De ſaluatione
cū pͥncipio reꝑatōis. nec poterāt ph̓i noua tēpla erigerecū pauperes eēt nec hoc a pͥncipibꝰ ꝑmitterent̉ facere.Etiā abſqꝫ templo habito ſaluari poterant ſicut multotꝑe populus iudaicus ſine templo fuit poſt circūciſionēdatā Abrahe vſqꝫ ad tempus Salomonisi F Ex dictis AreQIIIIITC Al AHEC toceus in ph̓ia naturali. videt̉ em̄ dicere octauo phiſicoꝝ ꝯtra fide catholicam dicens mundū eſſe ꝑpetuum. dicit̉ em̄ geneſis pͥºꝙ deꝰ in pͥncipio. ſcꝫ tꝑis ad lrām. creauit celum ⁊ terrāet ꝑ ꝯn̄s mundū. videt̉ ergo ex hoc qͥbuſdā ꝙ Areſtoteles fuerit de hereſi ſuſpectꝰ ¶ Circa qd̓ pͥmo ꝯſiderandum ꝙ ꝓ veritate dici p̄t. ſicut etiā tenent cōiter oēs doctores ꝙ Areſto. ī oībꝰ dictis ſuis ī nullo defecerit ī aliqͦvere ſcibili. ⁊ addūt notāter in aliqͦ vere ſcibili ꝓpter duoq̄ videt̉ Areſto. dixiſſe q̄ tn̄. qꝛ nō ſunt vere ſcibilia dicūtnō eſſe incōueniens ꝙ circa ea errauerit. Quoꝝ pͥmumeſt de eternitate mundi. qd̓ nō eē vere ſcibile ꝓbat̉ ex duobus. Primo. qꝛ ẜm ph̓os ⁊ ẜm Areſto. pͥmo poſteriorum. ſcīā eſt vl̓ium. ſicut em̄ vl̓ium eſt definitio. ita ⁊ demonſtratio. cū definitio ſit mediū demonſtratōnis. Sꝫmundꝰ ē aliqd̓ ſingulare. gͦ nō ꝯtingit ꝓprie de ip̄o aliqͥdſcibiliter cognoſci. Scd̓o eius nō p̄t eſſe ꝓprie ſcīa cuiusnō p̄t ſciri cā cū oīs ſcīa ſit ꝑ cauſam. ſicut patꝫ pͥmo poſterioꝝ in definitōne ſcire ſꝫ nō poſſumus ſcire cauſaꝫ ꝓductōnis mundi ab eterno. aut ex tꝑe. cū hoc ex nudadei voluntate dependeat ⁊ voluntate dei ſcibiliter inqͥrere nō poſſumus ¶ Item ſcd̓m in quo videt̉ Areſtoteles defeciſſe eſt ꝙ in duodecimo metaphiſice ponit numeꝝ ſubſtantiaꝝ ſeparataꝝ iuxta numeꝝ corpoꝝ celeſtium qd̓ iteꝝ nō ē vere ſcibile. qꝛ numerꝰ materialis nōcadit ſub arte cū ſit ſingulariū cuius ſingularitatꝭ pͥncipiū eſt materia. deſcriptio āt numeri ſub̓aꝝ īmaterialium ẜm Areſto. cum ſumatur a corporibꝰ motis eſt numerus materialis. quare id ip̄m etiā nō eſt vere ſcibile.Quāuis āt p̄dicta a multis ſeruent̉. melius tn̄ d̓r ẜm intentionē ſancti Thome ⁊ alioꝝ multoꝝ doctoꝝ ꝙ etiaꝫin his p̄dictis Areſtote. veꝝ dixit ⁊ ꝯformiter ad dictaſanctoꝝ ꝓphetaꝝ ⁊ doctrinā chriſti atqꝫ catholicam. ſicutmanifeſte patꝫ diſcurrenti ꝑ ſingulos libros ſuos. immoAreſtoteles arduiſſimū noſtre fidei articuluꝫ videturtetigiſſe pͥmo celi. vbi d̓r ꝙ trinitate colitur deus ⁊c̄.¶ Ad hoc qd̓ fuit obiectū Reſpondet̉ ꝙ Areſto. nō intendit ꝓbare ꝙ mundus nō incepit in tꝑe ꝑ creatōnemimmo quarto capl̓o octaui phiſicoꝝ d̓t ꝙ oportet mundū eſſe creatū a deo etiā ſi ſit eternꝰ. pn̄t em̄ eterna habere cām. ſicut ptꝫ de ꝯcluſionibꝰ demonſtratōis. Si em̄ hͦoſtēdere conaret̉ rōnes eius nihil valerent. ſicut pꝫ intuenti. Sꝫ intēdit ꝓbare ꝙ mundus nō incepit ꝑ viam nature ſiue naturalis ꝓductōis. ſicut etiā aliqͥ dicebant. etſic rōnes eius ſunt efficaces. quaꝝ vna ſumit̉ ex ratōnemouentiū ⁊ mobiliū. Alia ex ꝑte temporis. ſic etiā patetoctauo phiſicoꝝ ſcd̓o capl̓o. ⁊ in hoc ꝑ oīa ꝯcordat ſanctus Thomas in cōmento eodē capl̓o verſus finē. ⁊ ſicpꝫ ꝙ ꝯcorditer loquutus eſt cū ſanctis doctoribꝰ qͥ ꝯcedunt mundū ꝑ naturalē motū nō incepiſſe. ſꝫ ꝑ creatōema deo. ¶ Ad hoc qd̓ adiungit̉ in ꝓbatōe de hereſi Dicendū eſt tripl̓r. qꝛ de rōne hereſis videt̉ eſſe ꝙ aliqͥs dicat ꝯtra fidem datam ꝑtinaciter. Primo igit̉ dd̓m eſt ꝙAreſto in nullo ꝯtradicit doctrine fidei ſiue fidelium ſicut patꝫ ex ſtatim pͥus dictis. Scd̓o dato ꝙ fuiſſet de in
tentōne Areſtotelis dicere ꝙ ſimpl̓r fuiſſet munduꝫ adeo creatus ab eterno. nō tamē fuit pro ſuo tempore ſereticus tanqͣꝫ aliqͥd tenens ꝯtra fidem ſibi datam. noīem̄ gentilibꝰ ſicut iudeis fuit lex data. ſicut ſupra eſt d̓ctum. vnde contēta in lege moyſi credere nō tenebanturgentiles. ⁊ ſic ex eoꝝ incredulitate vel contraria poſitiōeheretici dici nō potuerunt. Tercio hereſis requirit pertinaciam. ſicut d̓t ſanctus Thomas ſcd̓a ſcd̓e queſtiōevndecima. articulo ſcd̓o. in ſolutōe ad terciū. Sed Areſtoteles in ſua opinione de eternitate mundi nullo modo ꝑtinax fuit. quia d̓t pͥmo topicoꝝ mundū eſſe eternūeſt problema neutrum Dicit̉ aūt ꝓblema neutruꝫ ad qd̓ſunt rōnes eque fortes. Et ideo octauo phiſicoꝝ Areſtoteles ꝓcedit per opiniones aliorum ꝓbando qd̓ nonfuiſſet neceſſarium ſi on̄diſſet demonſtratiueEx dictis Areſtotel̓Dl̓XO A̓ ELE duodecimo metaphiſice. vbi ponit numeꝝ ſubſtantiaꝝ ſeparataꝝ ẜᵐ motusdiuerſoꝝ corpoꝝ celeſtium. Sꝫ hoc ꝯtrariatur dictis ꝓphete Danielis ſeptimo. milia milium miniſtrabāt ei. ⁊decies milies centena milia aſſiſtebant ei. vbi ponit magnam multitudinē ſubſtantiaꝝ ſeparataꝝ in multo excedentem numeꝝ corpoꝝ ⁊ motuum celeſtium ¶ Dicendum ꝙ Areſto. nō ponit in hoc loco numeꝝ ſubſtantiaꝝ ſeparataꝝ abſolute. ſed numeꝝ aīarum nobiliū quedicunt̉ aīe. qꝛ ꝯiūgunt̉ corporibꝰ ad mouēdū corꝑa. Sꝫnobiles ad drām aīaꝝ rationaliū. q̄ qͣꝫtū ad hoc ignobiles ſunt. qꝛ vniunt̉ corporibꝰ humanis ꝑ informatōnemet ſic ex alteratōne corꝑis in eis cauſat̉ dolor triſticia fatigatio ⁊ laſſitudo. Nō aūt negat Areſto. plures eē ſubſtantias ſeparatas. immo ꝯcedit cuꝫ alijs ph̓is aliqͣs eēſubſtātias ſeꝑatas ſpeculatiuas .i. nō ꝯiunctas corꝑibꝰmobilibꝰ. ⁊ aliqͥs practicas quas vocant animas. vt fupra dictum eſt Et hoc innuit Areſto. pͥmo celi. vbi d̓t ꝙextra celum ſunt entia optimam vitā ducentia. gloſa i.ſpeculatiuam. quod nō intelligitur de animabꝰ nobilibus. qꝛ illas d̓t eſſe in celo ſicut animas corpoꝝ celeſtiū.vt patꝫ ſcd̓o celi. quod veꝝ ẜm intimatōem virtutis nōẜm informatōem. In quo etiā ph̓i cū theologis ꝯcordātſicut em̄ theologi ponunt ſubſtantias ſeꝑatas aſſiſtentes ⁊ miniſtrantes quas vocāt angelos. vt pꝫ ex autoritate Danielis. Ita ph̓i ponunt ſubſtantias ſpeculatiuas ſeparatas ⁊ practicas quas vocant animas.Q Areſtote. in multisDe̓pTIMO AL paſſibꝰ ſuoꝝ libroꝝ reprobat ⁊ paruipēdit dicta magiſtri ſui Platōnis in quovidet̉ multum in moribꝰ deficere. cum ip̄e dicat octauoethicoꝝ ꝙ dijs magiſtris ⁊ parētibꝰ nō p̄t dari equiualens ¶ Reſpōdet̉ ꝙ ꝯtrarietas opinionū nō ſoluit amicitiam ſicut ꝯtrarietas voluntatū ẜm ph̓m. ix. ethicorū.Tenent̉ aūt diſcipuli in om̄i amicitia ⁊ honore ꝯuiueremagiſtris ſemꝑ tn̄ veritate ſaluā. ſicut d̓r pͥmo ethicorūduobꝰ exiſtētibꝰ amicis ſanctū eſt p̄honorare veritatemhabuerunt āt oēs veri ph̓i vnam voluntatē. ſcꝫ inqͥrereveritatem ꝓ poſſe de rebus ⁊ moribus. Un̄ cum ꝓpterveritatē a magiſtro dictam honoret̉ magiſter oportꝫ ẜᵐregulā Areſto. ꝓpter ꝙ vnūqd̓qꝫ tale ⁊ illd̓ magis plusveritatē honorare. Nec in hoc paruipenditur magiſter.quia ſicut d̓t Areſto. pͥmo celi. talis reprobatio nō debꝫfieri exodio aūt ira. ſꝫ ꝓ elucidatōne veritatis. Nullꝰ era