filio diſceſſionis præterit leuitatem: & diſſipatæ ſubſtantiæ flagitia non exprobrat: ſed uenientem clæmenter ſuſcipit: & occurrens ſalutat: & gratulans oſculatur īcumbēs reꝗeſcit in eo: & uitulū illum ſaginatū pro læticia ſuſcepti filii epulandū īmolat: in quo cōpunctus ſenior frater dicit patri: & cætera. Hæc quæ per partes digeſtaſunt expoſitio ueſtris ſenſibus intimabit. Neceſſariū enī eſt ante omnia percunctari cauſam: ꝓ qua & ꝗd uolēsde propoſitis ſaluator oſtendere: huiuſmodi parabolas iudæis aptauerit. Si enī uobis cauſa talium cōparatio-nū patuerit tunc ea quæ de ipſis ſētimus an rationabiliter congruant ueritati facile dignoſcitur. Sūt itaqꝫ qui dicunt de duobus filiis iſtis ſeniorem angelos eſſe & archangelos: uel oēm cæli militiam. Minorē uero ponūt hominē: qui in longinqua peregrinatione abierit: quādo ad terrā de cælis & paradiſo cecidit: & aptant quaſi ſcīareſpicientis ad caſum uel ſtatum Adæ. Sed hic ſenſus pius ꝗdem uidet̉. Neſcio tamē ſi uerus ſit. Dicit aliꝗs qͣrequia minor filius & iunior ad paīam uenit ſua ſponte recordatus præteritæ abūdantiæ pr̄is ſui: ſicut hēt ſerieslectionis. Dominus autem ueniens ad pnīam uocanit humanū genus cū ſua ſponte regredi unde ceciderat nōcogitaret: Deinde ſenior filius ſi chorus eſt cæleſtium angelorū: ut prædictum ē quō in reditu & ſalutæ fratrisſui: & in uituli īmolatione triſtatur? cū in eodē euangelio dicat dominus læticiam eē in cælo apud angelos ſuꝑuno peccatore pnīam agente: Diſcutiētes ergo huius parabolæ rōnē: ut nō illū aliū intellectū uituꝑemus: ſecmagis ut cū ſenſu illo id qd̓ nos ſentimus: ueſtris diiudicandū arbitriis cōferamus. Iā enī cām exponimus: quā& domini ſermo ſubiungit de ſuperiore cauſa hanc parabolam introducēs: ſicut præfati ſumus: ſingulaꝝ ī hi-parabolis ꝑſonaꝝ memoriā faciētes. Murmurabāt iudæi: & urebant̉ inuidia: ꝙ a domino nr̄o leſu Chriſto pe-catores ſuſcipi: ſimul ēt cōuiuari & publicanos libenter doctrinæ Saluatoris intendere uiderāt ad hāc ergo inſolētiā iudæoꝝ aſpiciens dominus: ꝗa repræhendebatur ab eis: incipit primā de paſtore illā parabolā: ubi no-naginta & nouē ouibus derelictis ad unā quæ aberrauerat: requirēdā abiit: Et ſubnectit huic aliā parobolā dedragma decima: quā perditā intra domū ſuam accēſa lucerna mulier inuenit. Deinde hæc de filiis duobus pa-rabola ſubſeꝗt̉ ſecundū diſpenſationē: & ꝓuidentiæ diuinæ ordinē haꝝ cōparationē textū faciens. Nā ꝗa ipſeprinceps & auctor ſalutis noſtræ eſt ſeductū hoīem & dolo diaboli ꝑditū ſaluare incipiens & perfectioni reſtituere: hoc eſt numero cēteſimo reddere: in quo ꝑfectionis plenitudo numeratur. Hinc initiū cōparationis facitSubiungit aūt & mulieris ꝑſonā: arguēs iudeos: docens aūt eccleſiā: & hoīem qͣſi erraticā ouē diligēs paſtor inꝗrit: quē hoīem & dragmā noīat ꝑꝑ monetæ regalis ſimilitudinē. Figuraliter in dragma quæ pecunie genus ēꝙ illi tanꝗͣ nūmo imago & iuſcriptio Regis cæleſtis inſculpta ſit. Quærit ergo eā dragmā mulier accenſa lu-cerna: & mundata domo: inuenit: hoc eſt homo illuminatus uerbo & miſericordia dei gloriā naturæ ſuæ: in-ad imaginē creatoris ſui factus eſt: quā obſcurata peccatis domo cordis in tenebris cordis amiſerat: emendatisſenſibus repperit: & gaudio gaudet: ꝙ oēm īmunditiā interioris aulæ ſtudiis diſciplinæ ſpecialis abſterſerit: &contractas aīæ de rebus & curis ſæcularibus ſordes or̄onibus & increpationibus expurgatas excuſſerit. Secundū prædictum conſequenter annectit parabolam: de duobus filiis collationem ut mihi uideor facere. Non deiudæis tranſgreſſoribus: nec de gentilibus perditis: ſed populi eius: qui per patientiā redditur ſaluti: quē iuniorē filiū nominat. Seth Enos & his iuniores ꝗ ab Eua uſqꝫ ad ſaluatoris humanū aduentū: ſecundum iuſticiamlegis uiuētes iuſtidebant̉. Ergo ꝙ ait iuniorē & ſeniorē nō in ordīe temporis: ſed in uoluptatū qͣlitate præponēsſe ei: qui nō uolūtarie: ſed alieno dolo circūeuntibus aberrauerat: ſicut ouis: hoc ē irrationabili animali imprudentē hoīem cōparans: ſollicitudinē paſtoris adhibens: ut quærat ouē perditā: & reportet inuētam ei uero quiarbitrii ſui libertate utitur: & recognoſcit unde ceciderit: pnīæ & reuerſionis utilitatē accōmodat. Vnde hæc inter parabolas ſupradictas rō diſtinctionis eſt ſecundū ꝑſonas: uel mentes peccantiū: ut pater filiū nō reꝗrat peregrinātē: ſed recipiat pœnitentē. Paſtor uero ouē errantē: & nō ſapiētem reuerti requirat: & humeris ſuis refirat. Videamus nunc ſi conſonent: quæ ſignificata ſunt ad hanc expoſitionē. Dicit ſcriptura diuidere patrē eꝫæquo filiis duobus ſubſtantiā & ꝗͣ ſubſtātiahic euāgelicus pr̄ diuidit filio ſpiritali: niſi ſapīæ intellectū ſcīamboni & mali quæ uere & perpetuæ ſunt opes aīæ bene uiuenti? Dat aūt hic pater diuitias ſuas ex æquo. Nō. nꝗſqͣ aut iuſtus aut peccator naſcitur: ſed quæ ex deo eſt. In prima natiuitate hominis portio ſubſtantiæ ratio-nalis æqualiter cunctis naſcentibus datur. De ſubſequente autem conuerſatione: unuſquiſqꝫ plus aut minu:huius ſubſtantiæ poſſidere inuenitur dum in ſemetipſis per diſſimilitudinē uoluntatum negligentes deſeruntdiligentes autem cuſtodiunt ut naturalia bona. Alius autē memorat intelligēs domini creatoris ea quæ a deopatre ſumpſerit: ita ut ſui ea patris eē credens: quaſi paterna cuſtodiat. Alius āt ſua ex ſe ſibi eē æſtimās: ſicut ꝓpriæ poſſeſſionis licentia diſſipandis abutitur: & cito profligata facultate priuabitur. Deſcribitur autem in iſti:& euidenter oſtenditur libertas arbitrii: quā aīæ rationali ſpecialiter addidit creator deus. Vide ergo pater iſtiquō nec illū uolentem diſcedere retineat: nec liberi arbitrii auferat ptātem: neqꝫ aliū manere cupiente cogat abſcedere: ne forte ſequentium malorum: quæ poſtea his ſuo uitio acciderent: ipſe potius auctor eſſe uideat̉: ſi illis libertatem propriæ uoluntatis abſciderit. Itaqꝫ & petenti dat: quia ex nobis non adeo inopiæ & offenſionisnr̄æ cā proficiſcitur. Accipiens āt partē ſuā iunior peregre inquit abiit longe: ꝙ ait lōge non locorum intercapedinem: ſed declinationem mentis expreſſit: Qui enim obliuionē dei cœperit: hic uere peregrinari a deo dicitur: Sicūt ecuntra conuerſatio ſæcularis non ſolum peregrinum: ſed alienū domino facit. Et ut breuiter dicāꝑegrinantes a ſæculo: præletamur ad dominum: ſic etiam ꝑmanentes in rebus terrenis a cæleſtibus exulamus.Deniqꝫ Cain exiit a facie domini: & longe efficit̉: nō quia & locus aliquis foris eſſet a conſpectu dei: ſed ꝙ ſuamente diuiſus eſſet a domini reſpectu propter homicidium ſeparatus a deo. Hac ergo peregrinatione per magnam ignorantiam peregrinatos fuiſſe nos ſciens beatiſſimus paulus dicit. Vos qui aliquando longe fuiſtisnunc aūt