Druckschrift 
2 (1490)
Entstehung
Seite
CLVIIIr
Einzelbild herunterladen
 

ſto. & carnis curam ne feceritis: quodqꝫ ſine quatuor ſenſibus uiuere poſſumus i. ſine aſpectu: auditu: odoraturatqꝫ complexu. Abſqꝫ guſtu aūt & cibis impoſſibile eſt humanum corpus ſubſiſtere Adeſſe ergo debet ratio: uttales & tantas ſūmamus eſcas: quibus oneretur corpus: nec libertas aīæ prægrauetur. quia & comedendumeſt: & deambulandum: & dormiēdum: & digerendum: & poſtea inflatis uenis incentiua libidinis ſuſtētantur.Sūt quidē ſenſus noſtri portæ quas ad animam noſtrā ſæculi blādimēta deſcēdūt: & per quas ſenſus carnis introeūt. quas niſi late ſtrage facta uiā uirtutibus potius ꝗͣ impietate fecerimus: nunꝗͣ ad regē pietatis ꝑuenirpoterimus. Dicat. n. unuſquiſqꝫ quo dolet: ego loquor cōſcientiā meam. mihi abſtinentiā & nocuiſſe ītermiſſam& ꝓfuiſſe repetitam. nec tales ergo accipiamus cibos: quos aut difficulter digerere. aut comeſtos magno parto:& perditos labore doleamus. Holeꝝ & pomoꝝ ac leguminū & facilior apparatus eſt: & arte impēdiiſqꝫ coquo indigēt: & ſine cura ſuſtētāt humanum genus: moderateqꝫ cōſumptus: quia nec auide deuoratur: quod inritamētum gulæ habet: leuiori digeſtiōe decoquitur. Neqꝫ .n. uno & duobus cibis hiſqꝫ uilibus uſqꝫ ad inflationē uētris oneretur: quæ diuerſitate carnium & ſaporis delectatiōe cōcipit̉: & ad eſem ſui expleta eſurie quaſi captiuos trahunt. Vnde & morbi ex ſaturitate nimia cōcitant̉. Multiqꝫ impatiētiam gulæ uomitu remediā-tur: & qd̓ turpiter ingeſſerunt: turpius egerunt. Poſtꝗͣ. n. uenit Chriſtus in fine tēpoꝝ: & reuoluit o ad alpha. i.finē ad principiū: ut in prima ætate circūcidimur: nec repudiū dare ꝑmittimur: nec carnes comedimus. Hippocrates in amphoriſmis docet craſſa & obeſa corpora: creſcēdi menſurā īpleuerint: niſi cito ablatione ſanguinis minuantur: paralyſim & peſſima morboꝝ genera parere. & iccirco eſſe neceſſariā dēptionem ut rurſus ha-beant ī quæ poſſint creſcere.. .n. manere in uno ſtatu naturam corpoꝝ: ſed aut creſcere aut decreſcere: nec poſe uiuere animal niſi creſcēdi capax ſit. Vnde & Galienus ille doctiſſimus Hippocratis imterpres Athletas quorum uita & ars ſagina eſt: dicit: in exhortatione medicinæ: nec uiuere poſſe diu: nce ſanos eſſe: animaſqꝫ eoꝝ itanimio ſanguine & adipibus quaſi luto inuolutas: nihil tenue: nihil cæleſte: ſed ſemper de carnibus & ructu &uētris ingluuiæ cogitare. Diogenes tyrānos & ſubuerſiones urbium bellaqꝫ hoſtilia uel ciuilia pro ſimplciuictu holeꝝ pomorūqꝫ: ſed pro carnibus epularūqꝫ delitiis aſſerit excitari. quodqꝫ mirandū ſit Epicurus uolu-ptatis aſſertor omnes libros ſuos repleuit holeribus & pomis & uilibus cibis dicens ita eſſe uiuendum: quia carnes & exquiſitæ epulæ ingenti cura ac miſeria præparantur: maiorēqꝫ pœnam habeāt inquirēdo ꝗͣ uoluptatēin abutendo. bibere & comedere delitiaꝝ ardorem debet excitare: ſed ſitim famēqꝫ reſtinguere. Qui carnibus ueſcuntur: indigent etiā his quæ ſunt carninm. qui aūt ſimplici uictu utuntur: eos carnes recipere. Sa-pientiæ ergo operam dare poſſumus: ſi mēſæ abundantiam cogitemus: quæ labore nimio & cura indigent:cito expletur naturæ neceſſitas: frigus ſimplici ueſtitu: & fames cibo expelli poteſt. Delitie & epulaꝝ uarieta:fomēta ſunt auaritiæ: quod ſiquis exiſtimat ſe abūdātia ciboꝝ potionūqꝫ perfiui: & uacare poſſe ſapiētiæ: hoceſt uerſari īter delitias: delitiarum uitiis non teneri ſe ipſum decipit. Senſus noſter illud cogitat: quod uidet au-dit: odoratur: guſtat attrecctat. & ad eius trahitur appetitum: cuius capitur uoluptate. Difficile īmo inpoſſibileeſt diuitiis & uoluptatibus affluētes ea cogitare quæ gerimus. fruſtraqꝫ quidā ſimulat ſalua fide & pudici-tia & integritate mētis ſe abuti uoluptatibus. Cum contra naturā ſit corpus uoluptatum ſine uoluptate perfruiSenſus corpoꝝ quaſi equi ſunt ſine ratione currentes. Anima uero in aurigæ modum retinet frena currentiumGrādis exultatio animæ eſt: paruo cōtentus fueris: mūdum habere ſub pedibus: & oēm eius potētiam: epu-las: libidines propter quæ diuitiæ comparātur uilibus mutare cibis: & groſſiori tunica cōpēſare. Tolle epula-& libidinis luxuriā nemo quæret diuitias: quaꝝ uſus aut in uētre aūt ſub uētre ē. Qui ægrotat aliter accipiſanitatē: niſi tenui cibo & caſtigatione uictus. quibus ergo cibis recipitur ſanitas: his & ſeruari poteſt: ne quisputet morbos holeribus concitari. Siautē uires holera miniſtrant: quæ naſcūtur & alūtur in carnibus: quiceſt ſapiēti uiro & philoſophō Chriſti tātam habere fortitudinem? quæ adhletis & militibus neceſſaria eſt quācum habuerit ad uitia prouocet. Illi arbitrantur carnes ſanitati congruas: qui uolūt abuti libidine: & in cœnumdemerſi uoluptatum ad coitum ſemper exæſtuant. Chriſtiano ſanitas abſqꝫ uiribus eximiis neceſſaria eſt. necturbare nos debet: ſi rari ſunt huius propoſiti ſectatores: quia rari ſunt & amici boni & fideles & pudici & cōti-nētes: ſemꝑqꝫ uirtus rara eſt. Legimus quoſdam morbo articulariorum & pōdagræ humoribus laborātes pro-ſcriptiōe bonoꝝ ad ſimplicem mēſam & ad pauperes cibos redactos cōualuiſſe. caruerāt .n. ſollicitudine diſpiſandæ domus: & epulaꝝ largitate: quæ & corpus frangūt & aīam. Irridet Horatius appetitū ciborum: qui conſumpti relinquūt pœnitētiam: ſed etiam ex uiliſſimus cibis uitanda ſatietas. Nihil .n. ita obruit animū: ut ple-nus uenter & æſtuans: & huc illuc ſe uertēs: & in ructus & increpitus uentoꝝ efflatione reſpirans. Quale autēillud ieiunium aut qualis refectio poſt ieiunium: cum pridianis epulis diſtendimur: & guttur noſtrum medi-latoriū efficitur laterinarū. Dūqꝫ uolumus ꝓlixioris inediæ famē quærere: tantū uoramus: quantū uix alteriusdiei nox digerat. Itaqꝫ non tam ieiunium appellandum eſt: ꝗͣ crapula ac fetens & moleſta digeſtio- De abſtinentia philoſophoꝝ antiquorum ſacerdotum aliorūqꝫ ſanctoꝝ. Cap. xiii.Icearchus in libris antiquitatum & deſcriptiōe Græciæ refert ſub Saturno cum omnia humus funderet: nullum comediſſe carnes: ſed uniuerſos uixiſſe frugibus & pomis: quæ ſpōte terra gignebat. Cheremon quoqꝫ ſtaicus uir eloquentiſſimus narrat de uita antiquorum ægypti ſacerdotum: omnibu:mūdi negociis curiſqꝫ poſtpoſitis ſemper in templo fuerint: & reꝝ naturas cauſaſqꝫ rōneſqꝫ ſydeꝝ contēplatiſint: nunꝗͣ ſe mulieribus miſcuerint: nunꝗͣ cognatos & propinquos nec liberos quidem uiderint: & ex eo tēpore quo cœpiſſent diuino cultui deſeruire: carnibus & uino ſemper abſtinuerint propter tenuitatem ſenſus& maxime propter appetitus libidinis: quæ ex his cibis & ex hac potiōe naſcunt̉. pane uero ueſcebantur: ne