C O
verſet̉. Alioquin ſi ex ꝑte dantis ⁊ accipientis repeti nō pōt. qꝛ in pari cā turpitudinispotior eſt cōditio poſſidētis. c. in pari. de regu. iu. li. vj. Et ẜm Azo. e. ti. ponit̉ exemplūEgo dedi tibi vt ſacrilegiū nō faceres. Abhoc em̄ debuiſti abſtinere nullo tibi dato.Et iō etiā cauſa ſecuta poſſum petere quodtibi dedi.Conditio ob cauſaꝫ hāc cōditionē parit resapud aliū ꝯſtituta. ſiue ab initio ſiue iam ſiue poſtea ꝓuenit ad eū ex iuſta cā. Poſteaad inſtantiā redijt ⁊ cyrographū apud creditorē poſt debiti ſolutionē recipit. Sꝫ hāccōditionē ob cauſam putāt qͥdā ex ꝯtractuꝓueniſſe. qꝛ nō cōpetit niſi alij cōtractꝰ p̄cedant. Alij ex qͣſi ꝯtractu credūt deſcenderead ſil̓itudinē ꝯditiōis indebiti. qꝛ q̄ ob cauſam ꝯdicit actori pͥmū ꝯtractū diſſoluitConditio ſine cauſa cōpetit qn̄ aliqͥd primoex iuſta cauſa ē apud alterū. ſꝫ poſtea ꝑ aliquē effectū eē nō debet. verbi gr̄a. Mutuaſti mihi centū feci tibi inſtr̄m in qͦ cōfeſſusſum me tibi teneri ſoluo tibi mō inſtr̄m obligatoriū eſt apud te ſine cauſa ꝑ quā repetam ip̄m. Cōpetit gͦ ꝯditio ſine cauſa: finitacauſa ex qua res ad aliquē ꝑuenit ex ꝯtractu qͥ iā finitus eſt. vnde videt̉ deſcendere.Nec inde qd̓ ſuſpirauit adhuc cām ſubſiſtēdi hr̄e. Itē ſi ſine cauſa penes te res eſt quānō habes ꝑ ꝯtractū. Et ita nec ex cōtractunec ex maleficio es obligatus mihi. Etiamlocū habet vbicūqꝫ ſine cā aliqͥd eſt apudte qd̓ mea intereſt me hr̄e.Conditio triticaria generalis eſt de alijs rebus oībꝰ cōpetens p̄terqͣꝫ de pecunia numerata ſiue ſoli mobiles ſiue immobiles ſint.Ideoqꝫ fundꝰ ⁊ vſufructus ⁊ cetere ſeruitutes p̄dioꝝ ꝑ ip̄am recte petunt̉. Rē aūt ſuānemo petit̉ hac actiōe niſi ex certꝭ cauſis vtex cauſa furti vel rapine. cū itaqꝫ ſit generalis hec ꝯditio: ⁊ cōditio certi ī multis alijscōputetur.Conditiones generales ſꝑ in pactionibꝰ includunt̉ ⁊ intelligunt̉. vtpote ſi deus voluerit. ſi res in eodem ſtatu ꝑmāſerit ⁊ ſil̓ia. vtno. in glo. vbi intelligēda. de reſcpͥ. c. ij. ⁊. c.quēadmodū. de iureiur̄. cuꝫ ſil̓ibꝰ. Et notaꝙ cōditio ī legatis nō retrotrahit̉ ẜm Bar.in. l. j. §. ſerui. ff. ad ſilleia. et ꝓ ſua opinionefacit tex. in. l. ſi filiefamilias. ff. ex qͥbus cau.in poſ. ea. Bal. tn̄ ꝯtra. et dicit ꝙ ille caſus
§. ſerui. eſt ſpecialis. ergo in ꝯtrariū eſt iuscōmune. et ꝓ iſta opinione facit. l. ſi filiꝰ. ff.de ver. ob. Sꝫ iſti legi poſſit rn̄deri ꝙ loqͣtur in ꝯtractibꝰ. ſecus in vltimis voluntatibus. vt in d. l. ſi filie familias.Conditionalis ſtipulatio. reqͥre infra ſtipulatio. Et ponunt̉ tales ꝟſus de ꝯditione. Siius dicet̉ ſi res pietate timet̉. Si ꝑ trās detur ſi ſoluēs certꝰ habet̉. Si res furet̉ res ſiue duplādo leget̉. Si nō debet̉ ſed ꝓ debito numeret̉. Si quid ſoluet̉ non caſibꝰ hisrepetetur.Condicere eſt rē ſuā in iudicio petere ꝑſonāpulſando vel inquietando. et ip̄am dicēdoobligatā ſibi eſſe ad aliqͥd dandū vel faciēdū. Un̄ d̓r indebiti ꝯditio. ⁊ tractū eſt hocv̓bū a veteri obſeruatiōe. qꝛ olim erāt ī vſuſolēnia ꝟba q̄ oportebat actorē cū litigabatcorā iudice ꝯdicere. id ē ſimul dicere qn̄ litigaret. vt ſi caderet a ſillaba caderet a totacauſa. Et qꝛ in ꝑſonalibꝰ actionibꝰ hͦ obſeruatur. iō ꝑſonales actiōes dicebant̉ ꝯditiones. Deinde p̄fata ſolēnitas in diſſuetudinē trāſijt. hoc tn̄ nomē adhuc remāſit vt ꝑſonales actiōes adhuc dicant̉ ꝯditiōes: qͣꝫuis nō ſit neceſſe hāc ſolēnitatē obſeruare:et hec ꝟba ꝯdicere. Et ex hoc dat̉ intelligiꝙ ꝯditio nō eſt aliud niſi perſonalis actio.Et ꝯdicere apud antiqͦs erat talē formā ꝟborū vt ꝯditionē indebiti. vel ꝯditionē obcām datoꝝ. vel ſimilē formā ꝟboꝝ tāqͣꝫ nomen actiōis expͥmere qd̓ hodie ſublatū eſtUerū ꝙ hodie res ꝓprie nō ꝯdicit̉ niſi a fure. qꝛ nēo cōdicit rē ſuā niſi a fure. §. idē iulianꝰ. in. l. ſi duo patroni. ff. de iureiur̄. Aliter etiā ſumit̉ cōditio in ti. de ꝯdi. appo. Etdifferūt cōditio facti ⁊ ꝯditio iuris in teſtamētis. Un̄ ꝯditiōes facti dicunt̉ q̄ apponūtur a teſtatore ſiue ſunt ꝯditionales ſiue poteſtatiue. Et vocant̉ facti. qꝛ habēt volūtatem teſtatoris q̄ eſt facti. qꝛ oēs potētie aīeſcꝫ volitiua. appetitiua cōcupiſcibilis ſuntfacti. vt in. l. bone fidei. ff. de acqͥ. re. do. ⁊ dehis no. in. l. multū intereſt. ff. de cōdi. ⁊ demon. vbi illa d̓r facti. ſi nauis ex aſia venerit. ſi Titius conſul factus fuerit. Et illa eſtiuris. ſi qͥs ſe filiūfamilias exiſtimet cū paterfamilias ſit. ⁊ ibi hoc intereſt. qꝛ in cōditione facti nō ſufficit vera exiſtentia niſi cōcurrāt opinio ⁊ ſcīa heredis vt adire poſſitſecꝰ in ꝯditiōibꝰ iuris: vbi ſufficit exiſtētia