reconciliari deo: ut ex mercede ſudoris: & digna penitentia recipias quod ex gratia donatum tibi perdidiſti.Præſtet aūt deus magis permanentes uos in fide cohæredes eſſe domini noſtri Ieſu Chriſti: quia ipſe eſt gloria& uirtus cum patre & filio & ſpiritu ſancto: per omnia ſæcula ſæculorum. Amen.¶ ¶ Beati Hieronymi preſbyteri ſuꝑ epiſtola Pauli ad Romanos .i. ſecūdū Origenē preſ br̄m ad Heracliū frēmOlentē me paruo ſubuectū nauigio orā tranqlli littoris ſtringere: & minutos de græcoꝝ ſtagnis pi-¶u Iſciculos legere in altū fretū Heracli laxare uela cōpellis: Relictoqꝫ opere: ꝙ in tranſferendis homeliisAdamantis ſenis habebā: ſuades & nr̄a uoce. xv. eius uolumina: quibus epiſtolā ad Romanos diſſeruit: exp̄licemus. In ꝗbus ille dū ſectatur apoſtoli ſenſū: in tā ꝓfundū pelagus effert̉: ut metus ingens ſic illuc eūſequi: ne maguitudine ſenſuum uelut immanitate opprimatur undarum. Dū deinde nec illud aſpicis: ꝙ tenuis mihi eſt ſpiritus ad implendam eius tam magnificam dicendi tubam. Super oēs aūt difficultates eſt: ꝙ inte-pollati ſunt ipſi libri: deſunt enim fere apud omniū bibliothecas: incertum ſane quo caſu aliquanta ex ipſo corFore uolumina & hæc adimplere in legitimo opere: & integram conſequentiam dare non eſt mei ingenii: ſedut tu credis qui hæc exigis: muneris fortaſſe diurni. Addis aūt ne quid laboribus meis deſit: ut oē hoc. xv. uoluminū corpus: qd̓ græcus ſermo: ad quadraginta fere aut eo amplius milia uerſuū produxit: abbreuiē: Et ad media ſi fieri poteſt ſpatia coartē: Dura ſatis imperia & tanꝗͣ ab eo: qui pondus operis huius ſcire nolit impoſitaAggrediar tamen ſi forte orationibus tuis quæ mihi tanꝗͣ homini impoſſibilia uidentur: aſpirāte domino poſibilia fiant: Sed ipſum iam ſi uidetur, Origenē: qualiter præfationē ſuſcepti operis dirigat audiamus. Quocæteris apoſtoli Pauli epiſtolis difficilior putat̉ ad intelligendū hæc: quæ ad Romanos ſcripta eſt duabus mihi uidet̉ fieri ex cauſis: Vna eſt quod elocutionibus interdum cōfuſis: & minus explicitis utit̉ Alia ꝙ quæſtiones in ea plurimas mouet: & eas præcipue quibus nitentes hæretici aſtruere ſolent. ꝙ uniuſcuiuſqꝫ geſtorū cauſa: non ad propoſitū debeat: ſed & ad naturæ diuerſitatē: referri: & ex paucis huius epiſtolæ ſermonibus: totiusſcripture ſenſum: ꝗ arbitrii libertatē cōceſſam a deo docet conant̉ euertere. Propter qd̓ deprecantes prius deūqui docet oēm ſcientiā: & qui dat per ſpiritū uerbū ſapīæ ꝗqꝫ illuminat oēm hoīem ueniētem in hūc mundumut dignos nos facere dignet̉ intelligere parabolas & obſcuros ſermones: dictaqꝫ ſapiētium: & enigmata: ita demū explanationis Pauſi ad romanos contingimus exordiū: prætermittentes hæc: quæ a ſtudioſis obſeruari ſolent. ꝙ uidetur apoſtolus in hac epiſtola perfectior fuiſſe: ꝗͣ in cæteris: etenim cum primā ad Corinthios ſcriberet: Erat aūt in magnis profectibus aliꝗd tantū de ſæculo: ut mirabundus eloquitur: cū dicit. Sed macero cor-pus meū: ſeruituti aūt ſubiicio: ne forte cum alijs prædicauerim: ipſe reprobus efficiar. Sed & ad philippenſesſcribens quiddā in ſe minus adhuc eſſe illius: quā poſtea aſſecutus eſt: perfectionis oſtendit: cū dicit: confirmari ſe morti Chriſti: ſi quō occurrat in reſurrectiōe: quæ ē a mortuis. nō enim diceret ſi quō: ſi ei iā reſpōſio indubitata uideret̉ ſed & in conſequētibus eiuſdē epiſtolæ hæc eadē oſtendit: cū dicit: nō quo iam cōſecutus ſimaut pefectus ſim: ſequar aūt ut cōpræhendam: in quo etiam compræhenſus ſum a Chriſto. frēs ego ipſe nos abitror cōpræhēdiſſe: qd̓ ſiꝗs putat ꝑ humilitatē dictū: etiā uideat incōſequētibus quæ magna de profectibuꝫſuis memoret: cū dicit: unū aūt ea quidē qui retro ſunt obliuiſcens: ſecundū propoſitū ſequor ad palmā ſupenæ uocationis dei: in Chriſto leſu: & poſt hoc dicit. Quicūqꝫ ergo perfecti ſumus: hoc ſentiamus in quo oſtēdit duplicem eſſe perfectionē: unā quæ eſt in expletionē uirtutū: ſecundā quam dicit: ꝙ non ſit perfectus. Ealiā cū ita ꝗs ꝓficit: ut deſidere nō poſſit: neqꝫ retrorſum aſpicere: ſecundū quā dicebat. Quicūqꝫ ergo ꝑfectiſumus: hoc ſentiamus. quō ergo docebit̉ ꝑfectior tā ſecundam ad Corinthios ſcripſiſſe ꝗͣ primā ex his ſine dubio quæ ſcripta referunt̉: cū dicit. Tribulationē patimur: ſed nō anguſtiamur. aporiamur: ſed nō exuperamūꝑſecutionē patimur: ſed nō derelinꝗmur. deiicimur: ſed nō perimus. ſemꝑ mors leſu in corpore noſtro manifeſtatur. Qui ergo mortē leſu in corpore ſuo circūferebat: nunꝗͣ utiqꝫ in eo concupiſcebat caro aduerſus ſpiri-tum: ſed erat ei ſubiecta: utpote mortificata ad ſimilitudinem mortis Chriſti. ꝙ ſi dicat aliquis nobiſ hæc uer-ſimilia non uideri: quia non multum temporis inter primam epiſtolā & ſecundam poteſt ex eo euidentius noſcere: ꝙ in prima epiſtola eiectum eū qui fuerat in cæleſti hieruſalem pollutus & traditū ſathanæ in interitumcarnis ut ſpūs ſaluus fieret: in ſecunda iā reuocat & eccleſiæ mēbrū aſſociat: qd̓ utiqꝫ nō faceret: niſi ꝓceſſu tꝑisdignos in eo fructus pnīæ peruidiſſet: & eo ꝙ iā caro interitū quē deſignarat apoſtolus ſuſcepiſſet: peccato .ſ.& uitiis mortua: ut ita demū uiueret deo. Cum ergo tantū ſpatii fuerit: quo peccator inceſtus ſalutē ſpūs laudabili carnis interitu receperit: quō nō putandū eſt multo uelociori curſu apoſtolū: quæ ꝑfecta ſūt aſſecutū? Sedin illis quidē iſte eius fuerit ꝓfectus ꝗͣto aūt ſublimior ſit & eminentior ad Romanos ſcribens ex ipſius epi-ſtolæ ſermonibus colligamus: in qua dicit. Quis nos ſeparabit a charitate Chriſti? Tribulatio an anguſtia.an perſecutio? an fames? an nuditas? an periculū? an gladius? Sicut ſcriptum eſt: quia propter te morte afficimur tota die: æſtimati ſumus ſicut oues occiſionis: Sed in his omnibus ſuperuincimus propter eum qui diſe-xit nos. Certus ſum enī ꝗa neqꝫ mors: neqꝫ uita: neqꝫ anguſtia: neqꝫ principatus: neqꝫ poteſtates: neqꝫ præſentia.neqꝫ futura: neqꝫ orbis: neqꝫ altitudo: neqꝫ profundum: neqꝫ ulla alia creatura poterunt nos ſeparare a chari-tate dei: quæ ē in Chriſto Ieſu domino noſtro. Veritatem in Chriſto uſqꝫ in ſpiritu ſancto. Nunquid uidebitur eadem ſublimitate mentis dixiſſe: macero corpus meum: & ſeruituti ſubiicio: ne forte cum alijs prædicauerim ipſe reprobus inueniar? qua & hic dicit: quia & in his hominibus ſuperamus: & certus ſum enim quianeqꝫ mors: neqꝫ uita: neqꝫ anguſtia: neqꝫ principatus & cætera quæ ſcripſit poterunt nos ſeparare a charitatedei. His igitur nobis prout potuimus: de ſenſu eius in hæc æpiſtola iam perfectione conceptis etiam illudhaud ſurde admonebimus: ꝙ uidetur hanc epiſtolam de Corintho ſcribere: & alij quidem pluribus indiciis: