ecx
partialibꝰ p̄dictis in vno volumīe. Sed liber ſpālis ꝯtinēs etiā qͥnqꝫ ꝑtes ⁊ ſupplentes defectꝰ caſuū emergētiū in libris decretaliū nō cōprehenſoꝝ. Deinde clemētis cōſtitutiōes a Elemēte papa qͥnto. ſub annodn̄i. M.ccc. xj. in cōcilio Uiennēſi. qd̓ ſexmēſibꝰ tm̄ durauit ꝯcepte ⁊ edite ſunt licetidē Clemēs morte p̄uentꝰ ad publicū nō ꝑduxerit. Sed Iohānes papa. xxij. de poſtcōpleuit correxit mutauit ⁊ executōi demādauit. Et fuerūt ꝓmulgate anno dn̄i. M.ccc. xxix. kal̓. nouēbris. De hͦ vide glo. in ꝓhemio Clemē. ſuꝑ v̓bo. nouēbriſ. ⁊ verbo.pōtificatꝰ. Et dicit Io. an. ꝙ iſte liber nondebet allegari ſeptimꝰ. ſꝫ dꝫ intitulari. Clemētine .ſ. ꝯſtitutiōes Clemētꝭ quinti. Seddecretū qd̓ magiſter gratianꝰ circa annumdn̄i. M. c. ⁊. ix. cōpilauit diuidit̉ in tres ꝑtes. Prima dicit̉ diſtinctiōes. qꝛ eſt diſtincta ꝑ centū ⁊ vnā ꝑtes. quaꝝ quelibet habꝫvnū vel plures canones. Que vlteriꝰ ſubdiuidunt̉ in paragͣphos et verſiculos. Sꝫſecūda pars decreti noīatur cauſe. qꝛ continet in ſe triginta ſex cauſas. a quibꝰ nomenaccipit. Que vlteriꝰ ſubdiuidunt̉ in queſtiones. Et he in canones qui vltra in paragraphos ⁊ verſiculos ſubdiuidi poſſunt.Tractatus aūt de pnīa imponit̉ ī cauſa trigeſimatertia. in qͣſtiōe tertia. Et habꝫ ſeptēdiſtinctiōes. quaꝝ q̄libet hꝫ canones plures cū paragraphis ⁊ ꝟſiculis ſuis Tertia et vltima ꝑs decreti nuncupat̉ de conſecratiōe. Et hꝫ ſub ſe quinqꝫ diſtinctiōes. cūcanōibꝰ vel capitulis. paragraphis ⁊ ꝟſiculis. vn̄. Decretū dat centum diſtinctiōes etvnam. Triginta cauſas ⁊ ſex addit tibi mixtas. Diſtinguit ſeptē. pnīa. ꝯſecrat quīqꝫ.Auctorē quaꝝ tibi declaro Gratianū. Et īdictis qͣttuor libris ſatis patet modus allegādi qui in fundamētis alūnoꝝ iuris poniꝯſueuit. quare hic ſuꝑſedeo.Ius vero ciuile diuidit̉ in qͣttuor libros pͥncipales .ſ. ff. C. Inſti. Aucten. Quibꝰ addit̉collatio. x. ſeu liber feudoꝝ. Primꝰ gͦ liberiuris ciuilis eſt digeſtꝰ. qui ꝯtinet leges etſtatuta romanoꝝ. Et diuidit̉ in tres librosprincipales .ſ. digeſtū vetus. qd̓ hꝫ librosꝑtiales vigintiqͣttuor. Infortiatū qd̓ habꝫlibros ꝑtiales qͣttuordecim. Et digeſtū nouum. qd̓ habet libros partiales duodecimQuibꝰ ꝯnumeratis erūt libri ꝑtiales quin
quaginta digeſti veteris. Infortiati. ⁊ digegeſti noui. Et vocat̉ digeſtus etiā pādecta varea.vel liber pandectarū. vide ſupra d̓. D. Secūdus liber iuris ciuilis vocat̉ Codex. quiꝯtinet ſtatuta. ſanctiones ⁊ p̄cepta imꝑatoris. Et fuerūt tꝑe Iuſtiniani imꝑatorꝭ trescodices .ſ. codex gregorianꝰ. hermogenianꝰ ⁊ theodoſianꝰ. d̓ quibꝰ codicibꝰ extrauagātibꝰ diuꝰ iuſtinianꝰ animū ſuū ad imꝑiales ꝯſtitutiones dirigens vnū codicē fierifecit. quē ſuo felici noīe intitulauit Codexiuſtiniani. vt in rubrica prohemij codicisEt diuidit̉ iſte li. ī. xij. libros ꝑtiales. quoꝝnouē primos doctores legere ſolent. Sedvltimi tres qui lōge poſt primos nouē cōpoſiti ſunt raro legi cōſueuerūt. In quorūallegationibꝰ hoc eſt ſpeciale qd̓ ad ti. ⁊ adl. cum. §. additur numerꝰ. videlꝫ. lib. xij. xj.⁊c̄. vt. C. de manu. ⁊ muli. l. et cetera. li. xj. etC. de dignita. l. ſi vt ꝓponis. lib. xij. Tertiꝰliber principalis d̓r autenticū. vel autēticorum. Et ſunt q̇dam excerpta qͣſi p̄dictoruꝫlibroꝝ ſūml̓a. Et diuidit̉ iſte liber in nouēcollatiōes. Quaꝝ q̄libet ſubdiuidit̉ in titulos. ⁊ tituli nō in leges ſꝫ in paragraphos.Et differūt auctenticū ⁊ auctētica. qꝛ auctēticū volumē eſt ꝑ ſe. ſꝫ auctētica eſt lex vnavel paragraphꝰ incorporatꝰ libro codicꝭ etantiqͦ iuri ſuꝑadditꝰ. Et allegatur ſic. C. de Allqep̄i. ⁊ cle. aut̓. general̓r. C. de ſacroſan. eccle.aut̓. multomagis. ſꝫ in auctētico ſimpl̓r allegat̉ titulꝰ ⁊ paragraphꝰ vt in autētico vtiudi. ſine quoqꝫ ſuffi. §. tali ſufficit. vel tali.Itē decima collatio intitulat̉ liber feudoꝝ. liEEt habet duos libros ꝑtiales. Quoꝝ qͥlibet ſubdiuidit̉ in titulos. Et iſti in capitula ⁊ paragraphos. Quartꝰ liber pͥncipalislegū d̓r inſtitutiōes vel inſtituta. Et ille diuidit̉ in qͣttuor libros ꝑtiales. Et eſt introductorius in ius ciuile ⁊ canonicū. maxīe qͦad declarationē terminorum in vtroqꝫ iurevſitatoꝝ. qui tanqͣꝫ oſtiū in domū p̄bet introitū in ſapientiā iuris. Quare ꝯſulit̉ oībꝰquaſi mō genitis iuris alumnis lac iurꝭ cōcupiſcētibus ꝑ inſtitutionē documenta ſuapͥmordialia capeſcere ⁊ nutrim̄ta vt tali doctrina pͥmitꝰ informati ſecuriꝰ mereāt̉ inherere ſanctiōi Iuſtiniani imꝑatorꝭ xp̄ianiſſilmi. Nullꝰ gͦ p̄ſumptuoſe ſine inſtitutionuꝫdoctrīa iurꝭ maxīe ciuil̓ ſublimitates tētet ¬⁊aſcendere. ne corruat ex alto qͥ ſatagit vola