Druckschrift 
2 (1490)
Entstehung
Seite
CLIXv
Einzelbild herunterladen
 

ut magis iudices ꝗͣ ſequaris. Caueas omni apocrypha: & ſiquando ea non ad dogmatum uiritatem legere uo-lueris: ſcias non eoꝝ eſſe quoꝝ titulis prænotantur. multaqꝫ in his & mixta uitioſa. & grandis prudentiæ eſt au-rum in luto quærere. Quid n. facit cum pſalterio Horatius? cum euāgeliis Maro? apoſtolo Cicero? Quaſecuritas lucis ad tenebras? Ne ergo legas philoſophos: oratores: poetas: ne in eoꝝ lectiōe requieſcas. ne nobi-blandiamur: Si his ſcripta ſunt non credimus: cum alioꝝ conſcientia uulneretur: & putemur probare: quæ dilegimus reprobamus. Abſit ergo ut de ore Chriſtiano ſonet Iuppiter oīpotens: & me Hercule: & me Caſtor:& cætera magis portenta ꝗͣ numina. At nūc etiam ſacerdotes dei omiſſis euangeliis & ꝓphetis uidemus cōmœ-dias legere: amatoria bucolicaꝝ uerſuum uerba cantare tenere Virgilium: & id qd̓ in pueris neceſſitatis eſt: crmen in ſe facere uoluntatis. Scientiæ aūt pietatis eſt noſſe legere ſcripturas: ꝓphetas intelligere: in euangeliocredere: apoſtolos non ignorare. Nec putemus in uerbis ſcripturaꝝ eſſe euangelium: ſed in ſenſu. in ſuperficie: ſed in medulla. in ſermonum foliis: ſed in radice rationis. Si quid aūt ignoras: ſiquid de ſcripturis dubi-tes: interroga eum quē uita cōmendat: excuſat ætas: fama reprobat. aut ſi non eſt qui poſſit exponere: meliuseſt aliquid neſcire: ꝗͣ cum periculo diſcere. Memento quia in medio laquæoꝝ ambulas. Malo .n. apud te uere-cundiam parumper ꝗͣ cauſam ꝑiclitari. qui tamen quod nouit interrogat modo diſcendi: ſed ſtudio cognoſcendi an nouerit ille qui reſponſurus eſt in ſimilitudinem phariſæoꝝ: non quaſi diſcipulus ſed quaſi tētatoraccedit. plæriqꝫ etiam detractorum dum uerba ſacri eloquii plus ꝗͣ debent diſcutiunt: in carnalem intellectuncadunt. In diuinis aūt ſcripturis & libris melius eſt obſcura relinquære ut ſunt: ꝗͣ aliquid temere uel praue imitari quod neſcias. Sunt quoqꝫ nonnulli qui rugata fronte: demiſſo ſupercilio: uerbiſqꝫ trutinatis auctoritatem do-ctoꝝ ſibi uendicant. non ipſi dignum aliquid arrogantia nouerint: ſed ſimplices fratres quædam uidētuſui comparatione neſcire. Euenit etiam interdum: ut cum modicum ſcientiæ quis habuerit: elatus in ſuperbiandiſcere deſiſtat: & paulatim eo nihil additur ſubtrahitur: ut uacuum diſciplinis penitus remaneat: ferrūqꝫ ꝗdaccutum erat hebetetur. Sed & iam prophetam horrere eloquentis eſt: Chriſtum ſapere ſapientis: iniuriamfeciſſe uirtutis: aliena poſſidere potentiæ: innocentem circunuenire aſtutiæ: humilem deſpexiſſe nobilitatis. Sierroribus plena ſunt omnia: & ad hoc uſqꝫ ueritas obſcuratur: ut in mortis gremio iacuiſſe beatitudo dicatur.Nobis uero nil placet niſi quod eccleſiaſticum eſt: & qd̓ publice in eccleſia timemus. in his tamen ita facer-ſolemus. Quando .n. philoſophos legimus: quando in manus noſtras libri ueniunt ſapientiæ ſæcularis: ſiquioin eis utile reperimus: ad noſtrum dogma conuertimus. Siquid uero ſuperfluum de idolis: de amore: de cura ſacularium reꝝ hæc radimus: his caluitium īducimus: hæc unguium ferro acutiſſimo deſecamus. Referam tibꝰnāqꝫ meæ infœlicitatis hiſtoriam. Cum ante annos plurimos domo: parētibus: ſororibus: cognatis: & his diſ-ficilius eſt conſuetudine lautioris cibi: ꝓpter cælorum me regna caſtraſſem: & Hieroſolymam militaturus ꝑgi: bibliotheca quā mihi ſummo ſtudio confecerā carere poterā. Itaqꝫ miſer ego lecturus Tullium ieiunabā& poſt noctiū crebras uigilias: poſt lachrymas quæ præteritorū recordatiōe peccatoꝝ ex ītimis uiſceribus flu-bant: Plato ſumebat̉ in manus: ſiquādo in me metipſo reuerſus ꝓphetā legere cœpiſſem ſermo horrebat in cutus. & quia lumē cætis oculis uidebā: oculoꝝ putabā culpā ſed ſolis. Dūqꝫ ita me antiquus ſerpēs illu-deret: in media ferme qͣdrageſima medullis infuſa ſebris corpus īuaſit exhauſtū: & ſine ulla reꝗe qd̓ dictū quoqꝫ in credibile ſit: in fœlicia mēbra depaſta eſt: ut oſſibus uix hærerē. interim parātur exequiæ: & uitalis animacalor toto iam corpore frigeſcente in ſolo tepēte pectuſculo palpitabat. Tūc ſubito raptus in ſpiritu ad tribunalChriſti ꝑtrahor. ubi tātū luminis erat: ut ex circūſtantiū claritate fulgoris ſic ꝓiectus in terram ſurſum aſpicere auderē. Interrogatus cōditionē: chriſtianū me eſſe reſpōdi. & ille qui præſidebat mētiris ait. Ciceronianus et Chriſtianus. Vbi .n. eſt theſaurus tuus: ibi & cor tuū. Ilico obmutui: & inter uerbera quibus cædi me iuſſrat: ego conſcientiæ magis igne torquebar: illum mecū uerſiculū repetems: In inferno quis cōfitebitur tibi? Clamare tamē cœpi: & eiulās dicere. Miſerere mei domine miſerere mei: Hæc uox inter flagella reſonabat Tādē acpræſidētis genua prouoluti aſtiterant præcabātur: ut ueniā tribueret adoleſcētiæ: & errori locum pœnitētiadaret: exacturus deinde cruciatū: ſi gentiliū aliquādo litterarū libros legiſſem. Ego in tano cōſtrictus articulouellem etiam maiora promittere deierare: cœpi: & nomē eius obteſtans dicere. Domineſi unꝗͣ habuero codicetſæculares: aut ſi legero te negaui. In hæc ſacramēti uerba dimiſſus reuertor ad ſuperos: & mirātibus cūctis ocu-los aperui tanto lachrymarū ībre perfuſos: ut incredulis fidē facerē ex dolore. Nec uero ſopor ille fuerat aut uana ſomnia: quibus ſæpe deludimur. Teſtis eſt tribunal illud: ante quod iacui: iudicium teſte eſt quod timui. ultra mihi nunꝗͣ talē cōtingat incidere quæſtiōem. nam fateor uulneribus habuiſſe plenas ſcapulas: plagas ſenſiſe poſt ſomnū. & tanto dehinc ſtudio diuina legiſſe: quanto mortalia ante non legeram. quodqꝫ præter pſalmerum & orationis ordinē quod tibi hora tertia ſexta nona ad ueſperum media nocte & mane ſemper exercen.dum: ſtatue quot horis ſcripturam ſanctam ediſcere debeas: quanto tempore legere: non ad laborem ſed ad delectationem & inſtructionem animæ. Cūqꝫ hæc finieris ſpatia: & frequenter ad figenda genua ſollicitudo ani-mi ſuſcitauerit. aut texenda compone: aut quæ ſunt texta reſpice: quæ errata reprehende: que ſunt faciendaſtitue. Si tantis operum uarietatibus fueris occupatus: nunꝗͣ tibi dies longi erunt. Sed quanuis æſtiuis tendan-tur ſolibus breues uidebuntur quibus aliquid operis pretermiſſum eſt. Hæc obſeruans teipſum ſaluabis & ali-os: & eris magiſter ſanctæ conuerſationis: multorumqꝫ caſtitatem lucrum tuum facies. Dicas pſalmum inordine tuo: in quo non dulcedo uocis ſed mentis quæratur: ſcribente apoſtolo Pſallam ſpiritu: pſallam & mente. Legat enim præceptum pſallite ſapienter. Nam clamor in ſcripturis non eſt uocis ſed cordis. ſed nūquid ueborum multitudine flecti deus ut homo poteſt. enim uerbis ſed corde orandus eſt deus. Melior eſt ſepter