apoſtoloꝝ habeamus exempla & præcepta de hac re tā utilia ad mouendū pie animū: & accendendū diuinæ l.ctionis affectū uaria cōſuetudo eſt: & plæraqꝫ in africa eccleſiæ mēbra pigriora ſunt: ita ut donatiſtæ nos reprehendant: ꝙ ſobrie pſallimus in eccleſia diuina cantica prophetaꝝ cū ipſi ebrietates ſuas ad cantū pſalmorū humano ingenio cōpoſitoꝝ: quaſi ad tubas exhortationis inflāment. Quando aūt nō eſt tēpus: cū in eccleſia frēscongregātur ſancta cantādi? niſi cū legit̉: aut diſputat̉: aut antiſtites clara uoce depræcāt̉: aut cōis or̄o uoce diaconi indicit̉? Aliis uero particulis tēpoꝝ ꝗd melius aggregatis chriſtianis fiat: ꝗd ſanctius oīno nō uideo. Q daūt cōſtituit̉ præter cōſuetudinē: ut quaſi obſeruatio ſacr̄is ita approbare non poſſum etiā ſi multa huiuſmodiꝑꝑ nōnullaꝝ uel ſanctaꝝ uel turbulentaꝝ perſonaꝝ ſcandala deuitanda liberius improbare nō audeo. Sed hocnimis doleo: ꝗa multa quæ in diuinis libris ſaluberrime præcepta ſunt: minus curāt̉. & tā multis præſumptionibus ſic plena ſūt oīa: ut grauius corripiat̉ ꝗ per octauas ſuas terrā nudo pede tetigerit: ꝗͣ ꝗ mētē uiolētia ſepeliuerit. Oīa itaqꝫ talia: quæ neqꝫ ſanctaꝝ ſcripturaꝝ auctoribus cōtinent̉: nec cōciliis epiſcopoꝝ ſtatuta inueniuntur: neqꝫ cōſuetudine uniuerſæ eccleſiæ roborata ſunt: ſed diuerſoꝝ motibus innumerabiliter uariant̉: ita utuix aut oīno nunꝗͣ inueniri poſſint cauſæ: qͣs in eis inſtituendis hoīes ſecuti ſūt: ubi facultas tribuit̉: ſine ulla dubitatione reſacanda exiſtimo: Quāuis enī neqꝫ hoc inueniri poſſit quō cōtra fidē ſunt: Ipſā tamē religionē: quāpauciſſimis & manifeſtiſſimis celebrationū ſacr̄is miſericordia dei eē liberā uoluit ſeruilibus oneribus præmūtut tolerabilior ſit conditio iudæoꝝ: ꝗ etiā tēpus libertatis nō agnouerint: Legalibus tamē ſarcinis: nō humanispræſumptionibus ſubiiciūt̉. ſed eccleſia dei inter multā palleā: multaqꝫ zzania cōſtituta multa tolerat: & tamēq̄ ſunt cōtra fidem: uel bonam uitā nō approbat: nec tacet: nec facit. Itaqꝫ illud qd̓ ſcripſi: quoſdā fratres ita tēp-rare a carnibus edendis: ut īmundos qui comederint arbitrent̉ apertiſſime cōtra fidē: ſanāqꝫ doctrinam ē. Sedhic ego ſi diutius diſputare uoluero poteris putare: ante in illis obſcuri aliquid hinc apoſtolū præcepiſſe: qui ētinter multa: quæ de hac re dixit: teſtatus eſt hæreticoꝝ impiā opinionē ut diceret. Spūs aūt mani feſte dicit: qꝛin nouiſſimis tēporibus recedēt ꝗdam a fide attēdentes ſpiritibus ſeductoribus: & doctrinis dæmoniorum: inhypocriſim mendaciloquioꝝ: cauteriatā hēntes cōſciētiā ſuā: prohibentes nubere: abſtinere a cibis: quos deuscreauit ad percipiendum cū gratiaꝝ actione fideſibus: & his qui cognouerunt ueriratē: ꝗa oīs creaturā dei bo-na eſt: & nihil abiiciendū eſt: qd̓ cū gratiaꝝ actione percipitur. Sanctificatur enim per uerbū dei & orationē.Et alio loco de his rebus loꝗtur: & inꝗt oīa munda mundis. Immundis aūt & infidelibus nihil eſt mūdū: ſed poIuta ſunt eorū mēs & cōſciētia. Tu ipſe lege cætera: & recita quibus potes: ne in ſe irritam faciāt gratiā dei: quiain libertate uocati ſuūt: tantum ne libertatem in occaſionē carnis aſſumant. Et ideo tamen eos refrenandæ car-nalis concupiſcentiæ cauſa a quibuſſibet cibis temperare: qua nō eis hoc permittit̉ ſuperſtitioſe: atqꝫ infidelitefacere. His uero qui de paginis euangelicis ſortes legunt: etſi optandū ē ut hoc potius faciant: ꝗͣ ut ad dæmoniaconſulenda concurrant: tamen etiam mihi iſta diſplicet conſuetudo: ad negocia ſæcularia: & ad uitæ huius uanitatem propter aliam uitam loquentia: oracula diuina uelle conuertere. Hæc ſatis eſſe ad ea quæ ſcripſiſti: ſi reputaueris: nimis: nimis ignoras & uires & occupationes meas: Tantū enim abſū ab eo qd̓ putaſti: nihil me latere: utnihil ī epiſtola tua legerī triſtius: ꝗa & aꝑtiſſime falſum ē. Et miror ꝗa hoc te latet: qd̓ nō ſolū in aliis innumerabilibus rebus multa me latent: ſed etiam in ipſis ſanctis ſcripturis multo neſciam plura ꝗͣ ſciam. Sed ideoſpem in nomine Chriſti non fructuoſam quæro: quia non ſolum credili deo meo in illis duobus præce ptis totam legem prophetaſqꝫ pendere: ſed etiam expertus ſum: experior quotidie: quandoquidem nullum mihi ſa-cramentum aut aliquis ſermo amon obſcurior de ſacris litteris aperit̉: ubi nō eadē præcepta reperiam: Finis. npræcepti ē charitas. Itaqꝫ & tu chariſſime ſiue iſta ſiue alia: ſic lege: ſic diſce: ut memineris ueriſſime dictū. Scietia inflat charitas ædificat. Charitas aūt nō æmulat̉: nō inflat̉. Sic itaqꝫ adhibeatur ſcientia tanꝗͣ machina quadā: ꝑ quā ſtructura charitatis aſſurgat: quæ maneat in æternum. Et iā cū ſcientia deſtruetur: quæ ad fidē charitatis adhibita multū ē utilis. Per ſeipſa aūt ſine tali fine: non mō ſuꝑflua: ſed etiā ꝑnitioſa ꝓbata eſt. Scio autemquæ te ſancta cogitatio cuſtodiat ſub umbraculo alaꝝ domini dei noſtri. Et ideo hæc & ſi breuiter monui: quoniam noui eandem ipſam charitatem tuam: quæ non æmulatur. Hanc epiſtolā multis daturam atqꝫ lecturā.¶ Beati Hieronymi preſbyteri de duobus filiis frugi & luxurioſo.Mnium quidem de ſcripturis quæſtionum abſolutio: illi ſoli ita ut eſt: nota ē ꝗ dixit. ego ſum ueritasNos autem oportet pia uoluntate accedere: & ſpeciali ſenſu ad inquiſitionem diuinarum ſcriptura-rum. Scientes ꝙ ſi aliquid uere inuenerimus bonum deſiderium mentis attentæ deo: inter fines beati-tudinis eius erimus: de qua dicitur. Beatus uir qui impleuit deſiderium ſuum: Qualis autem ſit huius concu-piſcentiæ ſpecies adiectio beatitudinis facile declarat audire uolentibus. i. prudenter audientibus. Quod ſi nōpotuerimus ad plenam ueritatis ipſius intelligentiam peruenire: nec tamen ſic longe erimus ab illa beatituditudine: quam cupiunt qui implent deſiderium ſuum. neqꝫ enim ſi non cœperimus id munus cuius præſtandipoteſtas in alterius manu poſita eſt: repræhenſionem ſuſtinebimus. Sed ſi in his quæ agere præcipimur pareamus: premiū laudis iuſte adipiſcimur: Quō ergo oīmode demōſtratū ē: nō ſolū nullius ꝑiculi: ſed & plurimautilitatis eſſe ſcrutari diuinas ſcripturas. Diſꝗramus illā euāgelii parabolā: quæ ē de patre & duobus filiis: Nāunius rei cauſa & de oue & de muliere cōparatione nobis cōtexto ordine ſupra recitata ſunt. Quæritur ergo ꝗsille ſenior ſit frater: ꝗ ex dimidio datam ſibi paternæ ſubſtantiæ portionē cuſtodiuit: & inſeparabilē cū pr̄e ſuouitam agere dilexit? Quis uero iunior qui accepta ſimiliter ex patre ſubſtantia profectus eſt in longinquamregionē: & profligatis illic oībus partis ſuæ facultatibus ad inopiā redactus: porcos alienos paſcere coactus ēSed & qͣlitatē pnīæ eius nō omittamus: & lætificari pr̄is ꝓmptā remiſſionē: modeſtāqꝫ piefatē: qui reuertenti