Sermo.V.
lum ſuꝑbie. Sextū mediū in quo chriſtus libenter ſtateſt largitas aut liberalitas. q̄ eſt media int̓ auariciaꝫ exvna parte ⁊ ꝓdigalitatē ex alia ꝑte. et tamen inter hecduo extrema auaricia peior eſt ꝙ ꝓdigalitas. ſicut probat Ariſto. iiij. ethi. di. Melius eſt infirmari morbo curabili ꝙͣ incurabili. Prodigalitas aūt eſt morbꝰ curabilis vel ab etate vel egeſtate. Nam qͥ ꝓdigi ſunt in iuuētute. curant̉ in ſenectute. Curāt̉ etiā ab egeſtate. nam qͥprodigi ſunt in plurimū egent. qꝛ expenſe ſuꝑabundātredditibꝰ. expēdendo gͦ in indigentiam inducunt̉. vt n̄ſint ꝓdigi. gͦ eſt morbus curabilis. Sed auaricia ē morbus incurabilis. qꝛ quanto qͥs plus ꝓcedit in auariciā⁊ quanto plus ſeneſcit. tāto magis auarus efficit̉. Et q̄re auarus laborat morbo incurabili vide ꝑte. j. dn̄ica. jͣ.octauā eph̓ie. L. D. Et dn̄ica. ij. pꝰ eph̓ie. ſer. ij. N. T.Et feria. vj. Oculi. U. G. Idcirco debet quilibet hō tenere mediū hoꝝ extremoꝝ qd̓ eſt liberalitas. qꝛ ip̄a eſtvirtus auaricias reprimens. ⁊ moderans ꝓdigalitatē.Conſiſtit aūt hec virtus in recto vſu pecunie. ad quemtria requirunt̉. vt determīat̉. iiij. ethicoꝝ. Primo vt nōaccipiat pecuniā vbi nō debet. Secūdo vt accipiat eaꝫvbi dꝫ. Tercio vt expendat ꝓut debet. ⁊ debitos ſumptus faciat. qꝛ circa expendere ⁊ debitos ſumptus facere eſt liberalitas principaliter ⁊ pͥmo. Sed circa ꝓpriosredditus cuſtodire ⁊ circa nō acciꝑe alienas eſt auaricia. Uſurpans .n. bona vtilia ⁊ nō accipiēs ea ſicut dꝫ:nimis videt̉ eſſe auidus pecunie. ꝓpter qd̓ ph̓s. iiij. eth̓.vſurarios. lenones viuentes de meretricio. exploratores. ⁊ aleatores appellat illiberales. Aleator em̄ et om̄isluſor taxilloꝝ ē illiberalis. lucrat̉ .n. ab amicis qͥbꝰ oportet benefacere. qꝛ magis tenemur largiri amicꝭ bona ꝙͣextraneis. ix. eth̓. Probat ph̓s. iiij. ethi. qͥnqꝫ rationibꝰliberalitatē magis eſſe circa expendere. ⁊ circa benefacere alijs qͣꝫ circa ꝓprios redditꝰ cuſtodire. Primo ſic. Liberalitas habet ſe circa debitū vſuꝫ pecunie. vti autempecunia eſt eaꝫ exponere alijs. Cuſtodire aūt ꝓprios redditus nō eſt vti pecunia. ſꝫ magis eſt acqͥrere ⁊ ip̄am generare ⁊cͣ. Scd̓o qꝛ ad virtutē ſpectat facere maius bonum. Sed maius bonū benefacere eſt ꝙͣ bene pati ⁊ bene operari maius bonū eſt ꝙͣ ſimpliciter turpia nō operari. Qui aūt debite expendit ⁊ alijs bona elargit̉ benefacit. Cuſtodiens ꝓprios redditus ⁊ accipiens pecuniama ꝓprijs poſſeſſiōibꝰ bene patit̉. ſiue bene recipit. qꝛrecipit eo mō quo debet. nō vſurpans autē aliena. nonoꝑat̉ turpia. Si ergo melius eſt bene agere ꝙͣ bene patimelius eſt bene expendere ꝙͣ aliena nō vſurpare. vel ꝙͣꝓpria cuſtodire. Tercio qꝛ circa illud magis ꝯſtituit virtus circa qd̓ ꝯſurgit maior laus. maior aūt laus conſurgit in bn̄ expēdēdo ꝙͣ in cuſtodiēdo ꝓpria. vel ī nō vſuipando aliena gͦ ⁊cͣ. Quarto qꝛ virtus eſt principalit̓ circa difficilius. difficilius eſt aut bona vel dona alijs tribuere ꝙͣ ꝓprios redditꝰ cuſtodire vel ꝙͣ aliena nō vſurpare. Nā cuſtodire ꝓpria ẜm ſe nō eſt difficile. qꝛ vnuſquiſqꝫ naturaliter inclinat̉ ad hoc vt bona ſua cuſtodiat. Dare aūt ꝓpria bona ẜm ſe difficultatē habꝫ. qꝛ propria bona ſunt aliquid ad nos ꝑtinēs ⁊ naturaliter afficimur ad talia. Quinta qꝛ cū liberales maxime ament̉.circa illud ꝯſiſtit maxime liberalitas in qͦ qͥs maxime diligit̉. nō aut maxime amat̉. ſi aliena bona nō vſurpat.vel ꝓprios redditꝰ cuſtodiat. Sꝫ maxime diligit̉ ſi ex ꝓprijs redditibꝰ debitos ſumptꝰ facit. et bonis ⁊ dignismaxima bona tribuat. qͣre in bene expendēdo et alijsbona tribuendo liberalitas pͥncipaliter cōſiſtit. Sꝫ di.audiui ꝙ liberalitas eſt magis circa expēdere ⁊ alijs dare ꝙ circa bona ꝯſeruare qͥbꝰ tn̄ eſt dandū. Ad hoc reſpondet̉ ꝙ liberales debemꝰ eſſe maxime ad ſenes. pauperes ⁊ debiles. ſicut ꝓbat beatus Aug. lib̓. de offi. Etallegat̉. lxxxvj. di. c. nō ſatis. Conſiderāda eſt em̄ in largiendo etas atꝫ debilitas. nōnūqͣ etiā verecūdia. q̄ ingenuos ꝓdit natales. vt ſenibꝰ plꝰ largiaris qͥ ſibi iam
non queunt victū querere. Similiter etiā debilitas corporis nōnūꝙͣ eſt ꝓmptius adiuuāda cū ſiqͥs cecidit exdiuitijs in egeſtatē maxime ſine ſuo vicio. Et ſb̓dit ambroſius. Probanda etiā eſt liberalitas vt ꝓximos ſeminis tui nō deſpicias. ſi eos egere cognoſcas. Meliꝰ ē .n.vt tuip̄e ſubuenias tuis qͥbꝰ pudor ē ab alijs ſumptuꝫdepoſcere. aut alicui poſtulare ſubſidiū ncc̄itatis. nō tn̄vt illi ditiores fieri velint ex eo qd̓ tu potes ꝯferre ī opibus. hec Amb̓. vbi sͣ. Septimū mediū eſt magnificentia virtꝰ q̄ differta liberalitate in hoc. qꝛ magnificētia ē. Kcirca ſumptꝰ magnos. liberalitas v̓o circa mediocres.⁊ hec mediat inter paruificentiā ex vna ꝑte ⁊ ſumptuoſitatē ex alia ꝑte. qꝛ dicit ariſto. iiij. ethic. in magnis operibꝰ ꝯtingit aliqͦs deficere. qꝛ nō intendūt quo magnaoꝑa facere pn̄t. ſꝫ quō parū expēdūt. ⁊ tales ꝑuifici vocant̉. Alij v̓o in magnis oꝑbꝰ plꝰ expēdūt ꝙ illa requirunt. et tales vocant̉ ſumptuoſi. ſꝫ ph̓s vocat eos bannauſos .i. igneas fornaces. qꝛ tales ſic̄ fornax ignea omnia cōſumūt. Quidā em̄ in magnis oꝑbꝰ decentes faciunt ſumptus. ⁊ tales virtuoſi ⁊ magnifici vocantur.Erit gͦ magnificētia media int̓ ꝑuificentiā ⁊ ꝯſumptioneꝫ vel bānauſiā: ſicut liberalitas ē media inter auariciam ⁊ ꝓdigalitatē. qꝛ magnificētia ſcit ꝓporcionare ſumptus ab oꝑbꝰ vn̄ ⁊ nomē accepit. Ab ip̄a em̄ factōne ⁊ab ipſo oꝑe denoīat̉ magnificentia. Dr .n. magnificusquaſi magna faciēs. Et ſunt magnifici aliq̄ ꝯditiones.Prima ꝙ magna faciat nō ad vanitatē ſꝫ boni gr̄a er Lga deū. ſicut fecit Philippus rex francie ꝙ an̄ quālibetpariſiꝰ portā eēt mōaſteriū religioſoꝝ. Scd̓a ꝯditō magnifici ꝙ faciat oꝑa ſua delectabilit̓. vt rex aſſuerꝰ Heſter j. qͥ regnauit ab india vſqꝫ ad ethiopiaꝫ ſuꝑ. cxx. ꝓuincias. et erat in Suſa ciuitate ſoliuꝫ eiꝰ. Tercio gͦ an̄nō imꝑij ſui fecit grande ꝯuiuiū cūctis pͥncipibꝰ ⁊ pueris ſuis ⁊ p̄fectis ꝓuinciarū corā ſe. Et in domo mirabile legit̉ celebraſſe ꝯuiuiū. De qua dicit̉ in hyſtorijs Alexandri. ꝙ columne eius erāt argentee. tectuꝫ ad inſtarfirmamenti cōcamerati habēs gēmas diuerſi coloris īfigura ſyderū ⁊ ſignoꝝ celi diſpoſitas. Tercia conditioꝙ faciat opus decētiſſimū circa quēlibet. ſic̄ ptꝫ de p̄dicto aſſuero qͥ pꝰ. c. ⁊. lxxx. dies magni ꝯuiuij fecit aliudꝯuiuiū ſeptē dierū. ad qd̓ inuitabat omnē ppl̓m qͥ eratin ſuſis. Et diſcubuerūt exͣ domū ſeptem diebꝰ in veſtibulis horti deliciaꝝ. In horto erat vinea hn̄s vuas argēteas ⁊ palmites aureos: et botros ex varietate gēmarū diſtinctos ſuꝑ ꝯuiuantes extēſa. ⁊ erāt tētoria q̄ appendebant̉ colunis argenteis ⁊ marmoreis. eburneiscirculis inſerta. funibꝰ byſſinis atqꝫ purpureis. lectuliqͦꝫ aurei et argētei diſpoſiti erāt. Suꝑ pauimēto ſmaragdo ⁊ ſaphyro ſtratū lapide. Bibebāt aūt om̄s aureispoculis vinū optimū ⁊ abundans. nec erat qͥ nolentescogeret ad bibendū. Licet illud moris apud perſas eētSed notandū ꝙ Nico. de lyra dicit ꝙ nō eſt veriſimile ꝙ hoīes vacarent epulis tāto tꝑe. ſic et. lxxx. diebꝰ. etmaxime multi remoti a terris qͣs debebāt cuſtodire. etiō videt̉ ꝓbabilius ꝙ. c. ⁊. lxxx. dies referant̉ ad tp̄s p̄paratiōis. qꝛ apparatꝰ tanti ꝯuiuij. durantis. vij. diebꝰ⁊ ꝓ tanta multitudine hoīm nō potuit eſſe ꝑuo tꝑe. etẜm hoc nō fuit niſi vnū feſtū regis qd̓ fuit in veſtibulohorti. in qͦ fuerunt principes ⁊ nobiles. ⁊ etiaꝫ ciuesⁱ deciuitate Suſa. lꝫ eſſent diſtincte ſituati ẜm decentiā ſtatuum ſuoꝝ. Et hec habent̉ ex textu Heſter. c. j. Cumimplerent̉ dies ꝯuiuij .i. veniſſent dies in quibus debebat eſſe cōuiuiū. Octauū mediū eſt manſuetudo q̄ eſt M.media inter iram ꝑ quā cupimus vindictā. ⁊ inter iraſcibilitatem ꝑ quam condonamus mala nobis illata.qd̓ vtrunqꝫ eſt malū. Nam non licet nobis ex ira querere vindictam. vt dixi ſupra dn̄ica letare ꝑte .j. U. Q.Nec etiam oportet omnia delicta cōmiſſa cōdonare. ⁊ſuꝑ illa nō iraſci. Quia legit̉ Exo. xxxij. d̓ Moyſe. qͥ licꝫeſſet manſuetiſſimus. tamen ꝓpter vituluꝫ que Aaron