¶ P
veteris iuris volumina. ⁊ de illis duobuspene milibꝰ libroꝝ et trecies cētenis milibꝰverſuū fecit fieri librū digeſtoꝝ ſeu pandectarū quē diuiſit ī qͥnquaginta libros partiales: ⁊ ī tres integrales .ſ. ff. vetꝰ. infortiatū. et. ff. nouū. Poſtea ꝓ iuuenibꝰ ⁊ legū tyrōnibꝰ fecit librū inſtitutionū .ſ. mediocremeruditionē ꝑ quē qͣſi ꝑ pontē iuuenes ad legū ſubtiliora ⁊ altiora ꝑuenirēt.Coetanei ſunt hoīes paris etatis ẜm Iſid̓.Cognatio legalis ẜm Hoſti. eo. ti. eſt quedāꝓximitas ꝓueniēs ex adoptiōe vl̓ arrogatione. vt no. in rubri. eiuſdē ti.Cognatio ſpūalis eſt ꝓpinquitas vel attinētia q̄ ꝓuenit ex ſacramēti datione vel ad ſacramentū recipiendū atteſtatiōe vel tentione. Un̄ ex cognatiōe ſpūali q̄ in baptiſmoꝯtrahit̉ nouē ꝓpinqͥtates naſcunt̉. Primafiliatio inter ſacerdotē baptizante ⁊ baptizatū. Scd̓a cōpaternitas inter ſacerdotē ⁊patrē baptizati. Tertia comaternitas intereundē ⁊ matrē baptizati. Quarta inter filios ſacerdotꝭ ⁊ baptizatū .ſ. fraternitas. xxx.q. jͣ. hoīes. et. q. iij. ita diligere. Quinta filiatio inter baptiſatū ⁊ ſuſcipientē de baptiſmo. Sexta filiatio inter eundē ⁊ vxorē ſuſcipiētis. Septima fraternitas inter baptizatū ⁊ filios ſuſcipiētꝭ. Octaua cōpaternitas inter ſuſcipientē ⁊ patrē ſuſcepti. Nonamaternitas inter eundem ⁊ matrē pueri. vtxxx. q. iij. ꝑ totū.Cognatio ꝯſanguinee vxoris eſt coitus cūcē ſanguinea vxoris.Cognati. Require ſupͣ agnati. et habet̉ poſtagnatos. qꝛ cognati ꝑ femininū ſexū. ſꝫ agnati ꝑ maſculinū cōiuncti ſunt. hͦ tn̄ hodiemodicū curat̉. Sꝫ an agnatꝰ p̄ſumat̉ ſcirefactū cognati. vide. l. octaui gradꝰ. ff. vn̄ cōgnati. et. c. qͦſdā. de p̄ſumpt̉. ꝑ doc.Cognoſcere inſtr̄a eſt ea relegere. diſtinguere ⁊ ꝯferre accepta ⁊ data.Cohortalis ē apparitor qͥ obnoxiꝰ eſt cohorti. l. fi. cohortalis. C. e. ti. li. xij.Colonꝰ eſt qͥ p̄diū hꝫ agri colēdi cauſa. Differt aūt colonꝰ ab inqͥlino. qꝛ hic ī rure: iſteaūt ī ciuitate morat̉. Et hꝫ pl̓es ſpēs agricolarū ẜm Azo. qꝛ alij vocant̉ coloni cōditionales. alij coloni inqͥlini. alij origenarij.alij coloni ſimplicit̓ nuncupati ⁊c̄. de quibꝰinfra patebit.Coloni ꝯditionales dicūt̉ qͣſi ex ſua ꝯditiōe
prediū vel agrū colere debētes. et ẜm Io.ſic ꝯſtituūt̉ ꝙ primo in ſcriptis vel ſine ſcriptis ꝑpetuo iure colonos ſe eſſe ī fundo ꝓmittāt vt poſtea ꝑ. xxx. annos ī fundo ꝑmaneant. Et licet qͥdā putāt hos eſſe aſcripticios ꝯditionales. tn̄ ẜm Io. male putāt. qꝛcolonꝰ tꝑis trāſcurſu p̄t liberari: aſcripticius ꝟo minime. vt. C. de agri. et cenſi. l. cumſancimꝰ. li. xj. Reqͥre ſuꝑ aſcripticius.Coloni dn̄ici dicebant̉ qͥ colebāt agros imperatoris. vt. C. de p̄di. et om. re. li. xj.Coloni illiriceni al̓s ⁊ meliꝰ illiriciani de illirico .i. de ſchlaphonia dicūt̉. ⁊ hr̄ in. l. cū q̄rebat̉. C. vn̄ vi. vbi d̓r. inter illiricianā aduocationē. glo. i. inter aduocatos de illirico. C. de colo. illiri. li. xj.Colonꝰ inqͥlinus. licet ẜm qͦſdam inter colonos ꝯditionales ⁊ inqͥlinos nulla ſit differētia ꝓ qͥbꝰ videt̉ facere. l. diffinimus. C. deagri. et cenſi. li. xj. tn̄ ẜm Io. hec eſt differētia. qꝛ inquilinꝰ minus aſtrictꝰ eſt qͣꝫ colonꝰcōditionalis. vn̄ inqͥlinus bn̄ p̄t in alia ꝑtecuiuſlibet ſuburbij domū ꝯducere ⁊ inhabitare. Sed ꝯditionalis colonꝰ nō audetcū ſua familia recedere a fundo quem colitnec alibi habitare.Colonꝰ origenarius ẜm Io. d̓r coloni cōditionalis filiꝰ ex eo ꝙ originaliter cōditionicolonarie ſubiectꝰ ē. Nec refert ẜm Io. ſiuein ſolo fuerit natꝰ ſiue extra ſolū. qꝛ tāqͣꝫ origenariꝰ ad terrā illā reducendus quā paterſuſcepit colendā.Coloni paleſtini ſunt de paleſtina prouincia dicti.Coloni partiarij ẜm qͦſdā dicunt̉ illi qͥ terrācolūt ꝓ ꝑte dimidia vel tertia ẜm ſterilitatem ſeu fertilitatē terrarū. Et ẜm Io. nullūius hn̄t ſtatim fructibꝰ a ſolo ſeꝑatis. Et ille d̓r ꝓprie partiariꝰ qͥ ꝯducit rē ruſticā ꝓ cōmuni dāno ⁊ cōmodo. Et cōpetit cōtra eūactio ꝓ ſocio.Colonꝰ ſimpl̓r ẜm Io. d̓r qͥ ſub certa annuamercede in pecunia numerata p̄dia colēdaaccipit. Nā ẜm eū nō eſſet locatio ſine pecunia. ff. depo. l. j. §. ſi qͥs ſeruū.Colonꝰ ꝓprie d̓r qͥ ruſticā rē ꝯducit numīs. ⁊cōpetit ꝯtra eū actio p̄ſcriptis ꝟbis ſiue infactū vbi ſupra.Colonꝰ ad numū cōductꝰ ē ille qͥ ſtatim cuꝫfructꝰ fuerint a ſolo ſeꝑati. vt vſufructuariꝰintelligit̉ ẜm Io. ff. de fur. l. ſi apes.