.Vaſi modo geniti infātes rationabiles: ⁊ ſine dolo lac concupiſcite.⁊cͣ. Ita canit̉ in introitu huiꝰ dn̄ice. et ponit̉Toriginaliter. jͣ. Pet. ij. Scd̓m naturales quedā ſūt auesque paſcunt̉ ſolis carnibꝰ recentibꝰ. ⁊ ſanguinolentis cibant. et ſolent eis dari corda auium quas p̄dant̉ vt dic̄magiſter li. xij. ꝓprie. Et ſi de manibꝰ dominoꝝ ſuoruꝫeuolauerint cū oſtendūt eis carnē ſtatim ad manꝰ ipſorū reuertunt̉. Quedā aūt ſunt que ſeminibꝰ paſcūt̉: vtcolūbe ⁊ hmōi. quedā v̓o herbis paſcunt̉. vt anſeres ⁊anete ꝓprie antuogel. Moraliter ꝑ accipitres qͥ paſcuntur carnibꝰ ſignificant̉ homines qͥ nutriunt̉ carnalibꝰvoluptatibꝰ vt luxurijs ⁊ comeſſationibꝰ. De qͥbꝰ Roma. viij. Qui in carne .i. in deſiderijs carnis ſunt: placere deo nō pn̄t. Hi inꝙͣ etſi de manibꝰ dn̄oꝝ ſuoꝝ .i. poteſtatibꝰ demonū nūc in p̄cedenti qͣdrageſima ꝑ ꝯfeſſionem et pnīam volauerūt. et tn̄ cū on̄dūt eis carnē voluptatibꝰ recentē: ſtatim ad eos reuertunt̉: dicet enimdyabolus eis Sap̄. ij. Uenite fruamur bonis q̄ ſunt⁊vtamur creatura tanꝙͣ in iuuentute celeriter. vino p̄cioſo ⁊ vnguētis nos impleamꝰ. Et nō p̄tereat nos flostꝑis. coronemꝰ nos roſis auteqͣꝫ marceſcāt. nec vllū pratu ſit qd̓ nō ꝑtranſeat luxuria noſtra. Comedamꝰ ⁊ bihamus: cras em̄ moriemur. Ecce qualiter iſti carnalesad inſtar accipitris vocati a demōibꝰ. ſtatim ſeqͣnt̉ eosNos aūt nō ſic chariſſimi. qꝛ debitores ſumꝰ non carni vt ẜm carnē viuamꝰ. ſi em̄ ẜm carnē vixeritis moriemini. Si aūt ſpū facta carnis mortificaneritis viuetis.ſcꝫ vita gratie ⁊ poſtea glorie. Sed ꝑ colūbas intelligūt̉hmōi qui paſcūt̉ ſeminibꝰ diuinoꝝ verboꝝ. qꝛ ſeme eſtverbū dei Luc̄. viij. ⁊ hoc quo ad cōtemplatiuos. Sedactiui paſcūt̉ ſeminibꝰ bonoꝝ operū p̄cipue elemoſynarū: de qͥbꝰ ad Gal̓. vj. Que ſemīauerit homo hec ⁊ metet. Paſcūt̉ etiā ſeminibꝰ lachrymaꝝ: de qͥbꝰ psͣ. Eūtesibant ⁊ flebāt mittētes ſemina ſua. Et hec ſemīa cibātaīam: ẜm illud psͣ. Cibabis nos pane lachrymaꝝ. Sedanſeribꝰ ⁊ ſil̓ibꝰ comꝑant̉ penitētes qͥ nouit ſunt nati ꝑpnīam ſpūaliter. qͥ adhuc molliora reqͥrūt. ſolidū nondū cibū caꝑe valentes. ⁊ illis dicit hic apl̓us. Quaſi mōgeniti infantes. In qͥbꝰ verbis btūs apl̓s Petrꝰ duo cōmemorat. vicꝫ ſpūalē hoīs generationeꝫ. ibi. qͣſi mō ge.infan. ⁊cͣ. Cōueniētē ipſiꝰ gubernationē. ibi. lac ꝯcupiſcite. Circa primū eſt notandū. Sicut hō cōcipit̉ ⁊ parturit̉ in eſſe naturali. ſic pnīa ꝯcipit ⁊ ꝑturit hominē ineſſe ſpūali. Qd̓ ptꝫ pͥmo rōne ꝯceptionis. Nā ad cōceptionē infantis reqͥrit̉ materia ꝯueniēs .ſ. humor ſeminalis. locus expediēs .ſ. matrix. Et cā efficiēs .ſ. calor nalor nature virtutē corpori influēs ⁊ diſponēs. Sic moraliter hec ſunt neceſſaria ad ſpūalē generationeꝫ. Primū locus expediens qͥ eſt memoria. ī qua ſunt oīa peccata cōmiſſa. vel vt humor ſeminalis colligenda. ⁊ nonſolū facta ſꝫ adhuc fienda. ⁊ qͥd mali faciūt eſt cogitādūHec inqͣ ſunt q̄ pulcerrimā creaturā Luciferū ita Peturpauerūt vt cū eſſet in tā ſublimi ſtatu adeo eū vilificauerūt. vt ſerpētibus ⁊ bufonibꝰ ceteriſqꝫ immūdisaīalibꝰ inferior ⁊ turpior videat̉. Sic̄ de hoc refert Uincen. in ſpecu. hyſto. li. xxviij. c. lxxxviij. de quodā militnoīe Tundalo. qͥ ẜm aīam raptus ad penas inferni. vidit ibi principem inferni dyabolū. qͥ magnitudine p̄cellebat om̄s beſtias cuius quantitati nihil ſciebat ꝯꝑari.Eratqꝫ beſtia nigerrima ſicut cornus. formā habēs hu
manā. ſeu humani corꝑis a pedibꝰ vſqꝫ ad caput. excepto ꝙ plurimas habebat manꝰ vicꝫ nō minꝰ mille. habebatqꝫ in longitudine quaſi centū cubitos. in groſſitudine v̓o. x. vna queqꝫ manus digitos vicenos. ⁊ digitieius habebant in longitudine centenas palmas. ī groſſitudine v̓o duas. Habebat vngues lanceis militumgroſſiores ⁊ longiores. et ipſos ferreos. In pedibus v̓ototidem. Roſtrū eius nimis longū ⁊ groſſum. caudaꝫaſꝑrimā ⁊ longā ad nocēdū aīabꝰ acutis acutiſſimis p̄parata. Scd̓m eſt cā efficiēs. ⁊ hec eſt timor dei. de quo.Eſa. xxvj. A timore tuo cōcepimus ⁊ qͣſi peperimꝰ ſpiritū ſalutis. cū .n. qͥs meminerit gͣuitate pctī ⁊ maliciaꝫeius. ſtatim timet ⁊ ad cor ſuū ꝯuertit̉ Ecc̄i. xxj. Qui timet deū ad cor ſuū cōuertet̉. Et tūc veniet ad terciū. ſcꝫad pnīam q̄ ſignificat̉ ꝑ materiā ꝯuenientē. qꝛ ſicut timor naufragij facit exonerari naueꝫ onuſtā. Sic timordei expedit a tranſitorijs ꝑ pnīaꝫ q̄ ſolet eſſe occaſio pecati. Et qͥlibet talis qͥ ſic facit pōt dicere illud Iob. xxxj.Semꝑ .n. qͣſi tumentes ſuꝑ me fluctꝰ timui deū. ⁊ pondus eius ferre nō potui. Et intelligit ꝑ pondus grauitatem peccati eiꝰ .ſ. dyaboli. qd̓ exponit Greg. in mora.Cū inqͥt fluctus tumētes deſuꝑ venient. nulla tūc cura tꝑaliū reꝝ nauigātibꝰ. nulla carnis delectatio ad mētē reducit̉. ea qͦꝫ ex naui ꝓijciūt. ꝓ qͥbꝰ lōga itinera ſumpſerūt. Scd̓o rōne formatiōis. Nā ſic̄ corpꝰ infantis in. Dvtero matris nō ſtatim format̉ ſꝫ ordinate ⁊ gradatimqꝛ primo formant̉ cor. cerebrū. ⁊ epar. Nā ẜm ph̓m inde ſomno ⁊ vigilia. prīcipiū venarū eſt ip̄m cor. Sic hōin pnīa q̄ ꝓuenit ex memorijs pctōꝝ ⁊ timore dei nō ēſtatim a principio ꝑfectus ſꝫ ꝑficit̉ gradatim. iuxͣ illd̓ psͣlxxxiij. Ibūt de v̓tute in virtutē donec videbit̉ deꝰ deoꝝ in ſyon. Nā ꝑ tria mēbra pͥncipalia .ſ. cor cerebrū etepar. intelligunt̉ tres virtutes theologice .ſ. fides. ſpes.⁊ charitas. ꝑ mēbra v̓o ſecūdaria .ſ. manus pedes ⁊ brachia et ſil̓ia q̄ mēbris pͥncipalioribꝰ adijciūt̉ virtutes intellectuales figurant̉. quarū ſunt quinqꝫ. ſicut enumerat eas Ariſto vj. ethic .ſ. ſapīa. ſcīa. intellectꝰ. ars ⁊ prudentia. ⁊ ille. v. virtutes ſꝑ ſe habent ad verū et rectumqꝛ importāt rectitudinē rōnis ſꝫ different̓. qꝛ illa tria .ſ.ſapīa. ſcīa ⁊ intellectus circa neceſſaria. Scia qͥdē circaꝯcluſiones. nā eſt habitꝰ ꝯcluſionū. Intellectꝰ aūt circaprincipia. vn̄ eſt habitꝰ pͥncipioꝝ. Sapīa aūt circa cauſas altiſſimas. vn̄ ſapīa quaſi d̓ deo ſapida ſcīa. Alij autē duo importāt rectitudinē rōnis circa ꝯtingētia. Sꝫprudentia circa agibilia. Ars aūt circa factibilia. Sꝫ circa officia mēbroꝝ ſignificant̉ virtutes morales qͣꝝ ſūtxj. vna cōſiſtit circa oꝑatiōes .ſ. iuſticia. ⁊ x. circa paſſiones .ſ. fortitudo. tꝑantia. manſuetudo. liberalitas. magnificētia. magnanimitas. veritas. amicicia affabilitas⁊cͣ. de quibꝰ sͣ. in ſermone p̄cedenti. ⁊ his omnibꝰ virtutibꝰ ꝑficit̉ homo nō ſubito ſꝫ gradatim. Secūdo cōſiderat̉ ordo formationis ex cōceptōnis gradibꝰ. qꝛ infansdum ꝯcipit̉ quatuor hꝫ gradus. Primꝰ dū adhuc lactieſt vicina. Scd̓s cū iā ſemen ſanguini ſe ꝯmiſcet. Tercius cū corde. cerebro. epate iā formatis. alia mēbra indiſtincta ſunt. Quartꝰ cū corpus eſt cōpletū ⁊ organizatū ⁊ ad aīe ſuſceptionē diſpoſitū. Cū aūt aīa deſuꝑ dat̉fetus in vtero mouet̉. Et ſi eſt femina in ſiniſtro latereplus ſentit̉. Si v̓o maſculus in dextro latere plus mouet̉. vt dicit Galienus. Sed fortaſſe de iſtis qͣtuor gradibꝰ ꝓpter offenſionē piarū mentiū quo ad re potes tacere ⁊ ꝓcedere ad moralitatē. ideo moraliter in iſtis qͣtuor gradibꝰ formationis infantis deſignāt̉ qͣtuor gradus formationis penitentis. Quoꝝ primus eſt in peccati recordatione. ⁊ hic aſſil̓at̉ lacti. qꝛ lac eſt ꝯtractibile⁊ in bonos etiā in malos humores. Sic recordatio peccati faciliter ꝯuertit̉ vel in bonū aīe nutrimētum. putaqn̄ ex recordatiōe peccati naſcit̉ dolor ꝯpūctōis. vel nutrimentū malū. qn̄ ex pctī recordatione naſcit̉ delectatio vel voluntas reiterandi. De primo dicit Senec̄. in
c̄. 1cc ij